II KZ 38/21

Sąd Najwyższy2021-09-29
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjawykroczenieuprawnienie do wniesieniasąd najwyższypostępowanie karnekodeks postępowania karnegokodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, uznając go za osobę nieuprawnioną do jej wniesienia w sprawie o wykroczenie.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji. Zarządzenie to zostało wydane, ponieważ uznano, że pełnomocnik jest osobą nieuprawnioną do wniesienia kasacji w sprawie o wykroczenie. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że sprawa, w której sąd pierwszej instancji uznał czyn za wykroczenie, staje się sprawą o wykroczenie, a kasację może wnieść jedynie Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich.

Przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym było zażalenie pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 26 maja 2021 r., które odmówiło przyjęcia kasacji. Powodem odmowy było uznanie, że pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul D. w Ł. jest osobą nieuprawnioną do wniesienia kasacji w sprawie o wykroczenie. Pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów k.p.k. i k.p.w., argumentując, że sprawa karna nie zmienia charakteru na sprawę o wykroczenie po ogłoszeniu wyroku przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy nie podzielił tej argumentacji. Powołując się na swoje wcześniejsze postanowienie (IV KK 94/03) oraz akceptowane w orzecznictwie i doktrynie stanowisko, stwierdził, że sprawą o wykroczenie jest również sprawa wszczęta w trybie postępowania karnego, jeśli sąd pierwszej instancji na podstawie art. 400 k.p.k. uznał czyn za wykroczenie, a orzeczenie to nie zostało zaskarżone lub zostało utrzymane w mocy przez sąd odwoławczy. W niniejszej sprawie, skoro Sąd Rejonowy w Ł. uznał czyn za wykroczenie, a wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy, sprawa stała się sprawą o wykroczenie, w której kasację mógł wnieść jedynie Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego nie jest uprawniony do wniesienia kasacji w sprawie o wykroczenie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sprawa, w której sąd pierwszej instancji na podstawie art. 400 k.p.k. zakwalifikował czyn jako wykroczenie, staje się sprawą o wykroczenie w rozumieniu art. 110 § 1 k.p.w. W takich sprawach kasację może wnieść wyłącznie Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w Ł.

Strony

NazwaTypRola
G.G.inneoskarżony
Wspólnota Mieszkaniowa przy ul D. w Ł.inneoskarżyciel posiłkowy
pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegoinnepełnomocnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.w. art. 110 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 400

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 112

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa zakwalifikowana jako wykroczenie przez sąd pierwszej instancji staje się sprawą o wykroczenie w rozumieniu art. 110 § 1 k.p.w., w której kasację może wnieść tylko Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego jest uprawniony do wniesienia kasacji w sprawie, która pierwotnie toczyła się w trybie Kodeksu postępowania karnego, nawet jeśli sąd pierwszej instancji zakwalifikował czyn jako wykroczenie.

Godne uwagi sformułowania

sprawą o wykroczenie" w rozumieniu art. 110 § 1 k.p.s.w. jest nie tylko sprawa, którą od początku prowadzono w postępowaniu uregulowanym w Kodeksie postępowania w sprawach o wkroczenia, ale także sprawa wszczęta w trybie przepisów postępowania karnego, jeżeli sąd pierwszej instancji w oparciu o art. 400 k.p.k., uznał za wykroczenie czyn zarzucany oskarżonemu jako przestępstwo...

Skład orzekający

Piotr Mirek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia kasacji w sprawach o wykroczenie, które pierwotnie były rozpoznawane jako przestępstwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji zmienia kwalifikację czynu na wykroczenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej uprawnień do wnoszenia kasacji, co jest istotne dla praktyków prawa karnego i wykroczeniowego.

Kto może złożyć kasację w sprawie o wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KZ 38/21
POSTANOWIENIE
Dnia 29 września 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
w sprawie
G.G.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 29 września 2021 r.,
zażalenia pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 26 maja 2021 r.
w przedmiocie odmowy przyjęcia kasacji,
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul D. w Ł. od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 10 marca 2021 r., V Ka (…), uznając że została wniesiona przez osobę nieuprawnioną.
Powyższe zarządzenie zaskarżone zostało zażaleniem pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, który zarzucił mu naruszenie przepisu art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. oraz art. 110 k.p.w. poprzez ich zastosowanie i odmówienie przyjęcia kasacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego jako podmiotu nieuprawnionego w sprawie o wykroczenie, podczas gdy niniejsza sprawa jest sprawą karną, a pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego jest podmiotem uprawnionym do wniesienia kasacji w sprawie karnej.  W konkluzji zażalenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przyjęcie kasacji.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący wyraził pogląd, że w wypadku wniesienia aktu oskarżenia w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego „sprawa karna” nie zmienia swego charakteru niezależnie od tego, jakie ustalenia faktyczne dokonane zostały w toku postępowania, a z przepisu art. 400 k.p.k. nie wynika, aby po ogłoszeniu wyroku przez sąd pierwszej instancji dalsze postępowanie miało podlegać nie przepisom Kodeksu postępowania karnego lecz przepisom Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego nie jest zasadne. Kwestia będąca istotą problemu, którego dotyczy wniesione zażalenia, była już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego. W postanowieniu z dnia 23 października 2003 r., IVKK 94/03 (OSNKW 2004, z. 2, poz. 16), stwierdzono, że „sprawą o wykroczenie" w rozumieniu art. 110 § 1 k.p.s.w. jest nie tylko sprawa, którą od początku prowadzono w postępowaniu uregulowanym w Kodeksie postępowania w sprawach o wkroczenia, ale także sprawa wszczęta w trybie przepisów postępowania karnego, jeżeli sąd pierwszej instancji w oparciu o art. 400 k.p.k., uznał za wykroczenie czyn zarzucany oskarżonemu jako przestępstwo, a orzeczenia tego nie skarżono lub sąd odwoławczy, wskazany w przepisach Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, podzielił takie stanowisko oraz sprawa rozpoznawana w postępowaniu karnym, w której dopiero sąd drugiej instancji, rozpoznając środek odwoławczy od orzeczenia w sprawie o przestępstwo, uznał w orzeczeniu kończącym postępowanie czyn, którego ono dotyczyło, za wykroczenie. Pogląd ten, akceptowany w orzecznictwie (por. np.
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2014 r., V KK 322/14, OSNKW 2015, z. 3, poz. 29) oraz doktrynie (por. np.:
K. Dąbkiewicz [w:] Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2017, art. 110; T. Grzegorczyk [w:] Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2012, art. 110; J. Lewiński [w:] Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Komentarz, wyd. VII, Warszawa 2011, art. 110) jest słuszny i zachowuje aktualność w realiach niniejszej sprawy. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie podziela argumentację przedstawioną w powołanym orzeczeniu i do niej odsyła.
Przyjęcie zatem przez Sąd Rejonowy w Ł., że
czyn
zarzucany oskarżonemu stanowi wykroczenie, co znalazło odzwierciedlenie w treści wyroku z dnia 16 listopada 2020 r., sygn. akt III K (…), utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 10 marca 2021 r. V Ka (…), spowodowało, że sprawa oskarżonego stała się sprawą o wykroczenie w rozumieniu art. 110 § 1 k.p.w., w której kasację może wnieść wyłącznie Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
Zauważyć na koniec można, że o niesłuszności zaprezentowanej w uzasadnieniu zażalenia wykładni przepisu art. 400 k.p.k. świadczy już sama treść apelacji złożonej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, którą skarżący wniósł przecież na podstawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI