II KZ 30/16

Sąd Najwyższy2016-09-19
SNKarneprawo karne wykonawczeWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyart. 439 k.p.k.art. 79 k.p.k.obrońcaprzesłanki odwoławczeprawo karnepostanowienie

Sąd Najwyższy zmienił zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, uznając ją za dopuszczalną z powodu uchybień wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., mimo braku bezpośredniego wskazania tego przepisu w kasacji.

Obrońca skazanego P. J. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący go za przestępstwa narkotykowe i drogowe. Zarządzenie odmówiło przyjęcia kasacji, wskazując na brak kary bezwarunkowego pozbawienia wolności i niepodniesienie zarzutów z art. 439 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie, stwierdzając, że zarzuty kasacji, mimo braku bezpośredniego wskazania art. 439 § 1 k.p.k., odwoływały się do bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (brak obrońcy w sytuacji wymagającej jego obecności).

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy skazanego P. J. na zarządzenie Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P., które odmówiło przyjęcia kasacji. Skazany P. J. został pierwotnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w O. za przestępstwa z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz z art. 178a § 1 k.k., z zastosowaniem kary łącznej 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w P. Obrońca wniósł kasację, która została odrzucona z powodu braku kary bezwarunkowego pozbawienia wolności oraz niepodniesienia zarzutów z art. 439 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie obrońcy jest zasadne. Podkreślono, że choć kasacja nie wskazała wprost art. 439 § 1 k.p.k., to treść zarzutów, dotyczących rażącego naruszenia art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k. (dotyczącego udziału oskarżonego w postępowaniu i prowadzenia obrony), odwoływała się do bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (brak obrońcy w sytuacji określonej w art. 79 § 2 k.p.k.). Sąd Najwyższy stwierdził, że decydujące znaczenie ma treść zarzutu i opisane naruszenie prawa, a nie samo przywołanie przepisu. W związku z tym postanowiono zmienić zaskarżone zarządzenie i przyjąć kasację do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decydujące znaczenie ma treść zarzutu i opisane w nim naruszenie prawa, a nie samo wymienienie przepisu art. 439 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo braku bezpośredniego wskazania art. 439 § 1 k.p.k. w kasacji, zarzuty dotyczące naruszenia art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k. (dotyczące udziału oskarżonego w postępowaniu) odwołują się do bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (brak obrońcy w sytuacji wymagającej jego obecności), co uzasadnia przyjęcie kasacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zarządzenia i przyjęcie kasacji do rozpoznania

Strona wygrywająca

obrońca skazanego P. J.

Strony

NazwaTypRola
P. J.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 523 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Strona może wnieść kasację na korzyść wyłącznie od wyroku, którym wymierzono karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przesłanki odwoławcze, których wystąpienie uzasadnia przyjęcie kasacji nawet od wyroku z warunkowo zawieszoną karą.

k.p.k. art. 523 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenie z § 2 nie dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

u.p.n. art. 62 § ust. 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

k.k. art. 178 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazano pkt 10 jako bezwzględną przesłankę odwoławczą.

k.p.k. art. 79 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sytuacji, w której oskarżony nie miał obrońcy w postępowaniu sądowym.

k.p.k. art. 79 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty kasacji, mimo braku bezpośredniego wskazania art. 439 § 1 k.p.k., odwołują się do jego przesłanek (art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.). Decydujące znaczenie ma treść zarzutu i opisane naruszenie prawa, a nie samo wymienienie przepisu.

Odrzucone argumenty

Kasacja wniesiona od wyroku z warunkowo zawieszoną karą pozbawienia wolności, gdy nie podniesiono zarzutów z art. 439 § 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie jest zasadne i należało je uwzględnić. Pamiętać należy, że decydujące w tej kwestii znaczenie ma treść zarzutu i opisane w nim naruszenie prawa, a nie samo wymienienie przepisu art. 439 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 523 § 4 k.p.k. w kontekście art. 439 § 1 k.p.k. i art. 79 k.p.k., dopuszczalność kasacji mimo braku formalnego wskazania podstawy prawnej, jeśli jej treść na nią wskazuje."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie zarzutów w kasacji, ale jednocześnie jak Sąd Najwyższy potrafi sięgnąć głębiej, analizując faktyczną treść zarzutów, a nie tylko ich formalne oznaczenie, co jest cenne dla praktyków.

Czy brak formalnego wskazania przepisu w kasacji przekreśla jej szanse? Sąd Najwyższy odpowiada!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KZ 30/16
POSTANOWIENIE
Dnia 19 września 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski
w sprawie
P. J.
skazanego z art. 178a § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 19 września 2016 r.,
zażalenia obrońcy skazanego
na zarządzenie Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P.
z dnia 27 czerwca 2013 r., o odmowie przyjęcia kasacji na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
zmienić zaskarżone zarządzenie i przyjąć kasację obrońcy P. J. do rozpoznania.
UZASADNIENIE
P. J. skazany został wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 21 października 2015 r., sygn. II K …/15, za przestępstwo z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz za przestępstwo z art. 178 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd wymierzył karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 2 lat próby.
Wyrok ten utrzymany został w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 19 lutego 2016 r., sygn. IV Ka ../15. Obrońca skazanego wniósł kasację od tego wyroku.
Zaskarżonym postanowieniem odmówiono jej przyjęcia, zauważając, że zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k. stronie wolno wnieść kasację na korzyść wyłącznie od wyroku, którym wymierzono karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, taka zaś nie została wymierzona w przedmiotowej sprawie. Zaznaczono ponadto, że w kasacji nie podniesiono zarzutów odwołujących się do uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.
Obrońca P. J. wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie podnosząc, że w zaskarżonym zarządzeniu błędnie przyjęto, że w kasacji nie podniesiono zarzutów z art. 439 § 1 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie jest zasadne i należało je uwzględnić. W zaskarżonym zarządzeniu trafnie podkreślono, że zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k. stronie wolno wnieść kasację na korzyść wyłącznie od wyroku, którym wymierzono karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, a takiej nie wymierzono P.J. Zauważyć jednak trzeba, że zgodnie z art. 523 § 4 k.p.k. ograniczenie powyższe nie dotyczy kasacji, którą wniesiono z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Wprawdzie w kasacji obrońcy skazanego nie wymieniono wprost tego ostatniego przepisu, niemniej biorąc pod uwagę treść zarzutów kasacji zauważyć trzeba, że obrońca zarzucił wyrokowi sądu odwoławczego między innymi rażące naruszenie art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k., polegające na tym, że uznano, iż oskarżony może brać udział w postępowaniu i prowadzić obronę w sposób samodzielny oraz rozsądny. W związku z tym nie dopuszczono w postępowaniu dowodu z opinii biegłych psychiatrów.
W art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. jako bezwzględna przesłanka odwoławcza wskazana jest sytuacja, w której oskarżony w postępowaniu sądowym nie miał obrońcy między innymi w wypadku określonym w art. 79 § 2 k.p.k. Uznać trzeba, że kasacja obrońcy odwołuje się do tej przesłanki, mimo niewskazania art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zarzucie kasacji.  Pamiętać należy, że decydujące w tej kwestii znaczenie ma treść zarzutu i opisane w nim naruszenie prawa, a nie samo wymienienie przepisu  art. 439 § 1 k.p.k.
W tym stanie rzeczy zaskarżone zarządzenie należało zmienić i uznając kasację za dopuszczalną orzec o jej przyjęciu.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI