II KZ 37/20

Sąd Najwyższy2020-12-22
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
terminy procesoweuzasadnienie wyrokuCOVID-19kwarantannaSąd Najwyższyzażaleniepostępowanie karne

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zbadania wpływu kwarantanny związanej z podejrzeniem COVID-19 na możliwość złożenia wniosku w terminie.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie oskarżonego T.K. na postanowienie Sądu Okręgowego w P., które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd Okręgowy uznał, że stres po rozprawie i problemy zdrowotne nie uzasadniają przywrócenia terminu. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, wskazując, że sąd okręgowy nie rozważył wystarczająco okoliczności związanych z podejrzeniem zakażenia COVID-19 i nałożoną kwarantanną, które mogły uniemożliwić złożenie wniosku w terminie. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie oskarżonego T.K. na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 września 2020 r., które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego. Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 31 lipca 2020 r. uchylił wyrok sądu pierwszej instancji, którym T.K. został uniewinniony, i umorzył postępowanie karne. Oskarżony złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 17 sierpnia 2020 r., nadany pocztą 10 sierpnia 2020 r. Przewodniczący Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia wniosku z powodu przekroczenia 7-dniowego terminu. Oskarżony złożył następnie wniosek o przywrócenie terminu, powołując się na zdenerwowanie, stan zdrowia (konieczność zabiegu kardiologicznego) oraz podejrzenie zakażenia koronawirusem i skierowanie do Sanepidu. Sąd Okręgowy nie uwzględnił tego wniosku. W zażaleniu oskarżony rozszerzył argumentację, wskazując na kwarantannę związaną z podejrzeniem COVID-19, która uniemożliwiła mu nadanie przesyłki w terminie. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne. Stwierdził, że choć stres po rozprawie czy problemy zdrowotne same w sobie nie uzasadniają przywrócenia terminu, to okoliczność podejrzenia zakażenia COVID-19 i związana z tym kwarantanna powinny zostać przez Sąd Okręgowy rozważone. Nierozważenie tej kwestii mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P., który ma ustalić, czy ograniczenia związane z pandemią stanowiły wystarczającą przesłankę do przywrócenia terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, okoliczności związane z podejrzeniem zakażenia COVID-19 i nałożoną kwarantanną, które uniemożliwiły złożenie wniosku w terminie, powinny zostać rozważone jako podstawa do przywrócenia terminu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy nie rozważył wystarczająco kwestii związanych z podejrzeniem COVID-19 i kwarantanną, które mogły obiektywnie uniemożliwić złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie. Nierozważenie tej okoliczności mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

T.K.

Strony

NazwaTypRola
T.K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 126 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki przywrócenia terminu, wskazując na konieczność wykazania, że niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony.

k.p.k. art. 422 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.k. art. 1 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 17 § § 1 pkt 3

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podejrzenie zakażenia COVID-19 i związana z tym kwarantanna uniemożliwiły złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie.

Odrzucone argumenty

Stres po rozprawie apelacyjnej, problemy zdrowotne i ogólne wzburzenie jako jedyne podstawy do przywrócenia terminu.

Godne uwagi sformułowania

powinna zostać przez sąd rozważona umknęło uwadze Sądu Okręgowego nierozważenie tej podnoszonej we wniosku oskarżonego kwestii mogło mieć przy tym wpływ na treść wydanego orzeczenia

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywracania terminów procesowych w kontekście pandemii COVID-19 oraz wpływu kwarantanny na możliwość dokonania czynności procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pandemią i kwarantanną; ogólne zasady przywracania terminów pozostają niezmienione.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak nieprzewidziane okoliczności, takie jak pandemia, mogą wpływać na procedury prawne i jak sądy muszą je uwzględniać. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów w nowej, trudnej sytuacji.

COVID-19 jako usprawiedliwienie dla spóźnionego wniosku o uzasadnienie wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KZ 37/20
POSTANOWIENIE
Dnia 22 grudnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie
T.K.
oskarżonego o czyn z art. 190 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 22 grudnia 2020 r.,
zażalenia oskarżonego
na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt IV Ka […], o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 31 lipca 2020 r., sygn. akt IV Ka […], Sąd Okręgowy w P. uchylił wyrok sądu
meriti
, którym T.K. uniewinniony został od popełnienia zarzucanego mu czynu, i na podstawie art. 1 § 2 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. postępowanie karne o ten czyn umorzył. Oskarżony, reprezentowany również przez obrońcę z urzędu, brał udział w rozprawie odwoławczej i był obecny na ogłoszeniu wyroku Sądu odwoławczego. W dniu 17 sierpnia 2020 r. do Sądu Okręgowego wpłynął wniosek T.K., nadany w urzędzie pocztowym w dniu 10 sierpnia 2020 r., o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku sądu
ad quem
. Zarządzeniem z dnia 20 sierpnia 2020 r. (k. 180) Przewodniczący IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P. odmówił przyjęcia tego wniosku z uwagi na złożenie go po upływie 7 – dniowego terminu zawitego. W dniu 3 września 2020 r. wraz z ponownym wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu drugiej instancji oskarżony złożył wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. W jego uzasadnieniu powoływał się na takie okoliczności, jak zdenerwowanie po ogłoszeniu orzeczenia przez Sąd Okręgowy, swój ogólny stan zdrowia w tym konieczność poddania się zabiegowi kardiologicznemu, a także samopoczucie, które skutkowało skierowaniem go do Sanepidu z podejrzeniem corona virusa.
Postanowieniem z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt IV Ka […], Sąd Okręgowy w P. wniosku o przywrócenie terminu nie uwzględnił.
Postanowienie to zaskarżył w terminie T.K.. We wniesionym zażaleniu, uzupełniając niejako wcześniejszy wniosek, wskazał dodatkowo okoliczności związanego z podejrzeniem zakażenia COVID-19 oraz uzyskiwanymi wówczas zaleceniami, które w efekcie (mieszka sam) z uwagi na nałożoną kwarantannę uniemożliwiły nadanie w terminie przesyłki z wnioskiem o uzasadnienie wyroku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie wniesione w tej sprawie jest zasadne.
Nie można wprawdzie odmówić racji Sądowi Okręgowemu w P., że takie okoliczności jak: wzburzenie przebiegiem rozprawy apelacyjnej, co spowodowało, iż oskarżony nie był w stanie przez kilka dniu się skoncentrować i racjonalnie funkcjonować oraz stres związany z uzyskaną przed rozprawą apelacyjną informacją o konieczności poddania się zabiegowi kardiologicznemu, a także skoncentrowanie uwagi przez oskarżonego na samej treści zapadłego w instancji
ad quem
wyroku, nie są okolicznościami, które w świetle art. 126 § 1 k.p.k. uzasadniałyby przywrócenie terminu zawitego. Gdyby więc wniosek T.K. ograniczył się wyłącznie do tych kwestii, decyzja o nieuwzględnieniu wniosku miała by wszelkie podstawy faktyczne i prawne.
Rzecz jednak w tym, że poza wskazaniem na powyższe zaszłości oskarżony zasygnalizował również ujawnioną w trakcie biegu terminu przewidzianego w art. 422 § 1 k.p.k., okoliczność podejrzenia u niego zakażenia COVID-19 i związane z tym, a przeprowadzone w dniu 4 sierpnia 2020 r. konsultacje telefoniczne, skutkujące skierowaniem go do kontaktu z Sanepidem. Wprawdzie kwestii tej wnioskujący o przywrócenie terminu nie rozwinął (uczynił to dopiero w zażaleniu), bez wątpienia jednak okoliczność powyższa, zwłaszcza w kontekście powszechnie znanych konsekwencji takiego podejrzenia, a więc skierowania na tzw. izolację lub kwarantannę, powinna zostać przez sąd rozstrzygający w przedmiocie art. 126 § 1 k.p.k. rozważona. Powyższe wszelako umknęło uwadze Sądu Okręgowego w P. o czym przekonuje analiza pisemnych motywów zaskarżonego postanowienia.
Trudno na obecnym etapie przesądzać, czy okoliczność powyższa rzeczywiście mała miejsce, stanowiąc niezależną od strony przyczynę niedotrzymania terminu zawitego, wymaga to jednak weryfikacji procesowej, której w tym postępowaniu zabrakło.
Nierozważenie tej podnoszonej we wniosku oskarżonego kwestii mogło mieć przy tym wpływ na treść wydanego orzeczenia, bowiem potwierdzenie sygnalizowanych przez skarżącego faktów, takich jak przebywanie na kwarantannie i brak możliwości skorzystania z pomocy innych osób (T.K. twierdzi, że mieszka sam), mogło w sposób obiektywny świadczyć o braku możliwości złożenia w terminie wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku i jego doręczenie.
Implikowało to uchylenie poddanego kontroli Sądu Najwyższego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu z uwagi na konieczność weryfikacji tej jedynej mającej w tej sprawie znaczenie okoliczności. Procedując powtórnie Sąd ten poczyni ustalenia z zakresie podnoszonych przez T.K. okoliczności i w zależności od ich wyniku rozstrzygnie, czy ograniczenia związane z pandemią, w tym skonkretyzowane w odniesieniu do osoby oskarżonego, stanowią wystarczającą przesłankę do przywrócenia mu terminu zawitego.
Z tych względów postanowiono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI