II KZ 8/26

SN
II KZ 8/26
POSTANOWIENIE
Dnia 6 maja 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca)
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 6 maja 2026 r.,
w sprawie
J. K.
skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in.
zażalenia skazane
go
na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
5 lutego 2026 r., sygn. akt II KO 261/25,
o odmowie przyjęcia wniosku
skazanego
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
Warszawie z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt II AKa 301/24,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w
Warszawie z dnia 12 stycznia 2024 r., sygn. akt VIII K 196/21,
na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
:
uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi
Najwyższemu w zakresie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania
do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
W dniu 18 grudnia 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek skazanego J.K. o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem
Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt II AKa 301/24, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2024 r., sygn. akt VIII K 196/21.
Postanowieniem z dnia 5 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy, II KO 261/25,  odmówił na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. przyjęcia tego wniosku, wobec jego oczywistej bezzasadności. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Najwyższy wskazał, że wniosek skazanego nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania.
Na to postanowienie zażalenie złożył skazany odnosząc się do okoliczności i dowodów związanych z merytorycznym rozpoznaniem sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie okazało się skuteczne, choć nie z powodów podniesionych przez skarżącego.
Niezależnie od granic zaskarżenia sąd prowadzący postępowanie odwoławcze zobligowany jest brać pod uwagę, z urzędu, czy nie zachodzi w sprawie uchybienie należące do tzw. bezwzględnych przesłanek odwoławczych wskazanych art. 439 § 1 k.p.k. Jedną z tych przesłanek jest nienależyta obsada sądu.
Do takiej sytuacji doszło przy rozpoznawaniu wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez J.K.. Sąd Najwyższy był bowiem nienależycie obsadzony.
Zgodnie bowiem z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r., poz. 3)”.
Rozpoznający sprawę wznowieniową sędzia Adam Roch powołany został na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w tym właśnie trybie.
Jak zasadnie podniesiono w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2026 r., II KZ 1/26, skoro ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie zwykłego środka odwoławczego od postanowienia o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania w trybie art. 545 § 3 k.p.k., to istotą takiego środka odwoławczego musi być również kontrola czy sąd rozpoznający taki wniosek był sądem, o którym mowa w art. 6 ust. 1 EKPC, a zatem niezawisłym i bezstronnym sądem ustanowionym ustawą. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie także wtedy, gdy postępowania, chociaż uznane w prawie krajowym za „nadzwyczajne” albo „wyjątkowe”, z natury i w swoim zakresie jest podobne do zwykłego postępowania odwoławczego (por. także postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 stycznia 2025 r., IV KZ 40/24 oraz z dnia 28 maja 2025 r., V KZ 16/25).
Wobec stwierdzenia bezwzględnej przesłanki odwoławczej wskazanej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zaskarżone postanowienie należało uchylić, a wniosek o wznowienie postępowania przekazać Sądowi Najwyższemu
a quo
do ponownego rozpoznania.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy
ad quem
orzekł jak w sentencji.
[J.J.]
[a.ł]
Jacek Błaszczyk      Waldemar Płóciennik     Małgorzata Wąsek-Wiaderek