II KZ 44/16

Sąd Najwyższy2016-12-07
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
skargazażaleniesąd najwyższysąd okręgowykodeks postępowania karnegozmiany legislacyjneterminy procesoweprawomocność

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie obrońcy na zarządzenie o odmowie przyjęcia skargi na wyrok sądu odwoławczego, uznając ją za niedopuszczalną z mocy ustawy.

Obrońca oskarżonego wniósł skargę na wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok sądu rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Przewodniczący Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia skargi, wskazując, że sprawa toczyła się na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2015 r., a nowe przepisy dotyczące skargi nie mają zastosowania. Obrońca wniósł zażalenie na to zarządzenie. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niedopuszczalne z mocy ustawy i pozostawił je bez rozpoznania.

Sprawa dotyczyła zażalenia obrońcy oskarżonego P. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w W., które odmówiło przyjęcia skargi na wyrok Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca wniósł skargę, argumentując obrazę przepisów postępowania. Przewodniczący Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia skargi, powołując się na art. 25 ustawy z dnia 11 marca 2016 r., który stanowi, że w sprawach, gdzie akt oskarżenia wniesiono przed 1 lipca 2015 r., postępowanie toczy się według przepisów dotychczasowych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie i stwierdził, że jest ono niedopuszczalne z mocy ustawy, co skutkowało jego pozostawieniem bez rozpoznania. Sąd uzasadnił, że przepisy rozdziału 55a k.p.k. stosuje się do spraw wszczętych po 30 czerwca 2015 r., a w tej sprawie akt oskarżenia wpłynął w 2012 r. W związku z tym stronom nie przysługuje skarga na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy odniósł się również do kwestii formalnych dotyczących oznaczenia organu wydającego zarządzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie jest niedopuszczalne z mocy ustawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy rozdziału 55a k.p.k. dotyczące skargi na wyrok sądu odwoławczego stosuje się do spraw, w których postępowanie sądowe zostało wszczęte po dniu 30 czerwca 2015 r. Ponieważ akt oskarżenia w tej sprawie wpłynął w 2012 r., stronom nie przysługuje skarga na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić zażalenie bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście proceduralnym)

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznaoskarżony
Obrońca oskarżonegoinneskarżący
Przewodniczący X Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w W.instytucjaorgan wydający zarządzenie
Prokuratororgan_państwowystrona wnosząca apelację

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 430 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539f

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 25 § 1

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 25 § 2

k.p.k. art. 539a § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 21

k.k. art. 222 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 94 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 94 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie jest niedopuszczalne z mocy ustawy, ponieważ sprawa, w której akt oskarżenia wniesiono przed 1 lipca 2015 r., podlega przepisom dotychczasowym, a skarga na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania nie przysługuje. Przepisy rozdziału 55a k.p.k. stosuje się do spraw wszczętych po 30 czerwca 2015 r.

Odrzucone argumenty

Obrońca zarzucał obrazę przepisów postępowania, w tym art. 94 § 1 pkt 1 w zw. z art. 94 § 2 k.p.k. oraz art. 28 w zw. z art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2016 r., kwestionując prawidłowość zarządzenia o odmowie przyjęcia skargi.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie było niedopuszczalne z mocy ustawy, co powodowało konieczność pozostawienia go bez rozpoznania w przedmiotowej sprawie akt oskarżenia został wniesiony w dniu 29 sierpnia 2012 r., a więc przed 1 lipca 2015 r. w powołanych wyżej orzeczeniach Sądu Najwyższego wskazano, że powyższe stanowisko wspiera także pośrednio treść art. 539a § 3 k.p.k.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących skargi na wyrok sądu odwoławczego w sprawach karnych, w szczególności w kontekście nowelizacji k.p.k. z 2016 r. i daty wniesienia aktu oskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których akt oskarżenia został wniesiony przed 1 lipca 2015 r. i nastąpiło uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd odwoławczy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze zmianami w przepisach prawa karnego i ich stosowaniem w czasie. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy skarga na wyrok sądu odwoławczego nie przysługuje? Wyjaśnienie SN w sprawie przepisów przejściowych.

Sektor

karne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KZ 44/16
POSTANOWIENIE
Dnia 7 grudnia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie
P. S.,
oskarżonego z art. 222 § 1 k.k. i in.,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 grudnia 2016 r.,
zażalenia obrońcy oskarżonego,
na zarządzenie Przewodniczącego X Wydziału Karnego Odwoławczego
Sądu Okręgowego w W.,
z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt X WSU (…),
o odmowie przyjęcia skargi na wyrok Sądu Okręgowego w W.
z dnia 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt X Ka (….),
na podstawie art. 430 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
zażalenie pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt X Ka (…), uchylił zaskarżony apelacją prokuratora wyrok Sądu Rejonowego w W.  z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt X K (…), w pkt I, II, IV i V, i w tej części przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Skargę na ww. wyrok Sądu Okręgowego w W.  z dnia 11 sierpnia 2016 r. wniósł obrońca oskarżonego P. S.
Zarządzeniem z dnia 12 października 2016 r. Przewodniczący X Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w W.  na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 539f k.p.k. odmówił przyjęcia skargi obrońcy oskarżonego P. ., wskazując w uzasadnieniu zarządzenia, że w przedmiotowej sprawie akt oskarżenia został wniesiony w dniu 29 sierpnia 2012 r., a więc przed 1 lipca 2015 r.
Zażalenie na ww. zarządzenie wniósł obrońca oskarżonego P. S., zarzucając obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść zarządzenia tj. art. 94 § 1 pkt 1 w zw. z art. 94 § 2 k.p.k., art. 28 w zw. z art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, a także art. 21 wymienionej ustawy.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy prezesowi Sądu Okręgowego w W. do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego zarządzenia poprzez przyjęcie skargi.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Wniesione przez obrońcę oskarżonego P.S. zażalenie było niedopuszczalne z mocy ustawy, co powodowało konieczność pozostawienia go bez rozpoznania.
Zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2016 r.
o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 437), która weszła w życie w dniu 15 kwietnia 2016 r., w postępowaniach, o których mowa w ust. 1 art. 25 ww. ustawy, stosuje się przepisy rozdziału 55a ustawy zmienianej w art. 1, tj. kodeksu postępowania karnego. Przepis art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. stanowi natomiast, że jeżeli na podstawie dotychczasowych przepisów po dniu 30 czerwca 2015 r. skierowano akt oskarżenia, wniosek o wydanie wyroku skazującego, wniosek o warunkowe umorzenie postępowania lub wniosek o umorzenie postępowania przygotowawczego i orzeczenie środka zabezpieczającego, postępowanie toczy się według przepisów dotychczasowych do prawomocnego zakończenia postępowania.
Z powyższego wynika, że z uwagi na treść art. 25 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. przepisy rozdziału 55a kodeksu postępowania karnego stosuje się do spraw, w których postępowanie sądowe zostało wszczęte po dniu 30 czerwca 2015 r.
(zob. np. postanowienie SN z dnia 28 lipca 2016 r., IV KZ 39/16, LEX nr 2076412; postanowienie SN z dnia 24 sierpnia 2016 r., IV KS 1/16, niepubl.; postanowienie SN z dnia 14 września 2016 r., V KS 1/16, niepubl.)
.
W powołanych wyżej orzeczeniach Sądu Najwyższego wskazano, że powyższe stanowisko wspiera także pośrednio treść art. 539a
§ 3 k.p.k., zgodnie z którym skarga może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Jeżeli chodzi o pierwszą z powołanych podstaw skargi to art. 437 § 2 k.p.k., w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1247 z późn. zm.), znajdzie zastosowanie dopiero do spraw, w których akty oskarżenia wniesiono po dniu 30 czerwca 2015 r. Tylko bowiem w tych sprawach znowelizowany art. 437 § 2 k.p.k. stanowi, że uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Przy brzmieniu art. 437 k.p.k. sprzed nowelizacji (obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r.) funkcjonowanie takiej skargi nie miałoby racji bytu, albowiem art. 437 § 2 k.p.k. nie zawierał żadnych skonkretyzowanych ograniczeń uchylenia wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Funkcjonowanie skargi w ówczesnych warunkach było więc wykluczone. Z tych samych względów niecelowe byłoby rozszerzanie zastosowania obecnie wprowadzonej instytucji na sprawy, w których zastosowanie znalazł „stary” art. 437 § 2 k.p.k
. (vide: powołane wyżej postanowienia SN: z dnia 28 lipca 2016 r., IV KZ 39/16, LEX nr 2076412; z dnia 24 sierpnia 2016 r., IV KS 1/16, niepubl.; i z dnia 14 września 2016 r., V KS 1/16, niepubl.)
.
W realiach przedmiotowej sprawy prywatny akt oskarżenia między innymi przeciwko P. S. wpłynął do Sądu Rejonowego w W.  w dniu 29 sierpnia 2012 r
. To z kolei oznacza, że w przedmiotowej sprawie stronom nie przysługuje skarga na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania. W tych zaś okolicznościach wniesienie przez obrońcę oskarżonego P. S.  skargi od wyroku Sądu Okręgowego w W.  z dnia 11 sierpnia 2016 r, sygn. akt X Ka (…), winno jedynie skutkować, niepodlegającą zaskarżeniu, czynnością prezesa sądu odwoławczego o charakterze administracyjnym, sprowadzającą się do poinformowania strony o braku możliwości wniesienia takiej skargi.
Z tego powodu wydawanie zarządzenia o charakterze procesowym o odmowie przyjęcia wniesionej skargi, dodatkowo z pouczeniem o możliwości wniesienia zażalenia, a następnie przyjęcie i przedstawienie Sądowi Najwyższemu zażalenia obrońcy oskarżonego było niezasadne.
Na marginesie jedynie zaznaczyć należy, odnosząc się do wywodów obrońcy w przedmiocie braku oznaczenia organu i osoby wydającej zaskarżone zarządzenie, że dla oceny tej decyzji procesowej nie ma znaczenia fakt niepodania w przesłanym skarżącemu odpisie imienia i nazwiska sędziego wydającego przedmiotowe zarządzenie, bowiem jego funkcja i dane personalne wskazane zostały, stosownie do treści art. 94 § 2 k.p.k. w zw. z art. 94 § 1 pkt 1 k.p.k., w znajdującym się w aktach sprawy, podpisanym oryginale
(k. 546)
, a z tego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, kto był autorem przedmiotowej decyzji procesowej
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2000 r., IV KZ 64/00, OSNKW 2000, z. 7-8, poz. 67)
.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł o pozostawieniu wniesionego zażalenia bez rozpoznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI