II KZ 47/23

Sąd Najwyższy2023-07-17
SNKarneśrodki zapobiegawczeŚrednianajwyższy
tymczasowe aresztowaniezażalenieSąd Najwyższykontrola instancyjnaprawo karneśrodki zapobiegawczeprawomocność

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie obrońcy na postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, ponieważ sprawa ta była już wcześniej prawomocnie rozstrzygnięta.

Obrońca oskarżonego D.D. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego o zastosowaniu tymczasowego aresztowania. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę i postanowił pozostawić zażalenie bez rozpoznania. Uzasadniono to faktem, że kwestia tymczasowego aresztowania była już wcześniej przedmiotem rozpoznania innego zażalenia wniesionego przez innego obrońcę tego samego oskarżonego, a nowe zażalenie nie zawierało nowych zarzutów.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy oskarżonego D.D. na postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania. Postanowienie to zostało wydane przez Sąd Najwyższy w dniu 28 czerwca 2023 r. w związku z uchyleniem wyroku sądu okręgowego i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Obrońca zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k., kwestionując zasadność zastosowania tymczasowego aresztowania. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Uzasadniono to tym, że postanowienie o tymczasowym aresztowaniu było już przedmiotem kontroli w innej sprawie (sygn. akt II KZ 46/23), w której rozpoznano zażalenie innego obrońcy tego samego oskarżonego i utrzymano zaskarżone postanowienie w mocy. Sąd Najwyższy podkreślił, że niedopuszczalne jest ponowne rozpoznawanie zażalenia, które zostało już prawomocnie rozstrzygnięte. Ponadto, stwierdzono, że obecne zażalenie nie zawierało nowych zarzutów w stosunku do tych, które były już przedmiotem rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, niedopuszczalne jest rozpoznanie zażalenia wniesionego przez jednego z obrońców oskarżonego na postanowienie, które już się uprawomocniło na skutek rozpoznania zażalenia innego obrońcy tej samej osoby.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na własną uchwałę (I KZP 31/03) i postanowienie (II KZ 22/23) wskazujące, że ponowne rozpoznanie zażalenia po jego prawomocnym rozstrzygnięciu jest niedopuszczalne. Podkreślono również, że nowe zażalenie nie zawierało nowych zarzutów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zażalenie pozostawiono bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
D.D.osoba_fizycznaoskarżony
K.D.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 430 § 1

Kodeks postępowania karnego

u.p.n. art. 56 § 3

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Pomocnicze

k.p.k. art. 538 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 249 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 259 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie dotyczy postanowienia, które zostało już prawomocnie rozstrzygnięte w innej sprawie. Nowe zażalenie nie zawiera nowych zarzutów w stosunku do poprzedniego.

Odrzucone argumenty

Obraza art. 249 § 1 k.p.k. poprzez niezasadne uznanie konieczności zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania odwoławczego. Obraza art. 258 § 2 k.p.k. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że oskarżony będzie utrudniał postępowanie karne.

Godne uwagi sformułowania

niedopuszczalne jest rozpoznanie zażalenia, wniesionego przez jednego z obrońców oskarżonego, na postanowienie, które już się uprawomocniło na skutek rozpoznania zażalenia innego obrońcy tej samej osoby

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący

Jerzy Grubba

członek

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania zażaleń w sprawach karnych, w szczególności w kontekście środków zapobiegawczych i prawomocności orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie zażalenie jest wnoszone po raz drugi przez innego obrońcę tej samej strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma znaczenie proceduralne dla prawników karnistów, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć dla szerszej publiczności.

Kiedy zażalenie nie może być rozpoznane? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady kontroli instancyjnej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KZ 47/23
POSTANOWIENIE
Dnia 17 lipca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca)
Protokolant Dorota Szczerbiak
w sprawie
D.D.
oskarżonego o czyn z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j.: Dz. U. 2023, poz. 172) i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 17 lipca 2023 r.
zażalenia obrońcy oskarżonego
na postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II KK 487/22,
o zastosowaniu tymczasowego aresztowania,
na podstawie art. 430 § 1 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
zażalenie pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy, wyrokiem z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II KK 487/22, wydanym po rozpoznaniu kasacji wniesionej m.in. przez obrońcę oskarżonego D.D., od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 22 listopada 2021 r., sygn. akt X Ka 461/20, wobec tego oskarżonego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II K 664/15, uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Jednocześnie, postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II KK 487/22, wydanym na rozprawie kasacyjnej, w trybie art. 538 § 2 k.p.k., Sąd Najwyższy zastosował w stosunku do oskarżonego D.D. (a także w stosunku do oskarżonego K.D.) środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, to jest do dnia 26 września 2023 r., określając, że wobec uchylenia prawomocnego wyroku i ogłoszenia postanowienia o tymczasowym aresztowaniu w dniu 28 czerwca 2023 r. o godz. 14:05, trwanie tego środka przymusu należy liczyć od tej właśnie chwili i według niej oznaczyć należy rzeczywiste pozbawienia wolności oskarżonych w warunkach aresztu tymczasowego.
W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia podniesiono, że zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje na duże prawdopodobieństwo, iż obaj oskarżeni dopuścili się zarzucanych im przestępstw. Takimi dowodami są dowody zgromadzone w toku postępowania karnego omówione w uzasadnieniu nieprawomocnego wyroku Sądu pierwszej instancji – a zatem spełniona została przesłanka z art. 249 § 1 k.p.k. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał, że oskarżonemu D.D. wymierzono nieprawomocnie karę łączną 7 lat pozbawienia wolności. W tej sytuacji potrzeba zastosowania izolacyjnego środka zapobiegawczego znajduje uzasadnienie w przesłance przewidzianej w art. 258 § 2 k.p.k. Istnieje bowiem potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania w związku z grożącą oskarżonemu surową karą, której perspektywa odbycia mogłaby go skłonić do podjęcia bezprawnych działań zmierzających do utrudniania właściwego i bez zakłóceń przebiegu postępowania. Żaden inny środek zapobiegawczy nie zagwarantuje zabezpieczenia toku postępowania karnego w fazie postępowania odwoławczego. Nie istnieją przy tym okoliczności wymienione w art. 259 § 1 k.p.k.
Zażalenie na to postanowienie wniósł obrońca oskarżonego. Zaskarżył je w całości i zarzucił „obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:
a) art. 249 § 1 k.p.k. polegającą na niezasadnym uznaniu, że zabezpieczenie prawidłowego toku postępowania odwoławczego jest konieczne, w szczególności poprzez stosowanie najsurowszego środka zapobiegawczego, a wydany w stosunku do oskarżonego nieprawomocny wyrok wskazuje na duże prawdopodobieństwo, iż oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanych mu przestępstw, w sytuacji gdy przesłanka „dużego prawdopodobieństwa”, musi być wsparta koniecznością zapewnienia prawidłowego toku postępowania, co powinno być wykazane w treści uzasadnienia skarżonego postanowienia;
b) art. 258 § 2 k.p.k. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że oskarżony będzie w bezprawny sposób utrudniał postępowanie karne, pomimo że cały materiał dowodowy został zgromadzony i zabezpieczony, uchylenie wyroku Sądu II instancji nastąpiło z przyczyn proceduralnych, a wymiar grożącej oskarżonemu kary nie może stanowić samoistnej przesłanki do zastosowania środka zapobiegawczego w postaci aresztu tymczasowego”. Mając powyższe na uwadze, obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i uchylenie tymczasowego aresztowana wobec oskarżonego D.D., ewentualnie, z ostrożności procesowej, o kumulatywne zastosowanie w miejsce tymczasowego aresztowania środków zapobiegawczych o charakterze wolnościowym, tj. poręczenia majątkowego, dozoru Policji i zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zażalenie należało pozostawić bez rozpoznania.
Zaskarżone postanowienie zostało już poddane kontroli w stosunku do D.D. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. akt II KZ 46/23, rozpoznając zażalenie wniesione przez obrońcę oskarżonego – adw. A.W., Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Należy podzielić pogląd, zgodnie z którym niedopuszczalne jest rozpoznanie zażalenia, wniesionego przez jednego z obrońców oskarżonego, na postanowienie, które już się uprawomocniło na skutek rozpoznania zażalenia innego obrońcy tej samej osoby (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2003 r., I KZP 31/03, OSNKW 2003, z. 11-12, poz. 95; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2023 r., II KZ 22/23). Nie bez znaczenia jest również to, że zażalenie wniesione w tej sprawie przez adw. P.F. nie zawiera nowych i innych zarzutów niż to, które było przedmiotem rozpoznania w sprawie II KZ 46/23. Zażalenie kwestionuje bowiem spełnienie w tej sprawie przesłanek tymczasowego aresztowania, tj. zastosowanie art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia.
(TM)
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI