II KZ 32/19

Sąd Najwyższy2019-10-11
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
zniesławieniekasacjaniedopuszczalnośćkodeks karnykodeks postępowania karnegoSąd Najwyższykara ograniczenia wolnościzarządzenie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku skazującego za zniesławienie, uznając ją za niedopuszczalną z mocy ustawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku skazującego za zniesławienie (art. 212 § 1 k.k.). Kasacja została wniesiona przez obrońcę oskarżonej, jednak nie wskazywała na bezwzględne podstawy uchylenia orzeczenia z art. 439 k.p.k. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 523 § 2 k.p.k., uznał kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy, ponieważ oskarżonej nie wymierzono kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia. W związku z tym, zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji zostało utrzymane w mocy.

Sprawa dotyczyła zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego IX Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w W., które odmówiło przyjęcia kasacji od wyroku skazującego W.R. za przestępstwo zniesławienia (art. 212 § 1 k.k.). Sąd Rejonowy pierwotnie skazał oskarżoną na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności, jednak Sąd Okręgowy, po rozpoznaniu apelacji, odstąpił od wymierzenia tej kary i zmniejszył nawiązkę. Kasacja wniesiona przez obrońcę oskarżonej zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, jednak nie wskazywała na żadne z uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 523 § 2 k.p.k., który stanowi, że kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia (z wyjątkami dotyczącymi art. 439 k.p.k. i kasacji nadzwyczajnej), uznał kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy. Wobec braku podstaw do jej przyjęcia, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie. Sąd podkreślił, że w postępowaniu zażaleniowym nie badał merytorycznej zasadności argumentów dotyczących przypisanego czynu, a jedynie prawidłowość wydanego zarządzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja wniesiona od wyroku, w którym oskarżony nie został skazany na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, jest niedopuszczalna z mocy ustawy, chyba że dotyczy bezwzględnych podstaw uchylenia orzeczenia z art. 439 k.p.k. lub jest kasacją nadzwyczajną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 523 § 2 k.p.k., który ogranicza dopuszczalność kasacji na korzyść do przypadków skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, z wyłączeniem sytuacji wskazanych w art. 439 k.p.k. W analizowanej sprawie oskarżona nie została skazana na taką karę, a kasacja nie wskazywała na przesłanki z art. 439 k.p.k., co czyniło ją niedopuszczalną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Przewodniczący IX Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w W.

Strony

NazwaTypRola
W.R.osoba_fizycznaoskarżona
Przewodniczący IX Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w W.organ_państwowyorgan wydający zarządzenie
adw. P.K.osoba_fizycznaobrońca oskarżonej

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 523 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w razie skazania oskarżonego na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 439 k.p.k. lub kasacji nadzwyczajnej.

k.k. art. 212 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo zniesławienia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne podstawy uchylenia orzeczenia, które stanowią wyjątek od ogólnej reguły niedopuszczalności kasacji.

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

Określa podmioty uprawnione do wniesienia kasacji nadzwyczajnej.

k.k. art. 59

Kodeks karny

Przepis dotyczący odstąpienia od wymierzenia kary.

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy odmowy przyjęcia kasacji.

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy niedopuszczalności środka zaskarżenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja niedopuszczalna z mocy ustawy z uwagi na brak skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia i niewskazanie przesłanek z art. 439 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego (...) na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania kasacja jest niedopuszczalna (por. m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2018 r., III KK 388/18)

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie niedopuszczalności kasacji w przypadku braku skazania na bezwzględną karę pozbawienia wolności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z dopuszczalnością kasacji w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością kasacji, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy kasacja jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe ograniczenia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KZ 32/19
POSTANOWIENIE
Dnia 11 października 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie
W.R.
uznanej za winną przestępstwa z art. 212 § 1 k.k.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 11 października 2019 r.,
zażalenia Wandy Ruchała na zarządzenie Przewodniczącego IX Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w W.z dnia 24 lipca 2019 r., sygn. akt IX Ka (…) - IX WKK (…),
o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt IX Ka (…),
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k
p o s t a n o w i ł:
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w W.  wyrokiem z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt V K (…), uznał W.R.  za winną popełnienia czynu z art. 212 § 1 k.k. i skazał ją na
karę 4 miesięcy ograniczenia wolności,
polegającą na nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze po 20 godzin w stosunku miesięcznym. Orzekł także wobec oskarżonej nawiązkę (k. 438). Po rozpoznaniu apelacji oskarżonej i jej obrońcy, Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt IX Ka (…), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 59 k.k.
odstąpił od wymierzenia oskarżonej kary ograniczenia wolności,
a także zmniejszył wysokość orzeczonej nawiązki, w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (k. 582).
W dniu 8 lipca 2019 r. do Sądu Okręgowego w W.  wpłynęła kasacja obrońcy oskarżonej, adw. P.K.. Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego materialnego", tj. naruszenie przepisu 212 § 1 k.k. oraz 216 § 1 k.k. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, a także utrzymanego w mocy tym orzeczeniem wyroku Sądu I instancji i przekazanie niniejszej sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania (k. 623).
Zarządzeniem z dnia 24 lipca 2019 r., Przewodniczący IX Wydziału Karnego – Odwoławczego Sądu Okręgowego w W., na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 k.p.k. odmówił przyjęcia kasacji wobec jej niedopuszczalności z mocy ustawy (k. 635). Na powyższe zarządzenie zażalenie wniosła W.R.  nie wskazując jego kierunku i zakresu zaskarżenia. W uzasadnieniu podniosła szereg okoliczności dotyczących prawidłowości wydanych w przedmiotowej sprawie wyroków. Skarżąca nie sformułowała przy tym żadnego wniosku końcowego, nie podając tym samym, czego się domaga. Zaznaczyła jedynie, że: „(…) ponownie poprosi o kasację”; „prosi o pomoc”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie mogło być uwzględnione. Przepis art. 523 § 2 k.p.k. stanowi, że „kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego (...) na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania”. To ograniczenie nie dotyczy jedynie kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. oraz tak zwanej kasacji nadzwyczajnej, wniesionej przez podmioty wymienione w art. 521 k.p.k. (Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich, a jeżeli przez wydanie orzeczenia doszło do naruszenia praw dziecka – także Rzecznik Praw Dziecka).
Wobec W.R.  zapadł wyrok Sądu Rejonowego, którym wymierzono jej karę ograniczenia wolności, a następnie po rozpoznaniu apelacji, Sąd Odwoławczy odstąpił od wymierzenia kary wobec oskarżonej. Wobec tego prawomocny wyrok wydany w jej sprawie mógłby być zaskarżony kasacją obrońcy jedynie w razie wskazania w tym środku zaskarżenia na uchybienie mieszczące się w kategorii bezwzględnych podstaw uchylenia orzeczenia z art. 439 k.p.k. Tymczasem w kasacji wniesionej przez obrońcę - co jednoznacznie wynika tak ze sformułowanych w niej zarzutów, jak i jej części motywacyjnej – nie wskazano na żadne z uchybień określonych w art. 439 k.p.k. Wobec jednoznacznej treści art. 523 § 2 k.p.k., tak zredagowana kasacja strony jest niedopuszczalna (por. m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2018 r., III KK 388/18). Słuszne było więc wydanie zarządzenia o odmowie jej przyjęcia jako niedopuszczalnej z mocy prawa.
Jedynie na marginesie powyższych rozważań trzeba wyjaśnić skarżącej, że Sąd Najwyższy rozpoznając jej zażalenie nie mógł dokonywać merytorycznej oceny zasadności argumentów podniesionych w tym środku odwoławczym a zmierzających do podważenia ustaleń co do przypisanego jej czynu z art. 212 § 1 k.k. Badaniu w tym postępowaniu podlegała jedynie zasadność zaskarżonego zarządzenia, które jest prawidłowym rozstrzygnięciem.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI