II KZ 37/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie Sądu Apelacyjnego o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając brak interesu wymiaru sprawiedliwości w ustanowieniu pełnomocnika z urzędu dla oskarżyciela posiłkowego.
Oskarżyciel posiłkowy J.K. złożył wniosek o wznowienie postępowania i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, powołując się na brak środków finansowych na usługi prawne. Sąd Apelacyjny odmówił przyjęcia wniosku z powodu braku formalnego, a Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie w mocy. Sąd Najwyższy podkreślił, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu wymaga kumulatywnego spełnienia warunku niezamożności oraz interesu wymiaru sprawiedliwości, którego w tej sprawie zabrakło.
Sprawa dotyczy zażalenia oskarżyciela posiłkowego J.K. na zarządzenie Sądu Apelacyjnego w Warszawie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Oskarżyciel posiłkowy domagał się ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu, argumentując, że nie stać go na zakup usług prawnych. Sąd Apelacyjny wcześniej nie uwzględnił żądania ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a następnie, wobec braku odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania, zarządzeniem odmówił jego przyjęcia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Podkreślono, że zgodnie z przepisami, ustanowienie pełnomocnika z urzędu wymaga spełnienia dwóch warunków: niezamożności wnioskującego oraz istnienia interesu wymiaru sprawiedliwości. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że w niniejszej sprawie brak jest interesu wymiaru sprawiedliwości w ustanowieniu pełnomocnika z urzędu dla oskarżyciela posiłkowego w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. Argumentacja Sądu Apelacyjnego została uznana za przekonywującą i nie wymagającą uzupełnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek nie powinien zostać przyjęty do rozpoznania, jeśli nie spełniono przesłanki interesu wymiaru sprawiedliwości.
Uzasadnienie
Ustanowienie pełnomocnika z urzędu dla oskarżyciela posiłkowego w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania wymaga kumulatywnego spełnienia warunków niezamożności wnioskującego oraz istnienia interesu wymiaru sprawiedliwości. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że w tej sprawie brak jest interesu wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w domyśle)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. D. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| A. D. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| J. K. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (6)
Główne
k.p.w. art. 107
Kodeks postępowania wykroczeniowego
Pomocnicze
k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania wykroczeniowego
k.p.k. art. 545 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.w. art. 113 § § 1
Kodeks postępowania wykroczeniowego
k.p.w. art. 22
Kodeks postępowania wykroczeniowego
k.p.w. art. 30 § § 2
Kodeks postępowania wykroczeniowego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu wymiaru sprawiedliwości w ustanowieniu pełnomocnika z urzędu dla oskarżyciela posiłkowego w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania.
Odrzucone argumenty
Oskarżyciel posiłkowy nie stać na zakup usługi prawnej na rynku.
Godne uwagi sformułowania
pozytywne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie uzależnione jest od kumulatywnego spełnienia dwóch warunków: niezamożności wnioskującego i interesu wymiaru sprawiedliwości. To ostatnie pojęcie ma wprawdzie charakter nieostry, ale spełnia nie tylko wymogi konstytucyjne określone w art. 42 ust. 2 Konstytucji RP (...), lecz również konwencyjne przewidziane w art. 6 ust. 3 lit. c EKPC (...).
Skład orzekający
Rafał Malarski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek ustanowienia pełnomocnika z urzędu dla oskarżyciela posiłkowego w postępowaniu wykroczeniowym, w szczególności wymogu interesu wymiaru sprawiedliwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku środków finansowych na pomoc prawną i wniosku o wznowienie postępowania w sprawie wykroczeniowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną, choć często pomijaną, przesłankę ustanowienia pełnomocnika z urzędu – interes wymiaru sprawiedliwości, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy brak pieniędzy na prawnika zawsze oznacza prawo do darmowej pomocy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II KZ 37/15 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski w sprawie H. D. i A. D. obwinionych z art. 107 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 września 2015 r., zażalenia oskarżyciela posiłkowego J. K. na zarządzenie upoważnionego sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2015 r., sygn. akt II AKo 83/15, o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, po rozpoznaniu zażalenia oskarżyciela posiłkowego J.K. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa z 24 października 2014 r., którym umorzono postępowanie z uwagi na brak znamion czynu zabronionego (art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w.), utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie. Oskarżyciel posiłkowy wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania, domagając się jednocześnie ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu. Sąd Apelacyjny w Warszawie, postanowieniem z 23 czerwca 2015 r., nie uwzględnił żądania w przedmiocie wyznaczenia oskarżycielowi posiłkowemu pełnomocnika z urzędu w celu ewentualnego sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania. Wezwanie o uzupełnienie braku formalnego w zakreślonym terminie pozostało bez odpowiedzi i upoważniony sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie, zarządzeniem z 27 lipca 2015 r., odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Zarządzenie to zaskarżył zażaleniem oskarżyciel posiłkowy, motywując je w istocie jednym stwierdzeniem, że „nie stać go na zakup usługi prawnej na rynku”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Autor środka odwoławczego, jak się wydaje mający pełną świadomość istniejącego w rozważanej sytuacji procesowej przymusu adwokacko – radcowskiego (art. 545 § 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.p.w.), ograniczył swoje wywody do zapewnienia, iż nie jest w stanie ponieść kosztów reprezentowania go przez podmiot fachowy. Przeszedł jednak do porządku nad regulacją zawarta w art. 22 k.p.w. w zw. z art. 30 § 2 k.p.w., według której pozytywne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie uzależnione jest od kumulatywnego spełnienia dwóch warunków: niezamożności wnioskującego i interesu wymiaru sprawiedliwości. To ostatnie pojęcie ma wprawdzie charakter nieostry, ale spełnia nie tylko wymogi konstytucyjne określone w art. 42 ust. 2 Konstytucji RP (zob. wyr. TK z 19 lutego 2008 r., P 48/06, OTK – A 2008, nr 1, poz. 4), lecz również konwencyjne przewidziane w art. 6 ust. 3 lit. c EKPC (zob. post. SN z 16 listopada 2011 r., III KZ 77/11, OSNKW 2012, z. 2, poz. 20). Sąd Apelacyjny w Warszawie, w postanowieniu z 23 czerwca 2015 r., wyłożył w sposób przekonywający, dlaczego w niniejszej sprawie brak interesu wymiaru sprawiedliwości odnośnie wyznaczenia oskarżycielowi posiłkowemu pełnomocnika z urzędu w celu ewentualnego opracowania wniosku o wznowienie procesu. Argumentacja zaprezentowana w tym orzeczeniu nie wymaga uzupełnienia ani pogłębienia. Dlatego orzeczono jak w dyspozytywnej części postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI