III KZ 5/18

Sąd Najwyższy2018-02-27
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjapostępowanie karnesąd najwyższyumorzenie postępowaniakodeks postępowania karnegoniedopuszczalność kasacjiprawo karne skarbowe

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji od postanowienia o umorzeniu postępowania, uznając kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji od postanowienia utrzymującego w mocy umorzenie postępowania karnego skarbowego. Sąd Najwyższy uznał, że kasacja od postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania jest niedopuszczalna z mocy ustawy, zgodnie z art. 519 k.p.k. w brzmieniu po nowelizacji z 2016 roku. Tym samym utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Przedmiotem sprawy była kasacja wniesiona przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego od postanowienia Sądu Okręgowego, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania karnego skarbowego wobec M. D. W. Przewodniczący Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia kasacji, uznając ją za niedopuszczalną z mocy ustawy. Naczelnik Urzędu złożył zażalenie na to zarządzenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie i uznał je za bezzasadne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia była wykładnia art. 519 k.p.k., który po nowelizacji z 2016 roku dopuszcza zaskarżenie kasacją jedynie prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz postanowienia o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego. Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienie o umorzeniu postępowania, które nie wiąże się z zastosowaniem środka zabezpieczającego, nie podlega zaskarżeniu kasacją. Sąd odrzucił argumentację skarżącego o negatywnych skutkach takiego rozwiązania, wskazując na inne możliwości kontroli orzeczeń. W konsekwencji Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja od postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania jest niedopuszczalna z mocy ustawy, jeśli nie dotyczy zastosowania środka zabezpieczającego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 519 k.p.k. w brzmieniu po nowelizacji z 2016 roku, kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego. Postanowienie o samym umorzeniu bez zastosowania środka zabezpieczającego nie jest objęte tym przepisem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w O. (w zakresie utrzymania zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
M. D. W.osoba_fizycznaoskarżony
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w O.organ_państwowyskarżący

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Po nowelizacji z 2016 r. kasacja od postanowienia sądu odwoławczego przysługuje tylko w przypadku umorzenia postępowania i zastosowania środka zabezpieczającego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 107 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 113 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 523 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 93a

Kodeks karny

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja od postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania, które nie wiąże się z zastosowaniem środka zabezpieczającego, jest niedopuszczalna z mocy ustawy na podstawie art. 519 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Kasacja strony (Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego) przysługuje od postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania, nawet jeśli nie zastosowano środka zabezpieczającego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotem zaskarżenia kasacją przez stronę może być jedynie prawomocny wyrok sądu odwoławczego kończący postępowanie [...] oraz wyłącznie jeden rodzaj prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego, a mianowicie o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k.

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 519 k.p.k. dotycząca dopuszczalności kasacji od postanowień o umorzeniu postępowania po nowelizacji z 2016 roku."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i karnych skarbowych, w których przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu karnym - dopuszczalności kasacji, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego.

Kiedy kasacja od umorzenia postępowania jest niedopuszczalna? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KZ 5/18
POSTANOWIENIE
Dnia 27 lutego 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie
M. D. W.
wobec którego umorzono postępowania karne skarbowe o czyn z art. 107 § 1 k.k.s.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 27 lutego 2018 r.,
zażalenia Naczelnika
[…]
Urzędu Celno-Skarbowego w O. na zarządzenie Przewodniczącego VI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w E. z dnia 27 grudnia 2017 r., sygn. akt VI Kz
[…]
, o odmowie przyjęcia kasacji od postanowienie Sądu Okręgowego w E. z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt VI Kz
[…]
, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w E. z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt VIII K
[…]
, o umorzeniu postępowania,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt VIII Kp
[…]
, Sąd Rejonowy w E., na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzył postępowanie wobec M. W. oskarżonego o czyn z art. 107 § 1 k.k.s. Orzeczenie to, po rozpoznaniu zażalenia Naczelnika
[…]
Urzędu Celno-Skarbowego w O., zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w E. z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt VI Kz
[…]
.
Kasację od orzeczenia Sądu odwoławczego wniósł w dniu 19 grudnia 2017 r. Naczelnik
[…]
Urzędu Celno-Skarbowego w O..
Zarządzeniem z dnia 27 grudnia 2017 r. Przewodniczący
VI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w E. w oparciu o przepisy art. 530 § 2 k.p.k., art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 519 § 1 k.p.k. i art. 113 § 1 k.k.s. odmówił przyjęcia przedmiotowej kasacji, jako niedopuszczalnej z mocy ustawy.
Zarządzenie to zaskarżył Naczelnik
[…]
Urzędu Celno-Skarbowego w O. zarzucając w zażaleniu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na jego treść, tj. art. 429 § 1 k.p.k. w związku z art. 519 k.p.k., poprzez bezzasadne przyjęcie, że kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy i wnosząc o jego uchylenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniesione w niniejszej sprawie zażalenie jest w sposób oczywisty bezzasadne.
Opiera się ono na założeniu, że kasacja strony (a taką w przedmiotowym postępowaniu jest Naczelnik
[…]
Urzędu Celno-Skarbowego w O.) przysługuje od:
- prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie,
- prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego umorzeniu postępowania,
- prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k.
Jest to jednak pogląd błędny odbiegający od jednoznacznej treści art. 519 zd. 1
in fine
k.p.k. Brzmienie tego przepisu, nadane ustawą z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. 2016, poz. 1070) – art. 1 pkt 11, nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotem zaskarżenia kasacją przez stronę może być jedynie prawomocny wyrok sądu odwoławczego kończący postępowanie [a więc wyrok utrzymujący w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, wyrok zmieniający wyrok sądu pierwszej instancji i
wyrok
(podkreślenie Sądu Najwyższego) uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i umarzający postępowanie – arg. z art. 523 § 3
in fine
k.p.k.) oraz wyłącznie jeden rodzaj prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego, a mianowicie o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k. (zob. w tym przedmiocie D. Świecki (w:) D. Świecki (red.); Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2017, t. II s. 489-491). Proponowane przez skarżącego stanowisko nadające inne znaczenie spójnikowi „i” ignoruje podstawowe zasady gramatyki oraz reguły wykładni językowej wypracowane na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci. Nie istnieją żadne racje natury faktycznej i prawnej, aby od powszechnie akceptowanej w orzecznictwie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 sierpnia 2017 r., V KK 268/17, Prok. i Pr. – orzecz. 2017, Nr 10, poz. 10; z dnia 20 września 2017 r., III KK 384/17, OSNKW 2018, z. 1, poz. 16, z dnia 15 lutego 2018 r. o sygn. III KZ 1/17 i III KZ 2/17 – oba niepublikowane) interpretacji art. 519 k.p.k. odstępować. Nie stanowi takiego argumentu twierdzenie autor zażalenia o negatywnych i dalekosiężnych skutkach przyjętego w zaskarżonym zarządzeniu rozwiązania dla systemu prawnego w Polsce, w szczególności w zakresie celu art. 107 § 1 k.k.s., jakim jest: wzmocnienie kontroli państwa nad rynkiem gier i zakładów wzajemnych, ochrona społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu urządzanego/prowadzonego wbrew stosownym w tym zakresie przepisom, ochrona praworządności, w tym walka z szarą strefą. Po pierwsze, nie ma to nic wspólnego z przedmiotem poddanego kontroli zarządzenia, dotyczy bowiem kwestii związanej z merytorycznym rozpoznaniem sprawy, a nie zasadności decyzji procesowej o odmowie przyjęcia kasacji. Po drugie, skarżący zupełnie pomija, że tego rodzaju orzeczenie sądu odwoławczego, jak zapadłe w niniejszej sprawie postanowienie sądu drugiej instancji o utrzymaniu w mocy postanowienia sądu
meriti
umarzającego postępowanie, może zostać poddane kontroli kasacyjnej Sądu Najwyższego po złożeniu kasacji przez jeden z podmiotów wymienionych w art. 521 § 1 k.p.k., i z możliwości takiej podmioty te, a zwłaszcza Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, nie raz już korzystały (zob. przykładowo postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 22 lutego 2017 r., IV KK 325/15, LEX nr 2261015 oraz z dnia 5 października 2017 r., III KK 86/17, LEX nr 2397576).
Trafne było tym samym uznanie przez Przewodniczącego VI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w E. wniesionej przez stronę kasacji, jako niedopuszczalnej z mocy ustawy w rozumieniu art. 429 § 1 k.p.k., czego wniesione zażalenie skutecznie nie podważyło.
Z tych względów orzeczono jak na wstępie.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI