II KZ 41/21

Sąd Najwyższy2021-10-19
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjaprzymus adwokacko-radcowskibrak formalnyzażalenieSąd Najwyższyobrońca z urzęduart. 526 k.p.k.art. 530 k.p.k.

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji wniesionej przez skazanego, który nie uzupełnił braków formalnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego K.D. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego o odmowie przyjęcia jego osobistej kasacji. Kasacja została odrzucona z powodu braku formalnego, jakim jest niesporządzenie jej przez profesjonalnego pełnomocnika, mimo wydania opinii o braku podstaw do jej wniesienia przez obrońcę z urzędu. Sąd Najwyższy uznał, że przymus adwokacko-radcowski jest wymogiem formalnym, a autonomia obrońcy w ocenie podstaw kasacji jest wiążąca.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Marka Siwka rozpoznał na posiedzeniu w dniu 19 października 2021 r. zażalenie skazanego K.D. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego z dnia 17 czerwca 2021 r. o odmowie przyjęcia kasacji. Zarządzenie to dotyczyło odmowy przyjęcia osobistej kasacji K.D. od wyroku Sądu Apelacyjnego z 26 stycznia 2021 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w P. z 20 listopada 2019 r. skazujący K.D. za czyn z art. 158 § 3 k.k. na karę 5 lat pozbawienia wolności. Skazany w zażaleniu podważał podstawy swojego skazania oraz poprawność opinii obrońcy z urzędu o braku podstaw do wniesienia kasacji. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne, wskazując na art. 526 § 2 k.p.k., który wprowadza przymus adwokacko-radcowski dla kasacji niepochodzących od określonych organów. Skoro obrońca z urzędu złożył opinię o braku podstaw do wniesienia kasacji, a skazany nie uzupełnił tego braku formalnego w wyznaczonym terminie (poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru), jego osobista kasacja została prawidłowo odrzucona na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy podkreślił autonomię obrońcy w ocenie podstaw kasacji i brak przepisu zmuszającego go do jej wniesienia wbrew jego opinii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie uzupełniono braków formalnych poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przymus adwokacko-radcowski (art. 526 § 2 k.p.k.) jest wymogiem formalnym kasacji. Jeśli obrońca z urzędu wydał opinię o braku podstaw do wniesienia kasacji, a skazany nie ustanowił profesjonalnego pełnomocnika z wyboru w terminie, jego osobista kasacja podlega odrzuceniu jako obarczona brakiem formalnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w reprezentacji sądu)

Strony

NazwaTypRola
K. D.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 526 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wprowadza przymus adwokacko-radcowski dla kasacji niepochodzących od prokuratora, Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa podstawy do odmowy przyjęcia kasacji, w tym nieuzupełnienie braków formalnych w terminie.

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna postanowienia o utrzymaniu w mocy zaskarżonego zarządzenia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 84 § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy opinii obrońcy z urzędu o braku podstaw do wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 120 § 2

Kodeks postępowania karnego

Stanowi, że pismo z brakami nieuzupełnionymi w terminie uznaje się za bezskuteczne.

k.p.k. art. 93 § 2

Kodeks postępowania karnego

Upoważnia przewodniczącego wydziału lub składu orzekającego do odmowy przyjęcia kasacji.

k.k. art. 158 § 3

Kodeks karny

Przepis, na podstawie którego skazano K.D.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja niepochodząca od uprawnionych organów musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (przymus adwokacko-radcowski). Obrońca z urzędu ma autonomię w ocenie podstaw kasacji. Niespełnienie wymogów formalnych skutkuje odmową przyjęcia kasacji.

Odrzucone argumenty

Skazany kwestionował poprawność opinii obrońcy z urzędu. Skazany domagał się wyznaczenia kolejnego obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji.

Godne uwagi sformułowania

przymus adwokacko – radcowski obrońca z urzędu w swej decyzji co do istnienia podstaw kasacji zachowuje autonomię subiektywne przekonanie strony o istnieniu podstaw do wniesienia kasacji nie jest w tym zakresie wystarczające

Skład orzekający

Marek Siwek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogów formalnych kasacji, w tym przymusu adwokacko-radcowskiego oraz autonomii obrońcy z urzędu w ocenie podstaw wniesienia środka zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego kasacji wniesionej przez skazanego po opinii obrońcy z urzędu o braku podstaw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wnoszeniem kasacji, co jest istotne dla prawników karnistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy Twoja kasacja może zostać odrzucona z powodu formalności? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KZ 41/21
POSTANOWIENIE
Dnia 19 października 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
w sprawie
K. D.
skazanego za czyn z art. 158 § 3 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 października 2021 r.
zażalenia skazanego,
na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…)
z dnia 17 czerwca 2021 r., II AKa (…)
o odmowie przyjęcia kasacji
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono K.D. przyjęcia osobistej kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w P. z 20 listopada 2019 r., sygn. akt III K (…), którym został on skazany za czyn z art. 158 § 3 k.k. na karę 5 lat pozbawienia wolności.
Na to zarządzenie zażalenie złożył skazany, który podważył podstawy swojego skazania oraz zakwestionował poprawność wydanej na podstawie art. 84 § 3 k.p.k. opinii o braku podstaw wniesienia kasacji złożonej przez wyznaczonego mu obrońcę z urzędu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie art. 526 § 2 k.p.k., jeśli kasacja nie pochodzi od prokuratora, Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich albo Rzecznika Praw Dziecka, powinna być sporządzona i podpisana przez adwokata, radę prawnego albo radcę Prokuratorii Generalnej RP. Przepis ten wprowadza zatem tzw. przymus adwokacko – radcowski,
który oznacza, że kasacja niepochodząca od jednego ze wskazanym w nim podmiotów musi zostać sporządzona i podpisana przez profesjonalnego przedstawiciela strony. Nie ma także wątpliwości co do tego, że przymus adwokacko – radcowski stanowi jeden z wymogów formalnych kasacji, bez którego nie może ona otrzymać dalszego biegu.
Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, że wyznaczony K. D. obrońca z urzędu w dniu 16 kwietnia 2021 r. złożył w trybie art. 84 § 3 k.p.k., opinię o braku podstaw do wniesienia kasacji w imieniu tego skazanego (k. 31). K. D. zarządzeniem z 19 kwietnia 2021 r. został poinformowany o prawie wniesienia kasacji - sporządzonej przez adwokata lub radcę prawnego ustanowionego z wyboru – w terminie 30 dnia od doręczania tego pouczenia (k. 39). Ze zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że przedmiotową korespondencję wymieniony otrzymał 21 kwietnia 2021 r. (k. 40), a zatem termin do wniesienia kasacji mijał skazanemu 21 maja 2021 r. K. d. poza kierowaniem do Sądu pism, w których przede wszystkim domagał się wyznaczenia kolejnego obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia kasacji, braku powyższego kasacji w wyznaczonym terminie nie uzupełnił.
W tym stanie rzeczy trafnie zaskarżonym zarządzeniem odmówiono temu skazanemu przyjęcia jego osobistej kasacji jako obarczonej brakiem formalnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 530 § 2 k.p.k. prezes sądu, a na mocy art. 93 § 2 k.p.k., również przewodniczący wydziału, przewodniczący składu orzekającego lub upoważniony sędzia, do którego wniesiono kasację, odmawia jej przyjęcia, jeśli zachodzą okoliczności, o których mowa m. in w art. 120 § 2 k.p.k. (w razie nieuzupełnienia braku w terminie pismo uznaję się za bezskuteczne).
Sąd Najwyższy nie dopatrzył się więc podstaw do uwzględnienia zażalenia. Odnosząc się zaś do argumentacji skazanego przypomnieć jedynie należy, że obrońca z urzędu w swej decyzji co do istnienia podstaw kasacji zachowuje autonomię, a jego stanowisko w tym zakresie jest dla sądu wiążące. Nie ma również przepisu, który zmuszałby wyznaczonego obrońcę z urzędu do wniesienia kasacji spełniając tym samym wolę skazanego, zwłaszcza gdy uprzednio wyznaczony obrońca w sposób poprawny wykonał swój obowiązek. Subiektywne przekonanie
strony o istnieniu podstaw do wniesienia kasacji nie jest w tym zakresie wystarczające i nie może uzasadniać kolejnych żądań wyznaczenia obrońcy z urzędu, aż do skutecznego spełnienia jej oczekiwań.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia, orzeczono jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI