IV KZ 59/19

Sygn. akt IV KZ 59/19
POSTANOWIENIE
Dnia 21 listopada 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Cesarz
w sprawie
J. B.
,
skazanego z art. 280 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 21 listopada 2019 r.,
‎
zażalenia wniesionego przez obrońcę skazanego
na zarządzenie sędziego Sądu Okręgowego w B.
z dnia 4 października 2019 r., sygn. VII Ka (…),
odmawiające przyjęcia wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił:
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Powyższym zarządzeniem odmówiono przyjęcia wniosku obrońcy skazanego o doręczenie wyroku z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. VII Ka (…) z uzasadnieniem z uwagi na przekroczenie 7-dniowego terminu określonego w art. 524 § 1 zd. drugie k.p.k. W zażaleniu na to zarządzenie obrońca skazanego zarzucił „sprzeczność z przepisem art. 84 § 2 w zw. z art. 445 § 1 i art. 524 § 1 k.p.k.” Podniósł w uzasadnieniu środka odwoławczego, że wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem złożył w ustawowym terminie siedmiu dni od uzyskania informacji o wyznaczeniu go obrońcą. W okresie od ogłoszenia wyroku do czasu wyznaczenia obrońcy z urzędu skazany nie był reprezentowany przez obrońcę. Składał on wprawdzie wniosek o doręczenie wyroku, lecz nie wskazał, z jakich przyczyn. Istnieje prawdopodobieństwo, że w niniejszej sprawie zachodził przypadek obrony obligatoryjnej (w postępowaniu odwoławczym składany był wniosek o dopuszczenie na tę okoliczność dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry, który nie został uwzględniony). Skarżący uważa, że termin do złożenia wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem rozpoczynał dla niego bieg od daty doręczenia mu zawiadomienia o wyznaczeniu go obrońcą skazanego, więc należałoby termin ten uznać za zachowany. Podkreślił, że od sporządzenia uzasadnienia zależy dopuszczalność kasacji, w razie utrzymania w mocy zaskarżonego zarządzenia obrońca nie będzie mógł sporządzić kasacji, chyba, że termin do złożenia wniosku zostanie skazanemu przywrócony, o co skazany „wnosi odrębnie”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie może być uwzględnione. Nie oznacza to jednak zamknięcia skazanemu drogi do kasacji, a to z następujących powodów.
W uwzględnieniu wniosku skazanego Sąd odwoławczy postanowił doprowadzić go z zakładu karnego w C.  na rozprawę apelacyjną (k. 499), w której uczestniczył w dniu 6 marca 2019 r. (k. 504) i w dniu 4 kwietnia 2019 r. (k. 510). Tego dnia Sąd odroczył wydanie wyroku do 18 kwietnia 2019 r., ale oskarżony na rozprawie apelacyjnej i przy ogłoszeniu wyroku nie był obecny, ponieważ Sąd zaniechał jego sprowadzenia (zob. k. 510 i 511). Zaistniała zatem sytuacja procesowa określona w art. 422 § 2a k.p.k. Od chwili ogłoszenia wyroku oskarżony nie miał już obrońcy, działającego uprzednio z urzędu. Nie ma znaczenia fakt, że stawił się on na ogłoszenie wyroku, skoro jego obowiązki wygasły z chwilą nastąpienia tej czynności (art. 84 § 2 zd. pierwsze k.p.k.). Aktualizował się natomiast obowiązek Sądu wynikający z art. 422 § 2a
in fine
k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 zd. drugie k.p.k., w postaci doręczenia skazanemu odpisu wyroku. Niezależnie od powyższej powinności Sądu, skazany następnego dnia złożył wniosek o doręczenie mu odpisu wyroku Sądu odwoławczego (k. 530). Odpis ten wysłano skazanemu w dniu 21 maja 2019 r. (k. 535). Skazany otrzymał odpis wyroku Sądu odwoławczego w dniu 23 maja 2019 r. (k. 538). Od następnego dnia rozpoczął się bieg siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem (art. 524 § 1 k.p.k.). Skazany złożył taki wniosek w dniu 24 maja 2019 r. (k. 546). W dniu 31 maja 2019 r. (k. 549 - 550), czyli w terminie 30 dni do wniesienia kasacji skazany złożył wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu jej wywiedzenia. Obrońca (radca prawny M.J.) został wyznaczony w dniu 24 września 2019 r. (k. 554v), o czym został poinformowany w dniu 27 września 2019 r. (k. 556). Nie oznacza to jednak, że wyznaczonemu obrońcy z tym dniem otworzył się termin do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku Sądu odwoławczego z uzasadnieniem.
Jak wspomniano wyżej, skazany złożył skuteczny wniosek o dokonanie przez Sąd odwoławczy tej czynności, co dotychczas nie nastąpiło. Sąd ten jest obowiązany sporządzić uzasadnienie wyroku oraz doręczyć je skazanemu i obrońcy (art. 140 k.p.k.). Dopiero od późniejszego terminu doręczenia rozpocznie bieg trzydziestodniowy termin do złożenia kasacji przez obrońcę.
Podsumowując, wyznaczony obrońca nie musiał składać wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, bo uczynił to skazany, który otworzył w ten sposób drogę do wykonania tej czynności, a następnie – wniesienia kasacji. Złożenie takiego wniosku przez wyznaczonego obrońcę było obiektywnie spóźnione i zbędne.
Dlatego utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie, co jak wspomniano, nie zamyka drogi do ewentualnego wywiedzenia kasacji.
as