II KZ 26/22

Sąd Najwyższy2022-09-20
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższyzażalenieuzasadnienie wyrokuterminowośćwyłączenie sędziegokpkpostępowanie karnesiedlce

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia na odmowę sporządzenia uzasadnienia wyroku, wskazując na bezwzględną przyczynę odwoławczą i wyłączenie sędziego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie oskarżonego R. N. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach, które odmówiło przyjęcia zażalenia na zarządzenie o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Sąd Najwyższy stwierdził, że oba zarządzenia obarczone są bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., ponieważ zostały wydane przez sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia, co stanowi naruszenie art. 40 § 3 k.p.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy sprostował oczywistą omyłkę pisarską w jednym z zarządzeń, uchylił oba zaskarżone zarządzenia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Siedlcach.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie oskarżonego R. N. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt II Ka 511/21, które odmówiło przyjęcia zażalenia oskarżonego na zarządzenie z dnia 21 marca 2022 r. odmawiające przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt II Ka 511/21, jako złożonego po terminie. Sąd Najwyższy stwierdził, że oba zaskarżone zarządzenia są dotknięte bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Wynika to z faktu, że zostały one wydane przez sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia, którego dotyczył wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Zgodnie z art. 40 § 3 k.p.k., sędzia taki nie może orzekać co do kasacji, a zakaz ten obejmuje również rozstrzygnięcia dotyczące formalnych warunków dopuszczalności kasacji, w tym odmowy przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W związku z tym, Sąd Najwyższy sprostował oczywistą omyłkę pisarską w zarządzeniu z dnia 21 marca 2022 r. (wpisując rok '2022' zamiast '2020'), uchylił zaskarżone zarządzenie oraz uchylone zarządzenie z dnia 21 marca 2022 r., a kwestię oceny terminowości wniosku o sporządzenie uzasadnienia przekazał Sądowi Okręgowemu w Siedlcach do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zarządzenie takie jest dotknięte bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k.

Uzasadnienie

Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia, jest wyłączony od orzekania w sprawach dotyczących formalnych warunków dopuszczalności środków zaskarżenia, w tym odmowy przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Naruszenie tego zakazu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony R. N. (w zakresie uwzględnienia zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
R. N.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza dotycząca wydania orzeczenia przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy.

k.p.k. art. 40 § 3

Kodeks postępowania karnego

Zakaz orzekania przez sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia, w sprawach dotyczących kasacji lub formalnych warunków jej dopuszczalności.

Pomocnicze

k.p.k. art. 105 § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzadzenia obarczone bezwzględną przyczyną odwoławczą z uwagi na udział sędziego w wydaniu orzeczenia. Naruszenie art. 40 § 3 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

uchylenie zaskarżonego zarządzenia niezależnie od granic zaskarżenia, podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na jego treść nieuzasadnionym formalizmem, powodującym że uwzględnienie racji przemawiających za uchyleniem zaskarżonego zarządzenia miałoby charakter iluzoryczny sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać „co do tej kasacji” zakaz ten nie jest ograniczony do oceny merytorycznej zasadności kasacji, lecz odnosi się do wszystkich rozstrzygnięć, które dotyczą formalnych warunków jej dopuszczalności i których skutkiem może być niedopuszczenie do merytorycznego rozpoznania kasacji – „blokowanie” dostępu do nadzwyczajnego środka zaskarżenia

Skład orzekający

Piotr Mirek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 40 § 3 k.p.k. w kontekście odmowy przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz bezwzględnych przyczyn odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania karnego i jak Sąd Najwyższy dba o przestrzeganie zasad procesowych, nawet w pozornie rutynowych kwestiach.

Sąd Najwyższy uchyla zarządzenie z powodu błędu sędziego, który nie powinien był orzekać!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KZ 26/22
POSTANOWIENIE
Dnia 20 września 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
w sprawie
R. N.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 20 września 2022 r.
zażalenia oskarżonego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt II Ka 511/21
o odmowie przyjęcia zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenia na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku,
na podstawie art. 105 § 1 i 2 k.p.k., art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. i art. 437 § 1 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł:
1.
sprostować oczywistą omyłkę pisarską w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 21 marca 2022 r., II Ka 511/21, w zakresie oznaczenia daty jego wydania, w ten sposób, że miejsce roku „2020” wpisać rok „2022”;
2.
uchylić zaskarżone zarządzenie oraz zarządzenie wskazane wyżej w pkt 1 i kwestię oceny terminowości złożonego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, przekazać Sądowi Okręgowemu w Siedlcach do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia zażalenia R. N. na
zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 21 marca 2022 r. odmawiające przyjęcia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt II Ka 511/21 , jako złożonego po terminie.
Zażalenie na to zarządzenie złożył oskarżony.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Nie wdając się w ocenę słuszności zażalenia, stwierdzić trzeba, że jego wniesienie musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego zarządzenia, jak i wcześniejszego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia
21 marca 2022
r, którego ono dotyczy.  Są one bowiem dotknięte tym samym uchybieniem o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., której stwierdzenie oznacza konieczność uchylenia zaskarżonego zarządzenia niezależnie od granic zaskarżenia, podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na jego treść.  W tej sytuacji ograniczenie się jedynie do uchylenia zaskarżanego zarządzenia i pozostawienia w obrocie prawnym zarządzenia z dnia 21 marca 2022 r., które musiałoby zostać z niego wyeliminowane, byłoby nieuzasadnionym formalizmem, powodującym że uwzględnienie racji przemawiających za uchyleniem zaskarżonego zarządzenia miałoby charakter iluzoryczny.
Uchylone zarządzenia zostały wydane przez sędziego G. J., biorącą udział w wydaniu wyroku, którego dotyczy wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zgodnie natomiast z brzmieniem z art. 40 § 3 k.p.k., sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać „co do tej kasacji”. W utrwalonym i jednoznacznym w tym zakresie orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że zakaz ten nie jest ograniczony do oceny merytorycznej zasadności kasacji, lecz odnosi się do wszystkich rozstrzygnięć, które dotyczą formalnych warunków jej dopuszczalności
i których skutkiem może być niedopuszczenie do merytorycznego rozpoznania kasacji – „blokowanie” dostępu  do nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Takim rozstrzygnięciem jest odmowa przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, jak i zaskarżone zarządzenie (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 stycznia 2021 r., IV KZ 4/21; z dnia 30 marca 2017 r. V KZ 7/17; z dnia 30 marca 2017 r., V KZ 9/17 i przywołane tam orzeczenia). Oznacza to, że sędzia biorący udział w wydaniu wyroku Sądu Okręgowego Siedlcach z dnia 21 października 2021 r., II Ka 511/21, był z mocy prawa wyłączony od rozstrzygania w kwestii odmowy przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia tego wyroku.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI