II KZ 7/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie oskarżyciela subsydiarnego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Karnego z dnia 14 stycznia 2026 r., sygn. akt II AKz 1166/25, o odmowie przyjęcia kasacji od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2025 r. (sygn. akt II AKz 1166/25). Postanowienie Sądu Apelacyjnego utrzymało w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 10 września 2025 r. (sygn. akt VIII K 53/24), którym umorzono postępowanie przeciwko E. W., L. K. i B. K. na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. jako niedopuszczalne z mocy prawa. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 519 k.p.k., stwierdził, że kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego. Podkreślono, że możliwość wniesienia kasacji od postanowienia o umorzeniu postępowania jest ograniczona do sytuacji, gdy sąd jednocześnie stosuje środki zabezpieczające. W niniejszej sprawie, postanowienie dotyczyło jedynie umorzenia postępowania, co czyniło kasację niedopuszczalną z mocy ustawy. W związku z tym, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja dopuszczalności kasacji od postanowień o umorzeniu postępowania w świetle art. 519 k.p.k.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy kasacja jest wnoszona przez strony postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kasacja przysługuje od postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja nie przysługuje od postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania, chyba że jednocześnie zastosowano środek zabezpieczający.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 519 k.p.k., kasacja od postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania jest dopuszczalna tylko w sytuacji, gdy jednocześnie zastosowano środek zabezpieczający. W przeciwnym razie, kasacja jest niedopuszczalna z mocy prawa.
Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji może być przedmiotem merytorycznej oceny w postępowaniu zażaleniowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu zażaleniowym ocenia się jedynie zasadność odmowy przyjęcia kasacji z uwagi na jej niedopuszczalność z mocy prawa, a nie merytoryczną zasadność samej kasacji.
Uzasadnienie
Zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji dotyczy kwestii formalnych, a nie merytorycznej oceny zasadności kasacji. Sąd bada, czy istniały ustawowe podstawy do odmowy przyjęcia kasacji.
Czy sędzia powołany na urząd w sposób niezgodny z Konstytucją RP może orzekać w składzie sądu?
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie postanowienia przez sąd w nienależycie obsadzonym składzie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Uzasadnienie
Zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w związku z brakiem skutecznego powołania sędziego na urząd jest podnoszony w kasacji, jednak w niniejszej sprawie nie doszło do merytorycznego rozpoznania kasacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| L. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| B. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| P. O. | inne | oskarżyciel subsydiarny |
Przepisy (13)
Główne
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
Kasacja od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy.
k.k. art. 101
Kodeks karny
Przedawnienie karalności.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Czyn ciągły.
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymogi formalne kasacji.
k.p.k. art. 530 § 1-3
Kodeks postępowania karnego
Przyjęcie kasacji.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
EKPC art. 6 § 1
Europejska Konwencja Praw Człowieka
Prawo do rzetelnego procesu sądowego.
k.p.k. art. 521 § 1
Kodeks postępowania karnego
Kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka.
k.p.k. art. 429 § 1
Kodeks postępowania karnego
Niedopuszczalność kasacji.
k.p.k. art. 530 § 2
Kodeks postępowania karnego
Niedopuszczalność kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja od postanowienia o umorzeniu postępowania jest niedopuszczalna z mocy art. 519 k.p.k., jeśli nie zastosowano jednocześnie środków zabezpieczających.
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącego naruszenia art. 523 § 1 k.p.k. (wadliwe przyjęcie przedawnienia). • Zarzut naruszenia art. 530 § 1-3 k.p.k. (przekroczenie granic przedsądu). • Zarzut rażącego naruszenia art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 101 k.k. i art. 12 k.k. (przedawnienie czynu ciągłego). • Zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. (nienależycie obsadzony skład sądu). • Zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC (pozbawienie prawa do sądu).
Godne uwagi sformułowania
kasacja nie jest możliwa od tego rodzaju orzeczenia • kasacja nie przysługuje od wyroków sądu pierwszej instancji (...), prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji niekończących postępowania (...) oraz prawomocnych postanowień sądów odwoławczych, choćby miały cechy kończących postępowania • z uwagi na użycie w art. 519 k.p.k. funktora zdaniowego „i”, będącego wyznacznikiem koniunkcji, która przewidziana jest dla równocześnie występujących czynników
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności kasacji od postanowień o umorzeniu postępowania w świetle art. 519 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy kasacja jest wnoszona przez strony postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie precyzuje wąskie granice dopuszczalności kasacji od postanowień o umorzeniu, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego.
“Kiedy kasacja od umorzenia postępowania jest możliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
karne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.