II KZ 21/22

Sąd Najwyższy2022-06-08
SNKarneśrodki zapobiegawczeŚrednianajwyższy
areszt tymczasowyśrodki zapobiegawczekasacjaSąd Najwyższyprawo karnepostępowanie karneobrona prawnamatactwoizolacja więzienna

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego, uznając je za nieadekwatne w sytuacji, gdy oskarżony już odbywa kary pozbawienia wolności w innych sprawach.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego P. R. Po uchyleniu wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, Sąd Najwyższy zastosował tymczasowe aresztowanie. Obrońca zaskarżył to postanowienie, podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania, w tym dowolne przyjęcie potrzeby stosowania środka izolacyjnego i obawy matactwa. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, uchylając postanowienie.

Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie obrońcy oskarżonego P. R. na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, uchylił zaskarżone postanowienie. Wcześniej, wyrokiem z dnia 17 maja 2022 r., Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Bezpośrednio po tym, Sąd Najwyższy zastosował wobec oskarżonego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy. Obrońca zaskarżył to postanowienie, zarzucając m.in. dowolne przyjęcie potrzeby stosowania środka izolacyjnego, obawę matactwa w sytuacji zebranego materiału dowodowego, a także sprzeczność między podstawą prawną a uzasadnieniem. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentów obrońcy, wskazując, że choć grożąca kara jest surowa, to tymczasowe aresztowanie nie jest niezbędne do zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, zwłaszcza że oskarżony już odbywa kary pozbawienia wolności w innych sprawach i materiał dowodowy został w zasadzie zebrany.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, stosowanie tymczasowego aresztowania nie jest niezbędne w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy oskarżony odbywa już kary pozbawienia wolności w innych sprawach i materiał dowodowy został w zasadzie zebrany, stosowanie najsurowszego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania nie jest konieczne do zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

oskarżony P. R.

Strony

NazwaTypRola
P. R.osoba_fizycznaoskarżony
A. K.osoba_fizycznawspółoskarżony

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

u.p.n. art. 56 § ust. 3

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

k.p.k. art. 249 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 257 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 251 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 538 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oskarżony już odbywa kary pozbawienia wolności w innych sprawach, co czyni tymczasowe aresztowanie zbędnym. Materiał dowodowy został w zasadzie zebrany, co osłabia obawę matactwa. Zastosowanie tymczasowego aresztowania nie jest niezbędne do zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.

Godne uwagi sformułowania

obawa matactwa (...) straciła na znaczeniu w związku z tym, że w zasadzie cały materiał dowodowy został zebrany i zabezpieczony. oskarżony P. R. w chwili obecnej odbywa kary pozbawienia wolności orzeczone w innych sprawach i pozostaje w warunkach izolacji więziennej. stosowanie najsurowszego ze środków zapobiegawczych w postaci tymczasowego aresztowania nie jest niezbędne do zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący

Kazimierz Klugiewicz

sprawozdawca

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania lub uchylania tymczasowego aresztowania w specyficznych okolicznościach, zwłaszcza gdy oskarżony już odbywa karę pozbawienia wolności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i procesowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy analizuje zasadność stosowania tymczasowego aresztowania, biorąc pod uwagę inne orzeczone kary i etap postępowania. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy: Tymczasowy areszt nie zawsze potrzebny, gdy skazany już siedzi w więzieniu.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KZ 21/22
POSTANOWIENIE
Dnia 8 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras (przewodniczący)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
Protokolant Anna Janczak
w sprawie
P. R.
‎
oskarżonego z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 8 czerwca 2022 r.,
‎
zażalenia obrońcy oskarżonego
‎
na postanowienie Sądu Najwyższego
‎
z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt II KK 380/20,
o zastosowaniu tymczasowego aresztowania,
na podstawie art. 437 § 1 k.k. w zw. z art. 518 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł:
uchylić zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu kasacji wniesionej przez obrońcę P. R. wyrokiem z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt II KK (…), uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Bezpośrednio po ogłoszeniu powyższego wyroku postanowił, na podstawie art. 249 § 1 k.p.k. w zw. z art. 258 § 1 pkt 2 i § 3 k.p.k. i w zw. z art. 538 § 2 k.p.k., zastosować wobec P. R. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, liczony od dnia 17 maja 2022 r., godz. 15:00 do dnia 15 sierpnia 2022 r. godz. 15:00.
Postanowienie to zostało zaskarżone przez obrońcę z urzędu oskarżonego, który podniósł następujące zarzuty obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść rozstrzygnięcia: art. 249 § 1 k.p.k. w zw. z art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz art. 258 § 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 257 § 1 k.p.k. i art. 251 § 1 k.p.k.
- poprzez dowolne przyjęcie, że zachodzi potrzeba stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania względem podejrzanego oraz dowolne uznanie, że ww. środek zapobiegawczy jest jedynym środkiem, który jest w stanie zabezpieczyć prawidłowy tok postępowania w sytuacji, gdy zarzuty oparte są na materiale już zgromadzonym przez prokuratora i Sąd pierwszej instancji, w tym wyjaśnieniach osób pomawiających podejrzanego, stąd nie można mówić o istnieniu obawy matactwa ze strony podejrzanego, na obecnym etapie postępowania, a nadto wobec błędnego przyjęcia, że oskarżony podejmował takie próby wpływania w sytuacji, gdy z materiału dowodowego (w tym załączonych do apelacji sms) wynika, że inicjatorem czynności był współoskarżony A. K.  (K.);
-
sprzeczność pomiędzy podstawą prawną zastosowania tymczasowego aresztowania wskazaną przez Sąd Najwyższy tj. art. 258 § 3 k.p.k. a treścią uzasadnienia, przy jednoczesnym braku okoliczności mogących świadczyć o popełnieniu przez oskarżonego przestępstwa przeciwko zdrowiu i życiu lub bezpieczeństwu powszechnemu, tym bardziej kierowania przez oskarżonego gróźb popełnienia takich czynów;
-
pominięcie przez Sąd, że zachodzi brak faktycznej możliwości wpływania lub w inny sposób utrudnianie postępowania, wobec wykonywania wobec oskarżonego kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokiem – Sądu Rejonowego w Ł.  IV K (…) (4 lata i 11 miesięcy) i wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł., Wydział IV Karny sygn. akt IV K 35/15 (3 lata i 6 miesięcy);
-
poprzez nierozważenie i brak uzasadnienia Sądu w zakresie możliwości zabezpieczenie toku postępowania przez zastosowanie nieizolacyjnych środków
zapobiegawczych, pomimo obligatoryjnego obowiązku wynikającego z treści art. 257 § 1 k.p.k.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ewentualnie zastosowanie nieizolacyjnych środków zapobiegawczych.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Zażalenie obrońcy oskarżonego zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Najwyższy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia  wskazał, że w niniejszej sprawie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego izolacyjnym środkiem zapobiegawczym – w szczególności z uwagi na surowość orzeczonej nieprawomocnie kary pozbawienia wolności (7 lat) oraz obawę matactwa. Przwołanie w sentencji zaskarżonego postanowienia w podstawie prawnej zastosowania tymczasowego aresztowania art. 258 § 3 k.p.k. wydaje się zatem oczywistą omyłką pisarską, skoro z jego uzasadnienia wynika wprost, że w rzeczywistości winien być przywołany art. 258 § 2 k.p.k.
Niewątpliwie
grożąca oskarżonemu surowa kara w warunkach art. 258 § 2 k.p.k. stanowi samodzielną przesłankę szczególną stosowania tymczasowego aresztowania, jednakże należy wziąć pod uwagę, że w przedmiotowej sprawie areszt tymczasowy wobec oskarżonego był stosowany od 03.10.2016 r. do 19.03.2021 r. (informacja z Areszty Śledczego w Ł. z dnia 08.06.2022 r.), a obawa matactwa dotyczy zdarzeń z przeszłości i straciła na znaczeniu w związku z tym, że w zasadzie cały materiał dowodowy został zebrany i zabezpieczony. Nie można również tracić z pola widzenia i tego faktu, że oskarżony P. R. w chwili obecnej odbywa kary pozbawienia wolności orzeczone w innych sprawach i pozostaje w warunkach izolacji więziennej.
Skoro zatem w takiej sytuacji faktycznej do rozpoznania pozostaje jedynie apelacja wniesiona na korzyść oskarżonego, to stosowanie najsurowszego ze środków zapobiegawczych w postaci tymczasowego aresztowania nie jest niezbędne do zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, a stosowanie innych środków o charakterze wolnościowym nie jest celowe.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI