II KZ 31/22

Sąd Najwyższy2022-08-17
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
tymczasowe aresztowanieśrodki zapobiegawczekasacjaSąd Najwyższykodeks postępowania karnegozażalenie

Podsumowanie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec oskarżonej M. K., uznając za bezzasadne zarzuty obrońcy dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy oskarżonej M. K. na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania. Obrońca zarzucał naruszenie przepisów k.p.k. dotyczących stosowania środków zapobiegawczych, w tym bezzasadność aresztu. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne, podkreślając, że uchylenie wyroku w wyniku kasacji uzasadnia zastosowanie tymczasowego aresztowania, zwłaszcza w obliczu grożącej surowej kary.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym rozpoznał zażalenie obrońcy oskarżonej M. K. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2022 r., sygn. akt II KK 152/22, w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy. Sąd Najwyższy, wyrokiem z dnia 13 lipca 2022 r., uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i Sądu Okręgowego w części dotyczącej czynu z art. 148 § 1 k.k., a następnie zastosował wobec M. K. tymczasowe aresztowanie na okres 3 miesięcy. Obrońca oskarżonej zarzucił naruszenie art. 257 § 1 k.p.k. poprzez bezzasadne zastosowanie aresztu, naruszenie art. 258 § 2 k.p.k. poprzez błędną jego interpretację i przeistoczenie możliwości stosowania środka zapobiegawczego w jego obligatoryjność, a także naruszenie przepisów art. 249 § 1 k.p.k. w zw. z art. 258 i 259 k.p.k. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na okolicznościach nie stanowiących ustawowych przesłanek. Wniósł o zmianę postanowienia i zastosowanie środków nieizolacyjnych. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne, stwierdzając, że uchylenie orzeczenia w wyniku kasacji uzasadnia zastosowanie tymczasowego aresztowania na podstawie art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k., zwłaszcza w sytuacji, gdy oskarżonej grozi surowa kara. Sąd uznał, że w sprawie zachodzi obawa ucieczki i podejmowania bezprawnych zachowań, a inne środki zapobiegawcze nie dałyby gwarancji zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, uchylenie orzeczenia w wyniku kasacji, zwłaszcza gdy oskarżonemu grozi surowa kara, uzasadnia zastosowanie tymczasowego aresztowania na podstawie art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 538 § 2 k.p.k. stanowi podstawę do zastosowania środków zapobiegawczych, w tym tymczasowego aresztowania, po uchyleniu zaskarżonego kasacją orzeczenia. Podkreślono, że w sytuacji grożącej surowej kary pozbawienia wolności, potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania izolacyjnym środkiem zapobiegawczym znajduje podstawę normatywną w przepisach k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 538 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 148 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 258 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 249

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 257 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 259

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie wyroku w wyniku kasacji uzasadnia zastosowanie tymczasowego aresztowania na podstawie art. 538 § 2 k.p.k. Grożąca oskarżonej surowa kara pozbawienia wolności uzasadnia potrzebę zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania izolacyjnym środkiem zapobiegawczym. W sprawie zachodzi obawa ucieczki i podejmowania bezprawnych zachowań, a inne środki zapobiegawcze nie dałyby gwarancji zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.

Odrzucone argumenty

Bezzasadne i niecelowe zastosowanie tymczasowego aresztowania w świetle okoliczności sprawy. Błędna interpretacja art. 258 § 2 k.p.k. i przeistoczenie możliwości stosowania środka zapobiegawczego w jego obligatoryjność. Oparcie rozstrzygnięcia o tymczasowym aresztowaniu na okolicznościach nie stanowiących ustawowych przesłanek.

Godne uwagi sformułowania

uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego [...] w zaskarżonej części, tj. co do czynu z art. 148 § 1 k.k., Sąd Najwyższy na podstawie art. 258 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 k.p.k. zastosował wobec M. K. [...] tymczasowe aresztowanie na okres 3 miesięcy przepis art. 538 § 2 k.p.k., który jest podstawą prawną do zastosowania środków zapobiegawczych, w tym tymczasowego aresztowania, gdy doszło do uchylenia zaskarżonego kasacją orzeczenia potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego izolacyjnym środkiem zapobiegawczym znajduje swoją podstawę normatywną w przepisach art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k. inny środek zapobiegawczy nie da gwarancji zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

Jacek Błaszczyk

sprawozdawca

Wiesław Kozielewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania tymczasowego aresztowania po uchyleniu wyroku w wyniku kasacji, zwłaszcza w sprawach o najpoważniejsze przestępstwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej po uchyleniu wyroku w wyniku kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu stosowania środków zapobiegawczych w polskim prawie karnym, a konkretnie tymczasowego aresztowania po uchyleniu wyroku w wyniku kasacji. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Tymczasowe aresztowanie po kasacji: Kiedy SN może zastosować izolację?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt II KZ 31/22
POSTANOWIENIE
Dnia 17 sierpnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Michał Laskowski (przewodniczący)
‎
SSN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca)
‎
SSN Wiesław Kozielewicz
Protokolant Anna Janczak
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga
‎
w sprawie
M. K. (K.)
‎
oskarżonej z art. 148 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 17 sierpnia 2022 r.,
‎
zażalenia obrońcy
‎
na postanowienie Sądu Najwyższego
‎
z dnia 13 lipca 2022 r., sygn. akt II KK 152/22,
‎
w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy
na podstawie  art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. oraz art. 538 § 2 k.p.k. postanowił:
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy, wyrokiem z dnia 13 lipca 2022 r., sygn. akt II KK 152/22, po rozpoznaniu kasacji obrońcy skazanej M. K., uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. akt II AKa
[…]
, którym utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego  w L. z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt IV K
[…]
. Uchylając to orzeczenie w zaskarżonej części, tj. co do czynu z art. 148 § 1 k.k., Sąd Najwyższy na podstawie art. 258 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 k.p.k. zastosował wobec M. K. c. M. tymczasowe aresztowanie na okres 3 miesięcy, tj. do dnia 11 października 2022 r. (akta SN w sprawie II KK 152/22: k. 31 wyrok, k. 53 postanowienie wydane w trybie art. 105 § 1 k.p.k.).
Zażalenia na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania po wydaniu wyroku w wyniku rozpoznania kasacji złożył obrońca oskarżonej.
Obrońca zaskarżonemu postanowieniu Sądu Najwyższego, orzekającego w pierwszej instancji, zarzucił:
1.
naruszenie art. 257 § 1 k.p.k. poprzez bezzasadne i niecelowe - w świetle okoliczności sprawy - zastosowanie tymczasowego aresztowania, w sytuacji gdy nie ma takiej potrzeby i przemawiają za tym szczególne okoliczności;
2.
naruszenie art. 258 § 2 k.p.k. poprzez błędną jego interpretację i w konsekwencji przeistoczenie możliwości stosowania środka zapobiegawczego w jego obligatoryjność
in concreto
poprzez: błędne uznanie, że kara która może zostać orzeczona wobec oskarżonej, niejako samoistnie rodzi podejrzenie ucieczki lub ukrycia się, bądź nakłaniania przez nią, świadków do składania fałszywych zeznań lub wyjaśnień, co uzasadnia, zdaniem Sądu
meriti
dalsze stosowanie środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania - w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy wskazują, że okoliczność ta nie stanowi samodzielnej podstawy do zastosowania przedmiotowego środka zapobiegawczego a jedynie może – w konkretnych okolicznościach – uzasadniać obawę utrudniania przez oskarżoną prawidłowego toku postepowania;
3.
naruszenie przepisów prawa procesowego w postaci zastosowania art. 249 § 1 k.p.k. w zw. z art. 258 k.p.k. i art. 259 k.p.k. poprzez przekroczenie dyrektyw zawartych w hipotezie tych przepisów i oparcie rozstrzygnięcia w przedmiocie tymczasowego aresztowania na okolicznościach nie stanowiących ustawowych przesłanek zastosowania tego środka zapobiegawczego.
W oparciu o tak przedstawione zarzuty skarżący wniósł o
zmianę zaskarżonego postanowienia i zastosowanie nieizolacyjnych środków zapobiegawczych w postaci dozoru policji i zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu oraz poręczenia majątkowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniesione przez obrońcę M. K. zażalenie jest niezasadne i nie może prowadzić do zmiany zaskarżonego postanowienia.
Podnoszone przez skarżącego w środku odwoławczym okoliczności są chybione. Nie uwzględniają bowiem zaistnienia w sprawie tych przesłanek, które Sąd
a quo
wskazał jako uzasadniające zastosowanie wobec oskarżonej tymczasowego aresztowania.
W żadnym razie nie doszło do obrazy przepisu 257 §1 k.p.k., albowiem w postanowieniu poddanym kontroli instancyjnej wprost odwołano się do treści przepisu art. 538 § 2 k.p.k., który jest podstawą prawną do zastosowania środków zapobiegawczych, w tym tymczasowego aresztowania, gdy doszło do uchylenia zaskarżonego kasacją orzeczenia.
Przypomnieć należy, że wobec oskarżonej orzeczono w pierwszej instancji karę (łączną) 25 lat pozbawienia wolności, a więc potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego izolacyjnym środkiem zapobiegawczym znajduje swoją podstawę normatywną w przepisach art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k. W niniejszej sprawie nie występują z kolei takie okoliczności, które nakazywałyby odstąpienie od stosowania najsurowszego środka zapobiegawczego.
Trafnie Sąd Najwyższy pierwszej instancji uznał, iż zaistniała wobec M. K., określona w art. 258 § 2 k.p.k., przesłanka szczególna stosowania tymczasowego aresztowania. Brak jest również jakichkolwiek względów - skarżący też ich nie wskazuje - do stwierdzenia nietrafności przekonania Sądu Najwyższego o tym, że zebrane w sprawie dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo, że oskarżonej realnie grozi wymierzenie - finalnie - surowej kary pozbawienia wolności w rozumieniu wskazanych przepisów prawa procesowego.
W sprawie niniejszej, nie występują także przesłanki z art. 259 k.p.k., które uzasadniałyby odstąpienie od stosowania najsurowszego środka zapobiegawczego. Okoliczności takich obrońca nie przedstawił zresztą w części motywacyjnej wniesionego środka odwoławczego.
Brak jest również uzasadnionych argumentów do uwzględnienia żądania obrońcy oskarżonej, tj. zastosowania w miejsce tymczasowego aresztowania łagodniejszych środków zapobiegawczych. Sąd Najwyższy
a quo
jednoznacznie i trafnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji procesowej, że w stosunku do oskarżonej istnieje obawa ucieczki, tym samym zachodzi realna możliwość podejmowania przez nią bezprawnych zachowań w toku postępowania. Wprost przyjęto, że „inny środek zapobiegawczy nie da gwarancji zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania”. Odmienne zapatrywania w tym względzie skarżącego nie przekonują, poza ogólnikowym stwierdzeniem, że „M. K. ma stałe miejsce zamieszkania i względnie ustabilizowaną sytuację życiową i rodzinną, brak jest także jakichkolwiek przesłanek wskazujących, że w/w będzie podejmowała kroki w celu ucieczki bądź ukrycia się, tym bardziej jeśli zważy się na jej dotychczasową postawę w toku całego postepowania”.
Z tych też względów zaskarżone postanowienie – jako w pełni prawidłowe – należało utrzymać w mocy.
[as]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę