II KZ 47/16

Sąd Najwyższy2016-12-20
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjaterminpełnomocnik z urzęduoskarżyciel prywatnySąd Najwyższypostępowanie karneśrodki zaskarżenia

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji wniesionej po terminie, mimo że strona była uprawniona do jej wniesienia.

Oskarżycielka prywatna wniosła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Okręgowego odmawiające przyjęcia kasacji. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne, stwierdzając, że kasacja została wniesiona po upływie 30-dniowego terminu od doręczenia pouczenia. Sąd podkreślił, że choć strona była uprawniona do wniesienia kasacji, to uchybienie terminu stanowiło podstawę do jej odrzucenia.

Sprawa dotyczyła zażalenia oskarżycielki prywatnej E. R. na zarządzenie Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P., które odmówiło przyjęcia kasacji od wyroku uniewinniającego M. Ż. od popełnienia czynu z art. 157 § 2 k.k. Oskarżycielka, po wyznaczeniu jej pełnomocnika z urzędu, który stwierdził brak podstaw do wniesienia kasacji, sama złożyła pismo nazwane „skargą kasacyjną”. Sąd Okręgowy odmówił przyjęcia kasacji, wskazując na wniesienie jej przez osobę nieuprawnioną i po terminie. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał je za oczywiście bezzasadne. Stwierdził, że choć oskarżycielka prywatna była stroną postępowania i miała prawo do wniesienia kasacji (niezależnie od opinii pełnomocnika z urzędu), to kluczowe było przekroczenie 30-dniowego terminu do jej wniesienia, liczonego od dnia doręczenia pouczenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie, opierając się na przepisach k.p.k. dotyczących odrzucenia kasacji wniesionej po terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, kasacja wniesiona po terminie podlega odrzuceniu, nawet jeśli strona była uprawniona do jej wniesienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że termin do wniesienia kasacji jest terminem ustawowym, a jego przekroczenie stanowi podstawę do odrzucenia środka zaskarżenia. Fakt wyznaczenia pełnomocnika z urzędu i jego opinia nie wpływają na uprawnienie strony do samodzielnego wniesienia kasacji, ale nie zwalniają z obowiązku dochowania terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania zarządzenia)

Strony

NazwaTypRola
M. Ż.osoba_fizycznaoskarżony
E. R.osoba_fizycznaoskarżycielka prywatna
A. M.innepełnomocnik z urzędu oskarżycielki prywatnej
P. A.innepełnomocnik z urzędu oskarżycielki prywatnej

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 524 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa 30-dniowy termin do wniesienia kasacji od dnia doręczenia pisma.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy odrzucenia kasacji wniesionej po terminie.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy odrzucenia kasacji wniesionej po terminie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 157 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 84 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 520 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa strony uprawnione do wniesienia kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja została wniesiona po upływie 30-dniowego terminu od doręczenia pouczenia. Przekroczenie terminu do wniesienia kasacji jest podstawą do jej odrzucenia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące podstaw uniewinnienia oskarżonego i prawidłowości postępowania instancyjnego (nie były przedmiotem rozstrzygnięcia w kontekście zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji). Argumentacja oskarżycielki prywatnej, że nie była osobą nieuprawnioną do wniesienia kasacji (sąd przyznał jej rację co do uprawnienia, ale nie co do terminu).

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie jest oczywiście bezzasadne, bowiem nie formułuje jakichkolwiek zarzutów godzących w legalność i prawidłowość zaskarżonego zarządzenia. Jest bezsporne, że skarżąca, zgodnie z zasadą lojalności procesowej, została pouczona o wszystkich czynnościach, jakie winna podjąć w celu skutecznego wniesienia kasacji. Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym zarządzeniu, że kasacja została wniesiona przez osobę nieuprawnioną. Kwestia ta nie miała jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zważywszy, że kasacja została wniesiona z przekroczeniem terminu z art. 524 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu do wniesienia kasacji oraz uprawnień stron w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kasacją wniesioną przez oskarżyciela prywatnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania karnego dotyczące środków zaskarżenia, w szczególności terminu do wniesienia kasacji i roli pełnomocnika z urzędu, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kasacja po terminie: czy zawsze oznacza przegraną?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KZ 47/16
POSTANOWIENIE
Dnia 20 grudnia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
w sprawie
M. Ż.
oskarżonego z art. 157 § 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 20 grudnia 2016 r.,
zażalenia oskarżycielki prywatnej E. R.
na zarządzenie Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P.
z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt V WKK (…),
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt V Ka (…), M. Ż. został ostatecznie uniewinniony od popełnienia czynu z art. 157
§
2 k.k. Oskarżycielka prywatna i jej pełnomocnik z urzędu adwokat A. M. wniosły w terminie o sporządzenie na piśmie i doręczenie wyroku Sądu odwoławczego. Oskarżycielka prywatna złożyła również wniosek o wyznaczenie jej pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia i podpisania kasacji. Zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2016 r. wyznaczono oskarżycielce pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata P. A. Wyznaczony pełnomocnik, w oparciu o przepis art. 84
§
3 k.p.k., sporządził opinię prawną z dnia 14 września 2016 r., w której stwierdził brak podstaw do wniesienia kasacji od opisanego wyżej wyroku Sądu Okręgowego w P. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 21 września 2016 r. odpis stanowiska pełnomocnika z urzędu został doręczony oskarżycielce prywatnej w dniu 23 września 2016 r. Jednocześnie, oskarżycielka została pouczona o tym, że treść stanowiska pełnomocnika nie stanowi podstawy prawnej do złożenia ponownego wniosku o wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu, a także o tym, iż w terminie 30 dni od dnia doręczenia pisma może zostać wniesiona kasacja sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego ustanowionego przez nią. W dniu 18 listopada 2016 r. oskarżycielka prywatna wysłała do Sądu Okręgowego w P. pismo nazwane „skargą kasacyjną”, które wpłynęło do Sądu w dniu 21 listopada 2016 r. W zaistniałej sytuacji Przewodniczący V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P. odmówił przyjęcia kasacji ze względu na wniesienie jej przez osobę nieuprawnioną i po terminie.
W zażaleniu na to zarządzenie E. R. zakwestionowała podstawy uniewinnienia oskarżonego oraz prawidłowość postępowania instancyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie jest oczywiście bezzasadne, bowiem nie formułuje jakichkolwiek zarzutów godzących w legalność i prawidłowość zaskarżonego zarządzenia.
Jest bezsporne, że skarżąca, zgodnie z zasadą lojalności procesowej, została pouczona o wszystkich czynnościach, jakie winna podjąć w celu skutecznego wniesienia kasacji. W pouczeniu tym wskazano także wynikający z art. 524
§
1 k.p.k. 30 – dniowy termin do wniesienia kasacji. Pismo zawierające taką informację doręczone zostało oskarżycielce w dniu 23 września 2016 r., tymczasem kasację wysłano do Sądu dopiero w dniu 18 listopada 2016 r. W tej sytuacji odmowa przyjęcia kasacji uzasadniona jest treścią art. 530
§
2 k.p.k. w zw. z art. 429
§
1 k.p.k. Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym zarządzeniu, że kasacja została wniesiona przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z art. 520
§
1 k.p.k. do wniesienia kasacji uprawnione są strony, a jest przecież bezsporne, że E. R., inicjując postępowanie jako oskarżycielka prywatna, była strona postępowania. Konieczność sporządzenia i podpisania kasacji przez adwokata bądź radcę prawnego jest tylko wymogiem formalnym pisma procesowego, a jego brak może zostać usunięty w toku postępowania. Fakt, że wyznaczony oskarżycielce posiłkowej pełnomocnik z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia kasacji nie powoduje, że oskarżycielka prywatna staje się osobą nieuprawnioną do wniesienia tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, bowiem uprawnienie to przysługuje stronie, a nie samoistnie jej pełnomocnikowi. Kwestia ta nie miała jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zważywszy, że kasacja została wniesiona z przekroczeniem terminu z art. 524
§
1 k.p.k.
Kierując się powyższym orzeczono, jak na wstępie.
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI