II KZ 38/16

Sąd Najwyższy2016-10-26
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjaoskarżyciel subsydiarnynieuprawnienie do wniesienia środkapostanowienieSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji złożonej przez oskarżyciela subsydiarnego, uznając go za osobę nieuprawnioną do jej wniesienia od postanowienia sądu drugiej instancji.

Oskarżyciel subsydiarny W. G. złożył kasację od postanowienia sądu drugiej instancji o częściowym umorzeniu postępowania. Sąd Okręgowy odmówił przyjęcia kasacji, uznając ją za złożoną przez osobę nieuprawnioną, ponieważ kasację od postanowienia sądu odwoławczego może wnieść jedynie Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Sąd Najwyższy utrzymał to zarządzenie w mocy, podkreślając, że skarżący nie był uprawniony do wniesienia środka odwoławczego.

Sprawa dotyczy zażalenia oskarżyciela subsydiarnego W. G. na zarządzenie Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 sierpnia 2016 r., które odmówiło przyjęcia kasacji złożonej przez oskarżyciela subsydiarnego. Kasacja ta była skierowana przeciwko postanowieniu Sądu Okręgowego w K. z dnia 8 czerwca 2016 r., które z kolei utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia 23 marca 2016 r. o częściowym umorzeniu postępowania w sprawie o czyn z art. 278 § 1 k.k. Sąd Okręgowy uzasadnił odmowę przyjęcia kasacji tym, że zgodnie z art. 519 k.p.k., kasację można wnieść tylko od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, a nie od postanowienia. Ponadto, brak formalny pisma oskarżyciela subsydiarnego (niezłożenie go przez adwokata) był nieusuwalny. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że samo oczekiwane przez skarżącego rozwiązanie (przyjęcie i rozpoznanie kasacji) stałoby w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Podkreślono, że kompetencje Sądu Najwyższego w tym postępowaniu ograniczały się do sprawdzenia prawidłowości zaskarżonego zarządzenia. Zgodnie z art. 519 k.p.k. i art. 521 k.p.k., w sytuacji zaskarżenia kasacją postanowienia sądu odwoławczego, a nie wyroku, stroną uprawnioną do wniesienia kasacji nadzwyczajnej jest jedynie Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, oskarżyciel subsydiarny nie jest uprawniony do wniesienia kasacji od postanowienia sądu drugiej instancji o umorzeniu postępowania.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 519 k.p.k. i art. 521 k.p.k., kasację od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie, w tym postanowienia sądu odwoławczego, może wnieść jedynie Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Oskarżyciel subsydiarny nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia kasacji nadzwyczajnej w takiej sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w K.

Strony

NazwaTypRola
D. G.osoba_fizycznaoskarżony
W. G.osoba_fizycznaoskarżyciel subsydiarny

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 278 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 294 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona od postanowienia sądu odwoławczego, a nie od wyroku, przez osobę nieuprawnioną (oskarżyciela subsydiarnego) nie podlega rozpoznaniu. Uprawnionymi do wniesienia kasacji nadzwyczajnej od postanowienia sądu odwoławczego są jedynie Prokurator Generalny i Rzecznik Praw Obywatelskich.

Odrzucone argumenty

Argumentacja oskarżyciela subsydiarnego domagającego się osądzenia sprawców przestępstwa popełnionego na jego szkodę i poddania kontroli Sądu Najwyższego decyzji o umorzeniu postępowania.

Godne uwagi sformułowania

kasacja złożona przez osobę nieuprawnioną kompetencje Sądu Najwyższego ograniczały się wyłącznie do sprawdzenia prawidłowości (zgodności z prawem) zaskarżonego tym zażaleniem zarządzenia w sytuacji zaskarżenia kasacją nie wyroku sądu odwoławczego, ale wydanego postanowienia, strona inna niż podmioty wymienione w art. 521 k.p.k., pozostaje osobą nieuprawnioną

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności wnoszenia kasacji od postanowień sądu odwoławczego przez oskarżyciela subsydiarnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kasacja jest wnoszona od postanowienia, a nie wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące dopuszczalności środków odwoławczych w polskim prawie karnym, co jest istotne dla praktyków.

Kiedy kasacja nie jest możliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia ograniczenia dla oskarżyciela subsydiarnego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KZ 38/16
POSTANOWIENIE
Dnia 26 października 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
po rozpoznaniu w sprawie
D. G.  i innych
oskarżonych z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.
‎
na posiedzeniu w dniu 26 października 2016 r.,
‎
zażalenia oskarżyciela subsydiarnego W. G.
‎
na zarządzenie sędziego Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV WKK (…)
o odmowie przyjęcia kasacji złożonej przez oskarżyciela subsydiarnego
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. w zw. z art. 530 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w K. nie uwzględnił zażalenia oskarżyciela subsydiarnego W.G.  i utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w J.  z dnia 23 marca 2016 r. w sprawie sygn. II K (…) o częściowym umorzeniu postępowania (o czyn z art. 278 § 1 k.k.- opisany w pkt 2 subsydiarnego aktu oskarżenia) w oparciu o przesłankę z art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k.
W dniu 8 lipca 2016 r. W. G.  złożył pismo zatytułowane „skarga kasacyjna”, w którym zakwestionował decyzje sądów obu instancji domagając się osądzenia sprawców przestępstwa popełnionego na jego szkodę.
Zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV WKK (…) odmówiono przyjęcia kasacji wniesionej przez W. G.  w dniu 8 lipca 2016 r. jako złożonej przez osobę nieuprawnioną. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że zgodnie z art. 519 k.p.k. strony mogą wnieść kasację tylko od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie. Tymczasem złożona do akt sprawy skarga oskarżyciela posiłkowego skierowana jest przeciwko prawomocnemu postanowieniu sądu drugiej instancji. Zwrócono także uwagę, że nieusuwalność braku formalnego, jakim obarczone jest pismo oskarżyciela subsydiarnego wyklucza konieczność ewentualnego wzywania go do uzupełnienia braku formalnego poprzez sporządzenie i podpisanie kasacji przez obrońcę będącego adwokatem.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył W. G.  ponownie domagając się prowadzenia postępowania i ukarania sprawców przestępstwa określanego mianem „napadu rabunkowego” popełnionego na jego osobie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Niezależnie od zgłoszonej w zażaleniu argumentacji, zażalenia nie można było uwzględnić, skoro oczekiwane przez skarżącego rozwiązanie, polegające na przyjęciu i rozpoznaniu kasacji stałoby w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Jedynie na marginesie analizując wniesiony środek odwoławczy dostrzec można intencję jego autora, która w sposób jednoznaczny wskazuje na chęć poddania kontroli Sądu Najwyższego prawomocnej decyzji sądu o umorzeniu postępowania w tej sprawie. Temu służyć ma przywołany w treści zażalenia wywód jego autora, przekonujący o wyrządzonej mu krzywdzie.  Rzecz jednak w tym, że rozpoznając wniesiony w tym postępowaniu środek odwoławczy kompetencje Sądu Najwyższego ograniczały się wyłącznie do
sprawdzenia prawidłowości (zgodności z prawem) zaskarżonego tym zażaleniem zarządzenia. Ta zaś w realiach tego postępowania nie może budzić wątpliwości. Wobec treści art. 519 k.p.k. oraz art. 521 k.p.k. jest przecież oczywiste, że w sytuacji zaskarżenia kasacją nie wyroku sądu odwoławczego, ale wydanego postanowienia, strona inna niż podmioty wymienione w art. 521 k.p.k., pozostaje osobą nieuprawnioną. W myśl art. 521 § 1 k.p.k. do wniesienia tzw. kasacji nadzwyczajnej od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie, a więc i postanowienia sądu odwoławczego utrzymującego w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania, uprawniony jest tyko Prokurator Generalny, a także Rzecznik Praw Obywatelskich.
Z tych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI