Orzeczenie · 2024-04-23

II KZ 18/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-04-23
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
uzasadnienie wyrokupokrzywdzonystrona postępowaniaSąd Najwyższyzażaleniekpkspółkalikwidacja

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pełnomocnika W. O. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Lublinie, które odmówiło sporządzenia na piśmie i doręczenia uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 29 stycznia 2024 r. w sprawie sygn. akt II AKa 232/21. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że W. O. nie jest stroną postępowania, ponieważ spółka, której był wspólnikiem i członkiem zarządu, zakończyła byt prawny. Pełnomocnik W. O. zarzucił obrazę przepisów postępowania, w tym art. 49 § 1 k.p.k. w zw. z art. 51 § 1 k.p.k. w zw. z art. 54 § 1 k.p.k., twierdząc, że W. O. powinien być uznany za osobę pokrzywdzoną, mimo likwidacji spółki. Podkreślał, że prawo pokrzywdzonego było wykonywane przez wspólnika, a on sam nie miał wiedzy o postępowaniu karnym. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne. Podkreślił, że przepis art. 422 § 3 k.p.k. (dotyczący odmowy przyjęcia wniosku o uzasadnienie) ma zastosowanie także do sądu odwoławczego. Stwierdził, że W. O. nie mógł być uznany za pokrzywdzonego w rozumieniu k.p.k., gdyż spółka […] Sp. z o.o. została wykreślona z rejestru przedsiębiorców przed wszczęciem postępowania karnego. Sąd Apelacyjny słusznie wskazał, że W. O. nie mógł działać jako prezes czy wiceprezes spółki po jej likwidacji, a przepisy dotyczące reprezentacji zmarłej osoby fizycznej nie miały zastosowania. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko sądów niższych instancji, że uprawnienia wspólników do majątku spółki nie są tożsame z dochodzeniem praw pokrzywdzonego w postępowaniu karnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do występowania w charakterze pokrzywdzonego w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście spółek prawa handlowego i ich likwidacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej spółki i jej wspólników; wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy osoba fizyczna, będąca wspólnikiem i członkiem zarządu spółki, która zakończyła byt prawny, może być uznana za pokrzywdzoną w postępowaniu karnym dotyczącym czynów popełnionych na szkodę tej spółki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, osoba fizyczna nie może być uznana za pokrzywdzoną w rozumieniu k.p.k., jeśli bezpośrednio pokrzywdzonym przestępstwem była spółka, która zakończyła byt prawny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć wspólnikom przysługują uprawnienia do majątku spółki, nie są one tożsame z dochodzeniem praw pokrzywdzonego w postępowaniu karnym. Status pokrzywdzonego w rozumieniu k.p.k. przysługuje podmiotowi, który bezpośrednio poniósł szkodę, a nie jego wspólnikom po likwidacji spółki.

Czy przepis art. 422 § 3 k.p.k. dotyczący odmowy przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ma zastosowanie do orzeczeń sądu odwoławczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten ma zastosowanie także do uzasadnienia sądu odwoławczego na mocy art. 457 § 2 zd. drugie k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na przepis art. 457 § 2 zd. drugie k.p.k. stwierdził, że zasady dotyczące sporządzania uzasadnienia wyroku przez sąd pierwszej instancji, w tym możliwość odmowy przyjęcia wniosku złożonego przez osobę nieuprawnioną, stosuje się odpowiednio do sądu odwoławczego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
Strona wygrywająca
Sąd Apelacyjny w Lublinie

Strony

NazwaTypRola
W. O.osoba_fizycznawnioskodawca
M. S.osoba_fizycznapełnomocnik
Sąd Apelacyjny w Lublinieinstytucjaorgan
Sąd Okręgowy w Lublinieinstytucjaorgan
[...] Sp. z o.o. S.K.A.spółkapokrzywdzony (pośrednio)

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 422 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Przepis ma zastosowanie także do uzasadnienia sądu odwoławczego (art. 457 § 2 zd. drugie k.p.k.). Prezes sądu odmawia przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku m.in. w wypadku, gdy wniosek został złożony przez osobę nieuprawnioną.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 466 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 51 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 54 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zdanie drugie stanowi, że przepisy dotyczące sporządzania uzasadnienia wyroku przez sąd pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do sądu odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca (W. O.) nie posiadał statusu strony postępowania ani osoby pokrzywdzonej w rozumieniu k.p.k. po likwidacji spółki. • Wniosek o sporządzenie uzasadnienia został złożony przez osobę nieuprawnioną.

Odrzucone argumenty

W. O. powinien być uznany za pokrzywdzonego, mimo likwidacji spółki, ponieważ prawo pokrzywdzonego było wykonywane przez wspólnika. • W. O. nie miał wiedzy o postępowaniu, a jego udział jako oskarżyciela posiłkowego został potwierdzony postanowieniem Sądu Okręgowego.

Godne uwagi sformułowania

nie posiada przymiotu osoby pokrzywdzonej • nie mógł działać w latach 2016 - 2017 jako jej prezes czy wiceprezes • uprawnienia te (np. w postępowaniu likwidacyjnym lub cywilnym) nie są tożsame z dochodzeniami prowadzonymi na dordze postępowania karnego i nie oznaczają, że osoby takie stają się pokrzywdzonymi w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego.

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do występowania w charakterze pokrzywdzonego w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście spółek prawa handlowego i ich likwidacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej spółki i jej wspólników; wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki procesowej zagadnienia legitymacji procesowej i definicji pokrzywdzonego w postępowaniu karnym, co jest istotne dla prawników procesowych.

Kto jest pokrzywdzonym, gdy spółka już nie istnieje? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst