III KZ 4/14

Sąd Najwyższy2014-02-26
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniabrak formalnyadwokatobrońca z urzęduSąd Najwyższypostępowanie karnezażalenie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu braku formalnego, mimo argumentów skazanego o braku środków na adwokata.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego P.Ś. na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Zarządzenie to zostało wydane, ponieważ skazany nie usunął braku formalnego wniosku, jakim było sporządzenie go przez adwokata. Skazany argumentował, że nie stać go na adwokata z wyboru z powodu odbywania wieloletniej kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wymogi formalne wniosku o wznowienie postępowania muszą być spełnione, a wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia opinii o braku podstaw do wznowienia nie zwalnia strony z obowiązku złożenia wniosku przez profesjonalnego pełnomocnika.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie P.Ś. na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 23 grudnia 2013 r., które odmówiło przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Powodem odmowy było nieusunięcie przez wnioskodawcę braku formalnego, polegającego na niesporządzeniu i niepodpisaniu wniosku przez adwokata, mimo wezwania sądu. Skazany P.Ś. argumentował w zażaleniu, że został skazany za czyny, których nie popełnił, oraz że nie jest w stanie ponieść kosztów adwokata z wyboru ze względu na odbywanie wieloletniej kary pozbawienia wolności i brak dochodów. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że prawidłowość czynności procesowych Sądu Apelacyjnego nie może być skutecznie kwestionowana. Sąd Apelacyjny wyznaczył skazanemu obrońcę z urzędu, który sporządził opinię o braku podstaw do wznowienia postępowania z wniosku strony, ale zasugerował możliwość wznowienia z urzędu. Sąd Najwyższy zaznaczył, że postępowanie o wznowienie z urzędu jest odrębne i oparte na innych przesłankach. Stwierdzono, że sąd nie jest zobowiązany do wyznaczania kolejnych obrońców z urzędu do momentu uzyskania przez wnioskodawcę oczekiwanego efektu. W związku z tym, zarządzenie wzywające do usunięcia braku formalnego poprzez złożenie wniosku sporządzonego przez adwokata było słuszne, a brak jego usunięcia skutkował bezskutecznością wniosku. Argument o braku środków na obrońcę z wyboru nie mógł doprowadzić do uchylenia zarządzenia, ponieważ brak formalny nie został usunięty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zarządzenie jest prawidłowe, ponieważ wymogi formalne wniosku o wznowienie postępowania muszą być bezwzględnie spełnione, a sąd nie jest zobowiązany do wyznaczania kolejnych obrońców z urzędu do momentu uzyskania przez wnioskodawcę oczekiwanego efektu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wniosek o wznowienie postępowania sporządzony z naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego jest prawnie bezskuteczny. Wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia opinii o braku podstaw do wznowienia nie zwalnia strony z obowiązku złożenia wniosku przez profesjonalnego pełnomocnika. Argument o braku środków na adwokata z wyboru nie może prowadzić do uchylenia zarządzenia, jeśli brak formalny nie został usunięty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny

Strony

NazwaTypRola
P. Ś.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 545 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 84 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania musi być sporządzony i podpisany przez adwokata. Wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia opinii o braku podstaw do wznowienia nie zwalnia strony z obowiązku złożenia wniosku przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd nie jest zobowiązany do wyznaczania kolejnych obrońców z urzędu do momentu uzyskania przez wnioskodawcę oczekiwanego efektu.

Odrzucone argumenty

Skazany nie jest w stanie wyłożyć kosztów adwokata z wyboru z powodu odbywania wieloletniej kary pozbawienia wolności i braku dochodów.

Godne uwagi sformułowania

wniosek o wznowienie postępowania sporządzony z naruszeniem przymusu adwokacko - radcowskiego jest prawnie bezskuteczny sąd w takiej sytuacji nie jest obowiązany wyznaczać kolejnych obrońców z urzędu, aż do uzyskania przez wnioskodawcę oczekiwanego przez niego efektu

Skład orzekający

Andrzej Ryński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogów formalnych wniosku o wznowienie postępowania karnego i roli obrońcy z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku środków na adwokata i odmowy przyjęcia wniosku z powodu braku formalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą wymogów formalnych w postępowaniu karnym, szczególnie w kontekście wznowienia postępowania i roli obrońcy z urzędu. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy brak pieniędzy na adwokata usprawiedliwia pominięcie formalności w Sądzie Najwyższym?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KZ 4/14
POSTANOWIENIE
Dnia 26 lutego 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Ryński
w sprawie
P. Ś.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 26 lutego 2014 r.,
‎
zażalenia P.Ś. na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 23 grudnia 2013 r., o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. i w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego odmówił przyjęcia o wniosku P. Ś. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w G., sygn. akt V Ka …/99, ponieważ wnioskodawca wezwany do usunięcia braku formalnego pisma poprzez sporządzenie i podpisanie wniosku o wznowienie przez adwokata, w zakreślonym terminie nie usunął tego braku formalnego.
Na powyższe zarządzenie P. Ś. złożył zażalenie, w którym podniósł, że został skazany za czyny, których nie popełnił i nie jest w stanie wyłożyć kosztów adwokata z wyboru, ponieważ odbywa wieloletnią karę pozbawienia wolności, nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów.
W konsekwencji wniósł on o uchylenie zaskarżonego zarządzenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego prawidłowość  czynności procesowych dokonanych w tej sprawie przez Sąd Apelacyjny nie może być skutecznie kwestionowana.
Zarządzeniem z dnia 16 października 2013 r.  Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego wyznaczyła skazanemu  obrońcę z urzędu w osobie adw. J. P. w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania albo poinformowaniu o braku podstaw do złożenia takiego wniosku (k.17). Wyznaczony  adwokat, dokonując czynności w trybie art. 84 § 3 k.p.k. , w dniu 25 listopada 2013 r. sporządził  opinię o braku podstaw do wznowienia postępowania na wniosek strony, natomiast wyraził pogląd, że w sprawie ujawniły się okoliczności pozwalające na wznowienie postępowania z urzędu (k. 20-21). W konsekwencji obrońca w dniu 19 listopada 2013 r., w  trybie art. 9 § 2 k.p.k., złożył do Sądu Apelacyjnego wniosek sygnalizacyjny o rozważenie przez Sąd możliwości wznowienia postępowania z urzędu w oparciu o podstawę wskazaną w art. 542 § 3 k.p.k., (k.26-28). Należy jednak podkreślić, że jest to postępowanie odrębne oraz oparte na innych przesłankach, w stosunku do tego jakie wszczyna wniosek o wznowienie postępowania sporządzony i podpisany w imieniu strony przez adwokata lub radcę prawnego.
W ten sposób został w tej sprawie zrealizowany wymóg rzetelnego procesu, bowiem obrońca  zajmując stanowisko w przedmiocie ewentualnych podstaw wznowieniowych, bądź stwierdzając ich brak,  ma pozycję autonomiczną i nie musi wyrażać w tym zakresie poglądów zbieżnych z reprezentowaną przez niego stroną, zaś sąd w takiej sytuacji nie jest obowiązany  wyznaczać kolejnych obrońców z urzędu, aż do uzyskania przez wnioskodawcę oczekiwanego przez niego efektu (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 sierpnia 2008 r., IV KZ 52/08, R-OSNKW z 2008 r., poz. 1711; z dnia 17 września 2008 r., III KZ 92/08, R-OSNKW z 2008 r., poz. 1872,). W związku z tym słusznie Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego zarządzeniem z dnia 26 listopada 2013 r. wezwała wnioskodawcę do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego pisma z dnia 7 września 2013 r. w przedmiocie wznowienia postępowania, poprzez złożenie wniosku o wznowienie sporządzonego i podpisanego przez adwokata (k.22), skoro  wniosek o wznowienie postępowania sporządzony z naruszeniem przymusu adwokacko - radcowskiego jest   prawnie bezskuteczny. Dlatego stwierdzenie skazanego, że nie stać go na obrońcę z wyboru nie mogło doprowadzić do uchylenia zaskarżonego zarządzenia, ponieważ w tym układzie procesowym nie usunął on w wyznaczonym terminie wskazanego wyżej braku formalnego pisma.
Dlatego też zaskarżone zarządzenie należało utrzymać w mocy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI