II Kz 43/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wykroczenia niezasłaniania nosa i ust, wskazując na zmianę przepisów prawnych umożliwiającą odpowiedzialność wykroczeniową.
Sąd Rejonowy odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wykroczenia polegającego na niezasłanianiu ust i nosa maseczką, uznając, że przepis art. 116 § 1a kw jest przepisem blankietowym i nie stanowi wystarczającej podstawy do ukarania. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, uchylił to postanowienie, wskazując, że nowelizacja ustawy z dnia 28 października 2020 r. wprowadziła art. 46b pkt 13, który stanowi ustawowe upoważnienie do wprowadzania nakazu zakrywania ust i nosa w drodze rozporządzenia, co umożliwia pociągnięcie do odpowiedzialności wykroczeniowej.
Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu rozpoznał sprawę dotyczącą wykroczenia z art. 116 § 1a kw, polegającego na niezasłanianiu ust i nosa maseczką w miejscu ogólnodostępnym. Sąd Rejonowy w Kolbuszowej odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że przepis ten jest blankietowy i nie przewiduje bezpośredniej sankcji, a wprowadzanie takich nakazów w drodze rozporządzenia może naruszać konstytucyjne wolności. Sąd Okręgowy, uwzględniając zażalenie Komendanta Powiatowego Policji, uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy podkreślił, że od 29 listopada 2020 r. obowiązuje ustawa nowelizująca, która dodała do art. 46b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych punkt 13, stanowiący ustawowe upoważnienie do wprowadzania nakazu zakrywania ust i nosa w drodze rozporządzenia. W związku z tym, naruszenie takiego nakazu może być podstawą do odpowiedzialności wykroczeniowej z art. 116 § 1a kw. Sąd Okręgowy zaznaczył również obywatelską powinność przestrzegania zasad sanitarnych w kontekście pandemii.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi wykroczenie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że po nowelizacji ustawy z dnia 28 października 2020 r., która dodała art. 46b pkt 13 do ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych, istnieje ustawowe upoważnienie do wprowadzania nakazu zakrywania ust i nosa w drodze rozporządzenia, co umożliwia pociągnięcie do odpowiedzialności wykroczeniowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Komendant Powiatowy Policji w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Komendant Powiatowy Policji w K. | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 437 § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.w. art. 109 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
u.z.z.c.l. art. 116 § 1a
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Przepis blankietowy, który może być podstawą odpowiedzialności wykroczeniowej w połączeniu z przepisami wykonawczymi.
u.z.z.c.l. art. 46b § pkt 13
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Stanowi ustawowe upoważnienie do wprowadzania nakazu zakrywania ust i nosa w drodze rozporządzenia.
Pomocnicze
u.z.z.c.l. art. 46a § pkt 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Dz.U. 2021 poz. 861 art. 25 § ust. 1 pkt 2 lit. e
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Dz.U. 2021 poz. 1777 art. 1 § pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Dz.U. 2020 poz. 1777 art. 15 § pkt 2 lit. c
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19
Wprowadziła zmianę w art. 46b ustawy o zapobieganiu zakażeniom, dodając pkt 13.
k.p.k. art. 438 § pkt 1 i 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427 § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.w. art. 103 § 3
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 59 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowelizacja ustawy z dnia 28 października 2020 r. wprowadziła art. 46b pkt 13, który stanowi ustawowe upoważnienie do wprowadzania nakazu zakrywania ust i nosa w drodze rozporządzenia. Naruszenie nakazu zakrywania ust i nosa, wprowadzonego na podstawie właściwego upoważnienia ustawowego, stanowi wykroczenie z art. 116 § 1a kw.
Odrzucone argumenty
Art. 116 § 1a kw jest przepisem blankietowym i nie stanowi wystarczającej podstawy do ukarania za brak maseczki, gdy nakaz wprowadzono rozporządzeniem. Ukarani za brak maseczki mogłoby prowadzić do ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw, które mogą być ustanawiane wyłącznie aktem prawnym rangi ustawowej.
Godne uwagi sformułowania
przepis rangi ustawowej stanowi obecnie właściwą podstawę do wprowadzania odpowiednich regulacji w formie rozporządzenia obywatelską powinnością, która winna się sprowadzać do prezentowania odpowiedzialnej społecznie postawy, polegającej na dbaniu nie tylko o własne zdrowie, ale także o zdrowie i życie osób z naszego bliższego i dalszego otoczenia.
Skład orzekający
Maciej Olechowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności wykroczeniowej za naruszenie nakazów sanitarnych w okresie pandemii, zwłaszcza po nowelizacji przepisów w 2020 roku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu i stanu prawnego związanego z pandemią COVID-19. Zmiany w przepisach mogą wpłynąć na jego aktualność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego wykroczenia związanego z pandemią i interpretacji przepisów, które miały duży wpływ na życie codzienne obywateli. Pokazuje ewolucję orzecznictwa w odpowiedzi na zmieniające się przepisy.
“Czy brak maseczki to nadal wykroczenie? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczową zmianę w prawie!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Kz 43/22 POSTANOWIENIE Dnia 11 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia (del.) Maciej Olechowski Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Suza Oskarżyciel publiczny asp. szt. Robert Guźda po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2022 r. sprawy M. S. obwinionego o popełnienie wykroczenia z art. 116 § 1a kw w zw. z art. 46a pkt 2 i art. 46b pkt 13 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i § 25 ust. 1 pkt 2 lit. e Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii i § 1 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2021 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania na skutek zażalenia Komendanta Powiatowego Policji w K. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kolbuszowej z dnia 18 stycznia 2022 r. w sprawie II W 4/22 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 437 § 1 i § 2 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpw p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę II W 4/22 Sądowi Rejonowemu w Kolbuszowej do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE W dniu 10 stycznia 2022 r. do Sądu Rejonowego w Kolbuszowej wpłynął wniosek Komendanta Powiatowego Policji w K. o ukaranie M. S. za to, że wymieniony w dniu 10 grudnia 2021 roku w K. w sklepie (...) przebywając w miejscu ogólnodostępnym nie zastosował się do nakazu zakrywania przy pomocy maseczki ust i nosa, tj. wykroczenia z art. 116 § 1a kw w zw. z art. 46a pkt 2 i art. 46b pkt 13 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i § 25 ust. 1 pkt 2 lit. e Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii i § 1 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2021 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Sąd Rejonowy w Kolbuszowej postanowieniem z dnia 18 stycznia 2022 r. w sprawie II W 4/22 odmówił wszczęcia postępowania z wniosku Komendanta Komendy Powiatowej Policji w K. o ukaranie M. S. . W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie zawiera obowiązku zasłaniania ust i nosa, a jedynie znajduje się w niej odesłanie do możliwości ustanowienia takowych w drodze rozporządzenia. W konkluzji Sąd I instancji uznał więc, że skoro norma art. 116 § 1a kw będąc przepisem blankietowym nie przewiduje wprost sankcji karnych za nieprzestrzeganie zakazów, nakazów, ograniczeń lub obowiązków określonych w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zachowanie obwinionego nie podlegało odpowiedzialności wykroczeniowej, a ewentualne ukaranie go za tego typu zachowanie mogłoby prowadzać do ograniczenia z korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, które to ograniczenia mogą być ustanawiane wyłącznie aktem prawnym rangi ustawowej. Powyższe postanowienie w trybie art. 103 § 3 kpw w zw. z art. 59 § 2 kpw zaskarżył w całości na niekorzyść obwinionego Komendant Powiatowej Komendy Policji w K. i na podstawie art. 427 § 1 i § 2 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpw oraz art. 438 pkt 1 i 3 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpw orzeczeniu temu zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego przez niezasadne przyjęcie, że brak jest możliwości uznania czynu popełnionego przez M. S. za wykroczenie, podczas gdy prawidłowa ocena wskazuje, że doszło do popełnienia wykroczenia. Sąd zważył, co następuje: Zażalenie Komendanta Powiatowej Komendy Policji w K. zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do argumentacji Sądu I instancji, która legła u podstaw odmowy wszczęcia postępowania, Sąd odwoławczy widzi za konieczne przypomnienie, że o ile do 29 listopada 2020 r. argumentacja jakby karanie za niestosowanie się do nakazu zakrywania przy pomocy maseczki ust i nosa, będącego następstwem wprowadzonych na obrzeże całej Rzeczypospolitej Polskiej ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, mogła prowadzać do ograniczenia z korzystania z konstytucyjnych wolności i praw wynikających z art. 31 ust 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej była w pełni aprobowana orzecznictwie sądów powszechnych, albowiem powszechny nakaz zakrywania nosa i ust przed tą datą wprowadzony z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego, o tyle racje ma skarżący, że w dniu 29 listopada 2020 r weszła w życie ustawa z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19, w której art. 15 pkt 2 lit. c wprowadzająca zmianę w art. 46b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi polegającą, na dodaniu do art. 46b punktu 13 w brzmieniu: „nakaz zakrywania ust i nosa, w określonych okolicznościach, miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach, wraz ze sposobem realizacji tego nakazu”. Okoliczność ta ma natomiast o tyle znaczenie, że tym samym wprowadzony wówczas i obowiązujący do dziś powyższy przepis rangi ustawowej stanowi obecnie właściwą podstawę do wprowadzania odpowiednich regulacji w formie rozporządzenia i w konsekwencji zrodził możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności wykroczeniowej z art. 116 § 1a kw osobę naruszającą nakaz zakrywania przy pomocy maseczki ust i nosa w miejscu ogólnodostępnym – w tym na ternie sklepów i innych miejscach, a szczegółowo opisanych w § 25 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii i § 1 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2021 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Tym samym art. 46b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi po dodaniu punktu 13 w brzmieniu: „13) nakaz zakrywania ust i nosa, w określonych okolicznościach, miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach, wraz ze sposobem realizacji tego nakazu”, w ocenie Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu stanowi obecnie ustawowe upoważnienie i właściwą podstawę do wprowadzania odpowiednich regulacji w formie rozporządzenia i umożliwia pociągniecie sprawcy naruszającego wynikające z tej regulacji obostrzenia do odpowiedzialności wykroczeniowej z art. 116 § 1a kw. Wreszcie na zakończenie Sąd odwoławczy pragnie wyrazić pogląd, że nie można przy tym zapomnieć i o tym, iż w obecnej sytuacji zagrożenia naszego zdrowia i życia w związku z rozprzestrzeniającym się wirusem SARS-COVID-19 oraz trudnej sytuacji w służbie zdrowia, wszyscy zobowiązani jesteśmy do przestrzegania określonych zasad sanitarnych. I o ile przepisy prawa nakładają na nas określone zakazy i nakazy w związku ze stanem epidemii, a przestrzeganie ich jest naszym obowiązkiem, o tyle polski wymiar sprawiedliwości winien wydatnie wpisać się w realizację tego celu. O ile bowiem respektowania prawa jest obowiązkiem powszechnym, to nie może ujść uwadze, że zapobieganie skutkom rozprzestrzeniania się wirusa SARS-COVID-19 jest też obywatelską powinnością, która winna się sprowadzać do prezentowania odpowiedzialnej społecznie postawy, polegającej na dbaniu nie tylko o własne zdrowie, ale także o zdrowie i życie osób z naszego bliższego i dalszego otoczenia. Tym samym przestrzeganie nakazu zakrywania przy pomocy maseczki ust i nosa, choć dla wielu osób może jawić się jako mało komfortowe i tak jest niewielką ceną za możliwość przyczynienia się do uratowania innej osobie zdrowia, a nawet życia. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 437 § 1 i § 2 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpw uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Kolbuszowej do ponownego rozpoznania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI