Orzeczenie · 2026-04-22

II KZ 5/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-22
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegoniezależność sądownictwakrajowa rada sądownictwaneo-krspraworządnośćnemo iudex in causa suaart. 40 k.p.k.art. 439 k.p.k.

Przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa z zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji. Sędzia SN Anna Dziergawka została przydzielona do referatu tej sprawy. Obrońca wniósł o jej wyłączenie z uwagi na brak niezawisłości i bezstronności. Następnie sprawa wniosku o wyłączenie Dziergawki została przydzielona do referatu sędziego SN Pawła Kołodziejskiego. Obrońca i prokurator wnieśli o wyłączenie Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie Dziergawki, powołując się na art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz wadliwość procedury nominacyjnej sędziego Kołodziejskiego. Sąd Najwyższy uznał wnioski za zasadne, stwierdzając, że wyłączenie sędziego Kołodziejskiego jest konieczne z mocy prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., ponieważ miałby on oceniać stosunek prawnoprocesowy, którego jest stroną w kontekście wadliwości swojej nominacji. Podkreślono, że udział sędziego powołanego na urząd w procedurze z udziałem neo-KRS prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na wadliwość procedury nominacyjnej oraz interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście sędziów powołanych z udziałem neo-KRS.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym związanej z nominacjami sędziowskimi.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, jeśli sam podlega wątpliwościom co do swojej niezależności i bezstronności w związku z procedurą nominacyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia Paweł Kołodziejski podlega wyłączeniu z mocy prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego jest konieczne, ponieważ miałby on orzekać w sprawie dotyczącej wadliwości procedury nominacyjnej, która dotyczy również jego samego. Taka sytuacja narusza zasadę nemo iudex in causa sua i prowadzi do nienależytej obsady sądu.

Czy udział sędziego Sądu Najwyższego powołanego na urząd w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w obecnym składzie (neo-KRS) stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, udział takiego sędziego prowadzi do nienależytej obsady sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że neo-KRS nie reprezentuje należycie środowiska sędziowskiego, a zatem sędziowie powołani z jej udziałem do Sądu Najwyższego są obsadzeni wadliwie, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
obrońca i prokurator

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznaoskarżony
obrońca T. K.inneobrońca
prokurator Prokuratury Krajowejorgan_państwowyprokurator

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 40 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyłączenie sędziego, gdy wynik postępowania może mieć znaczenie dla jego własnych praw i obowiązków lub gdy jest stroną w sprawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależyta obsada sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia Paweł Kołodziejski podlega wyłączeniu na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. z uwagi na to, że miałby orzekać w sprawie dotyczącej wadliwości procedury nominacyjnej, która dotyczy również jego samego. • Udział sędziego Sądu Najwyższego powołanego na urząd w procedurze z udziałem neo-KRS stanowi nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

zasada nemo iudex in causa sua • nienależyta obsada sądu • wadliwość procedury powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego • udział w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek neo-KRS

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący

Paweł Kołodziejski

członek

Anna Dziergawka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na wadliwość procedury nominacyjnej oraz interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście sędziów powołanych z udziałem neo-KRS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym związanej z nominacjami sędziowskimi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i wadliwością procedur nominacyjnych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwej nominacji. Czy to początek końca problemów z niezależnością sądów?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst