II KZ 49/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego, uznając ją za niedopuszczalną z mocy ustawy z uwagi na brak przesłanek z art. 439 k.p.k.
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej złożył zażalenie na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Sądu Okręgowego w Lublinie o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku skazującego. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, stwierdzając, że kasacja była niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ podniesiono w niej jedynie zarzut naruszenia przepisów proceduralnych (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.), a nie wystąpiły bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k., które są jedyną podstawą do wniesienia kasacji na niekorzyść skazanego przez oskarżyciela posiłkowego w tej sytuacji.
Sprawa dotyczy zażalenia pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego XI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt XI WKK 25/24, o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt XI Ka 415/24. Wyrok Sądu Okręgowego utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, którym Z. S. został skazany za przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. (wypadek komunikacyjny ze skutkiem ciężkim) i art. 178a § 1 k.k. (jazda pod wpływem alkoholu) na karę łączną 5 lat pozbawienia wolności. Kasacja została wniesiona przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej z zarzutem rażącego naruszenia prawa procesowego – art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. Zastępca Przewodniczącego Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia kasacji na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 i 3 k.p.k., uznając ją za niedopuszczalną z mocy ustawy. Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł zażalenie, zarzucając rażące naruszenie art. 530 § 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 i 3 k.p.k. poprzez niezasadne odmówienie przyjęcia kasacji. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie i uznał je za bezzasadne. Stwierdził, że zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k., kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a nie wyłącznie z powodu niewspółmierności kary. Ponadto, zgodnie z art. 523 § 3 k.p.k., kasacja na niekorzyść może być wniesiona jedynie w razie uniewinnienia lub umorzenia postępowania. W sytuacji, gdy skazanemu wymierzono bezwzględną karę pozbawienia wolności, kasacja strony na niekorzyść mogłaby być skuteczna tylko z powodu wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 439 § 1 k.p.k.). Ponieważ wniesiono jedynie zarzut wadliwej kontroli odwoławczej, kasacja była niedopuszczalna z mocy ustawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że ograniczenia podstaw kasacji są ustawowe i nie podlegają swobodnemu uznaniu sądu, a profesjonalny pełnomocnik powinien je znać. Wobec braku przesłanek z art. 439 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja w takiej sytuacji jest niedopuszczalna z mocy ustawy.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k., kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Kasacja na niekorzyść skazanego, wniesiona przez oskarżyciela posiłkowego, jest dopuszczalna jedynie z powodu wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Zarzut naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących kontroli odwoławczej nie stanowi takiej przyczyny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w imieniu wymiaru sprawiedliwości)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej | inne | pełnomocnik |
| oskarżycielka posiłkowa | inne | oskarżycielka posiłkowa |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary.
k.p.k. art. 523 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Kasacja na niekorzyść można wnieść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, które stanowią podstawę do uwzględnienia kasacji na niekorzyść skazanego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 523 § § 4
Kodeks postępowania karnego
W przypadku kasacji strony wyjątkiem jest sytuacja, gdy kasację wnosi się z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do szczegółowego uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 530 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy odmowy przyjęcia kasacji.
k.p.k. art. 530 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy odmowy przyjęcia kasacji na podstawie art. 523 § 1 i 3 k.p.k.
k.k. art. 177 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy spowodowania wypadku komunikacyjnego ze skutkiem ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub śmierci.
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja wniesiona przez oskarżyciela posiłkowego na niekorzyść skazanego była niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ nie spełniała wymogów z art. 523 § 1 k.p.k. i art. 439 § 1 k.p.k. Zarzut naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących kontroli odwoławczej nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k. Profesjonalny pełnomocnik powinien znać ustawowe ograniczenia podstaw kasacji.
Odrzucone argumenty
Kasacja była konieczna i uzasadniona, a zarządzenie o jej odmowie przyjęcia było niezasadne. Zastępca Przewodniczącego Sądu Okręgowego rażąco naruszył art. 530 § 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 i 3 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
kasacja niedopuszczalna z mocy ustawy bezwzględne przyczyny odwoławcze ograniczone z mocy ustawy (nie zaś woli sądu, który w tym zakresie nie dysponuje przecież swobodnym uznaniem) podstawy zainicjowania postępowania kasacyjnego kasacja z takim zarzutem w niniejszej sprawie była zatem niedopuszczalna z mocy ustawy
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności kasacji wnoszonej przez oskarżyciela posiłkowego na niekorzyść skazanego, zwłaszcza w kontekście zarzutów proceduralnych i braku bezwzględnych przyczyn odwoławczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kasacja jest wnoszona przez oskarżyciela posiłkowego na niekorzyść skazanego i opiera się na zarzutach proceduralnych, a nie na przesłankach z art. 439 k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe, choć często pomijane przez strony, zasady dopuszczalności kasacji w polskim prawie karnym, szczególnie w kontekście ograniczeń dla oskarżyciela posiłkowego. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.
“Kiedy kasacja jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia pułapki formalne.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KZ 49/24 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie Z. S. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 listopada 2024 r. zażalenia pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego XI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt XI WKK 25/24, o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt XI Ka 415/24, p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Lublinie w wyrokiem z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt XI Ka 415/24, po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, oskarżycielki posiłkowej oraz jej pełnomocnika, utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 19 lutego 2024 r., sygn. akt II K 843/23, na mocy którego Z. S. został skazany za przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. i in. na karę 4 lat pozbawienia wolności oraz za występek z art. 178a § 1 k.k. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, które to kary zostały połączone, a w ich miejsce orzeczono karę łączną 5 lat pozbawienia wolności. Od tego wyroku kasację wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, podnosząc zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego – art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. Zastępca Przewodniczącego XI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Lublinie zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt XI WKK 25/24, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 i 3 k.p.k., odmówił przyjęcia kasacji wobec jej niedopuszczalności z mocy ustawy Na tę decyzję procesową zażalenie wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, który podniósł zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 530 § 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 i 3 k.p.k. „poprzez całkowicie niezasadne odmówienie przyjęcia kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 12 czerwca 2024 roku pomimo braku ziszczenia się ustawowych przesłanek pozwalających na wydanie zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, bowiem wnikliwa i rzetelna analiza sprawy prowadzi do wniosku, że kasacja jawić winna się jako absolutnie konieczna oraz w pełni uzasadniona”. Wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniesione zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary. Z kolei zgodnie z art. 523 § 3 k.p.k. kasację na niekorzyść można wnieść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania. W przypadku kasacji strony wyjątkiem jest sytuacja, gdy kasację wnosi się z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k., na co wskazuje wprost art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. W świetle realiów procesowych sprawy, w których to skazanemu wymierzono bezwzględną karę pozbawienia wolności, kasacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej mogłaby zostać skutecznie wniesiona jedynie z powodu wystąpienia okoliczności stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze (art. 439 § 1 k.p.k.). Tymczasem we wniesionym nadzwyczajnym środku zaskarżenia podniesiono jedynie zarzut wadliwej kontroli odwoławczej (obraza art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.). Kasacja z takim zarzutem w niniejszej sprawie była zatem niedopuszczalna z mocy ustawy i słusznie nie została przyjęta w ramach kontroli warunków formalnych dopuszczalności kasacji. Argumentacja przedstawiona w zażaleniu zupełnie nie uwzględnia ograniczonych z mocy ustawy (nie zaś woli sądu, który w tym zakresie nie dysponuje przecież swobodnym uznaniem) podstaw zainicjowania postępowania kasacyjnego przez oskarżyciela posiłkowego, a przecież przywołane regulacje, normujące granice podstaw kasacji, powinny być dobrze znane pełnomocnikowi profesjonalnemu strony, wykonującemu zawód adwokata. Tym bardziej niezrozumiałe jest powoływanie się w zażaleniu na merytoryczne aspekty sprawy, nie mogące mieć żadnego znaczenia dla kwestii podstawności zaskarżonego zarządzenia. Kwestionowana decyzja procesowa była bowiem li tylko rezultatem kontroli formalnej nadzwyczajnego środka zaskarżenia, który – wobec wyraźnego ustawowego ograniczenia podstaw kasacji na niekorzyść – musiał być negatywny dla strony i – co oczywiste – nie był wynikiem rozważania słuszności zarzutów kasacyjnych. Wobec niestwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI