II KZ 16/24

Sąd Najwyższy2024-05-10
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
postępowanie karnezażalenieterminy procesowedoręczenieSąd NajwyższySąd Okręgowyskarga na wyrok sądu odwoławczego

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie Sądu Okręgowego w Siedlcach o odmowie przyjęcia zażalenia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na wątpliwości co do prawidłowego ustalenia daty doręczenia pisma oskarżonemu.

Sprawa dotyczyła zażalenia oskarżonego P. J. na zarządzenie Sądu Okręgowego w Siedlcach o odmowie przyjęcia skargi od wyroku sądu odwoławczego. Oskarżony zarzucił błędy proceduralne i faktyczne, w tym błędne ustalenie daty doręczenia pisma, co miało wpływ na terminowość wniesienia środka odwoławczego. Sąd Najwyższy uznał, że oskarżony uprawdopodobnił otrzymanie przesyłki później niż ustalił sąd niższej instancji, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do dalszego postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie oskarżonego P. J. na zarządzenie Przewodniczącej II Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 27 lutego 2024 r., które odmówiło przyjęcia zażalenia na wcześniejsze zarządzenie o odmowie przyjęcia skargi oskarżonego od wyroku sądu odwoławczego. Oskarżony podnosił liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i błędów w ustaleniach faktycznych, w szczególności kwestionując datę doręczenia mu zarządzenia z dnia 1 lutego 2024 r. Twierdził, że otrzymał je w dniu 10 lutego 2024 r., a nie 6 lutego 2024 r., jak przyjął sąd okręgowy, co skutkowało wniesieniem zażalenia po terminie. Sąd Najwyższy, analizując dowody przedstawione przez oskarżonego (pismo Poczty Polskiej, system śledzenia przesyłek), uznał, że oskarżony uprawdopodobnił otrzymanie przesyłki w późniejszym terminie. W związku z tym, termin do wniesienia zażalenia upływał 19 lutego 2024 r., co oznaczało jego zachowanie. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Siedlcach do dalszego postępowania, celem ostatecznego wyjaśnienia daty doręczenia. Sąd Najwyższy zauważył również, że nowa instytucja skargi na wyrok sądu odwoławczego, zamiast przyspieszać postępowanie, często prowadzi do jego wydłużenia, służąc jako trzecia instancja odwoławcza.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zarządzenie zostało wydane z naruszeniem przepisów, ponieważ sąd okręgowy błędnie ustalił datę doręczenia pisma oskarżonemu, co skutkowało bezpodstawną odmową przyjęcia zażalenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że oskarżony uprawdopodobnił otrzymanie przesyłki z zarządzeniem w późniejszym terminie niż przyjął sąd okręgowy. W związku z tym, zażalenie zostało wniesione w ustawowym terminie, a zarządzenie o jego odmowie było wadliwe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie zarządzenia i przekazanie sprawy do dalszego postępowania

Strona wygrywająca

oskarżony P. J.

Strony

NazwaTypRola
P. J.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (16)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539f

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 94 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

P.u.s.p. art. 42a § 3 i 5

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 126 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 526 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 460

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 130

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 132 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 120 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539b § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 105

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oskarżony uprawdopodobnił otrzymanie przesyłki z zarządzeniem w późniejszym terminie niż ustalił sąd okręgowy, co oznacza, że zażalenie zostało wniesione w terminie. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym błędnego ustalenia daty doręczenia i braku należytego wyjaśnienia okoliczności odbioru przesyłki.

Godne uwagi sformułowania

nowa regulacja nie wpłynęła na przyspieszenie postępowania karnego, a wręcz przeciwnie, doprowadziła do jego wydłużenia, bowiem służy stronom często jako trzecia instancja odwoławcza.

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów procesowych, doręczeń w postępowaniu karnym oraz stosowania instytucji skargi na wyrok sądu odwoławczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i błędów proceduralnych sądu niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania, takie jak prawidłowe doręczenie pisma, i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Dodatkowo, krytyczna uwaga Sądu Najwyższego co do efektywności nowej instytucji prawnej jest interesująca.

Błąd w dacie doręczenia pisma kosztował sąd uchylenie decyzji. Sąd Najwyższy przypomina o wadze formalności w postępowaniu karnym.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KZ 16/24
POSTANOWIENIE
Dnia 10 maja 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie
P. J.
zażalenia oskarżonego
na zarządzenie Przewodniczącej II Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt II Ka 469/22, o odmowie przyjęcia zażalenia na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 1 lutego 2024 r. o odmowie przyjęcia skargi oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r.,
na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k
p o s t a n o w i ł
uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę do dalszego postępowania Sądowi Okręgowemu w Siedlcach.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia
1 lutego 2024 r. Zastępca Przewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach odmówiła
przyjęcia skargi
oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r
.
, uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 6 kwietnia 2022 r. i przekazującego sprawę temu sądowi do rozpoznania, albowiem została wniesiona po terminie.
Zażaleniem z dnia 19 lutego 2024 r. (data wpływu do Sądu 21 lutego 2024 r.) oskarżony P. J. zaskarżył to
zarządzenie
w całości wskazując, że zostało mu doręczone w dniu 10 lutego 2024 r. - i zarzucił, iż zostało wydane:
1/ z rażącą obrazą przepisów postępowania
mającą wpływ na jego treść - art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 539f k.p.k. - wobec:
a/ naruszenia art. 94 § 1 pkt 4 k.p.k. i art. 438 pkt 2 k.p.k. poprzez niewskazanie w postanowieniu Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 1 sierpnia 2023 r. (sygn. akt II Ka 469/22) o nieuwzględnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi z 22 maja 2023 r. do Sądu Najwyższego na wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r., podstawy prawnej zawartego tam rozstrzygnięcia;
b/ naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 2 k.p.k. poprzez rozpoznanie sprawy w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi z dnia 22 maja 2023 r. do Sądu Najwyższego na wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r. (sygn. akt II Ka 469/22) przez sędziego D. P., względem którego zachodziły uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie, wobec złożonego w dniu 31
lipca
2023 r. wniosku o jego wyłączenie i wskazanych tam przyczyn;
c/ naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 2 k.p.k. poprzez nierozpoznanie obiektywnie i skutecznie złożonego przez oskarżonego wniosku z 31
lipca 2023 r. o wyłączenie sędziego D. P. w sprawie o przywrócenie terminu do złożenia skargi z 22 maja 2023 r. do Sądu Najwyższego na wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r. (sygn. akt II Ka 469/22), złożonego w tym samym dniu i niedoręczenie oskarżonemu rozstrzygnięcia w przedmiocie tego wniosku przed wydaniem postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 1 sierpnia 2023 r. (sygn. akt II Ka 469/22) o nieuwzględnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi do Sądu Najwyższego;
d/ innego naruszenia prawa mającego wpływ na treść postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 1 sierpnia 2023 r. o nieuwzględnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi z 22 maja 2023 r. do Sądu Najwyższego na wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r., tj. art. 42a § 3 i § 5 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, poprzez niepoinformowanie oskarżonego o składzie rozpoznającym sprawę w przedmiocie wniosku z 31
lipca 2023 r. o wyłączenie sędziego D. P. od orzekania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi do Sądu Najwyższego, pomimo dodatkowego wniosku zawartego we wniosku o wyłączenie sędziego z 31.07.2023 r. i pozbawienie oskarżonego możliwości skorzystania z uprawnienia badania, o którym mowa w art. 42a § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych;
e/ innego rażącego naruszenia prawa, mającego wpływ na treść postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 1 sierpnia 2023 r. o nieuwzględnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi z 22 maja 2023 r. do Sądu Najwyższego na wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r., tj. art. 41 § 1 k.p.k., poprzez niepoinformowanie oskarżonego o składzie rozpoznającym sprawę w przedmiocie wniosku z 31.07.2023 r. o wyłączenie sędziego D. P. od orzekania o przywrócenie terminu do złożenia skargi do Sądu Najwyższego, pomimo dodatkowego wniosku zawartego we wniosku o wyłączenie sędziego z 31.07.2023 r.;
e/ obrazy przepisu art. 126 § 1 k.p.k. polegającej na błędnej ocenie, iż mylne pouczenie strony przez Sąd o terminie wniesienia środka odwoławczego jakie miało miejsce (w pouczeniu z dnia 14.12.2022 r.), nie stanowi przyczyny niedotrzymania terminu zawitego niezależnej od strony (tutaj oskarżonego), podczas gdy błąd ten doprowadził do niezachowania wymaganego terminu zawitego i z tego powodu stanowił przyczynę niedotrzymania przez oskarżonego terminu zawitego niezależną od oskarżonego;
- co spowodowało bezzasadną odmowę przyjęcia skargi oskarżonego z dnia 22 maja 2023 r. do Sądu Najwyższego na wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r. oraz bezzasadną odmowę przyjęcia tej skargi w sytuacji, w której oskarżony złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tej skargi w terminie 7 dni od daty ustania przeszkody, która została szczegółowo wskazana w tym wniosku oraz jednocześnie dopełnił czynności, która miała być w tym terminie wykonana, z tym, iż wobec niewezwania go przez Sąd Okręgowy w Siedlcach do uzupełnienia braków formalnych, nie uzupełnił jeszcze złożonej skargi w zakresie wymaganym w art. 526 § 2 k.p.k. w zw. z art. 539f k.p.k.
2/ z obrazą przepisów postępowania, w sposób mający wpływ na treść zaskarżonego zarządzenia, tj. art. 42a § 3 i § 5 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, poprzez niepoinformowanie oskarżonego o składzie rozpoznającym sprawę w przedmiocie wydania zaskarżonego zarządzenia, skoro nie wydawał go bezpośrednio Prezes Sądu Okręgowego w Siedlcach, przez co pozbawiono go skorzystania z uprawnienia badania, o którym mowa w art. 42a § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, a także pozbawiono go uprawnienia do skorzystania ze złożenia wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., zwłaszcza jeżeli skarżone zarządzenie wydał Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach, który orzekał wcześniej w sprawie o sygnaturze II Ka 469/22, poprzez wydanie zarządzenia z dnia 14 sierpnia 2023 r. o odmowie przyjęcia zażalenia oskarżonego złożonego na podstawie art. 126 § 3 k.p.k. z dnia 10 sierpnia 2023 r. do Sądu Apelacyjnego w Lublinie na postanowienie Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 1 sierpnia 2023 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia skargi z dnia 22 maja 2023 r. do Sądu Najwyższego na wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r.
3/ z obrazą przepisów postępowania, w sposób mający wpływ na treść zaskarżonego zarządzenia, tj. art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 539f k.p.k., poprzez przyjęcie w zaskarżonym zarządzeniu, iż w/w skarga do Sądu Najwyższego z 22 maja 2023 r. nie spełniała wymogu, o którym mowa w art. 526 § 2 k.p.k. w zw. z art. 539f k.p.k. pomimo zaniechania przez Sąd Okręgowy w Siedlcach trybu z art. 120 § 1 k.p.k.
4/ z błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego zarządzenia, który miał wpływ na jego treść, to jest:
a/ błędne ustalenie, że należało odmówić przyjęcia skargi z dnia 22 maja 2023 r. do Sądu Najwyższego na wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r., jako złożonej po terminie;
b/ błędne ustalenie, że należało odmówić przyjęcia skargi z dnia 22 maja 2023 r. do Sądu Najwyższego na wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r., jako złożonej po terminie, wobec postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 1 sierpnia 2023 r.;
c/ brak ustalenia, iż oskarżony nie ponosił winy za uchybienie rzeczywistemu terminowi do złożenia skargi z 22 maja 2023 r. do Sądu Najwyższego na wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r., albowiem doszło do tego wyłącznie z uwagi na błędne pouczenie go (w doręczeniu z dnia 14 grudnia 2022 r.) przez Sąd o przysługującym mu środku zaskarżenia, do którego to pouczenia nie zastosował się, a jak wynika z utrwalonego orzecznictwa w tym zakresie, wadliwe pouczenie oskarżonego o przysługującym mu prawie do wniesienia środka zaskarżenia stanowi niezawinioną przyczynę niedotrzymania terminu, a co za tym idzie, stanowi też dostateczną podstawę do jego przywrócenia;
d/ brak ustalenia, iż najwcześniej oskarżony mógł powziąć wiedzę o uchybieniu terminowi z art. 539b § 1 k.p.k. z chwilą, w której doręczono mu pismo Prezesa Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 2 maja 2023 r., znak RKW-053-22/23/K, w związku ze skargą z dnia 03.04.2023 r., tj. z dniem 13 maja 2023 r.
W konkluzji oskarżony wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przyjęcie skargi z dnia 22 maja 2023 r. na wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r., jako złożonej w terminie, a także reasumpcję postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 1 sierpnia 2023 r. poprzez jego zmianę oraz uwzględnienie wniosku z dnia 22 maja 2023 r. o przywrócenie terminu do złożenia tej skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Siedlcach do ponownego rozpoznania.
W dniu
27 lutego 2024
r. Przewodnicząca II Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego
w Siedlcach
odm
ówiła zarządzeniem przyjęcia wniesionego
zażalenia na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 1 lutego 2024 r. (błędnie oznaczonego datą „21 lutego 2024 r.”.
Wskazała, że z
godnie z art. 460 k.p.k. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od daty ogłoszenia postanowienia, a jeżeli ustawa nakazuje doręczenie postanowienia – od daty jego doręczenia, co miało miejsce w tym przypadku. Skoro oskarżony otrzymał odpis zarządzenia w dniu 6 lutego 2024 r., to
termin do wniesienia zażalenia winien być liczony od tej daty do dnia 13 lutego 2024 r. Zatem wniesienie zażalenia w dniu 19 lutego 2024 r. nastąpiło po upływie ustawowego terminu.
Na to zarządzenie oskarżony
wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego i
zarzucił:
1/ rażące naruszenie przepisu art. 429 § 1 k.p.k. poprzez błąd w ustaleniu przedmiotu zaskarżenia zażaleniem z 19 lutego 2024 r. poprzez przyjęcie, iż dotyczyło ono zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 21 lutego 2024 r., pomimo, iż data ta jest późniejsza od dnia sporządzenia i złożenia (nadania) tego zażalenia, a faktyczna data tego zarządzenia to 1 lutego 2024 r.;
2/ rażącą obrazę przepisów postępowania - art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 460 k.p.k. oraz art. 130 k.p.k. i art. 132 § 1 k.p.k. - mającą wpływ na jego treść poprzez:
a/ przyjęcie, iż zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 1 lutego 2024 r. (oznaczonego datą 21 lutego 2024 r. w skarżonym zarządzeniu) w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r. uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 6 kwietnia 2022 r. i przekazującego sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania, zostało przez oskarżonego odebrane w dniu 6 lutego 2024 r., co nie miało miejsca, gdyż zarządzenie to odebrał w dniu 10 lutego 2024 r. w Filii Urzędu Pocztowego S. w B., ul. […];
b/ przyjęcie, iż odbiór (otrzymanie) odpisu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 1 lutego 2024 r. (oznaczonego datą 21 lutego 2024 r. w skarżonym zarządzeniu) w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi złożonej przez oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r. uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 6 kwietnia 2022 r. i przekazującego sprawę temu sądowi do rozpoznania, został przez niego pokwitowany w dniu 6 lutego 2024 r., co nie miało miejsca i mija się w sposób oczywisty z prawdą, chociażby wobec treści dokumentu elektronicznego pokwitowania odbioru (karta 681);
c/ przyjęcie, iż zażalenie z 19 lutego 2024 r. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 1 lutego 2024 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi złożonej przez oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r. uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 6 kwietnia 2022 r., zostało złożone po upływie ustawowego terminu, co nie zachodzi w sprawie, gdyż zażalenie to zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu;
d/ zaniechanie przez Sąd wyjaśnienia w przedmiocie ustalenia, czy i kiedy przesyłka pocztowa zawierająca odpis zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 1 lutego 2024 r. (oznaczonego w skarżonym zarządzeniu datą 21 lutego 2024 r.) w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi złożonej przez oskarżonego od w/w wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach została mu doręczona, zwłaszcza wobec oczywistych niejasności wynikających z dokumentu elektronicznego potwierdzenia odbioru przesyłki nr nadania […] zawierającej odpis w/w zarządzenia, chociażby w trybie reklamacji pocztowej, co było obowiązkiem Sądu,
- co spowodowało całkowicie bezzasadną odmowę przyjęcia zażalenia z dnia 19 lutego 2024 r. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 1 lutego 2024 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi złożonej przez oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r. uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 6 kwietnia 2022 r. i przekazującego sprawę temu sądowi do rozpoznania;
3/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego zarządzenia, który miał wpływ na jego treść, tj.:
a/ błędne ustalenie, że należało odmówić w/w zażalenia z 19 lutego 2024 r., jako złożonego z naruszeniem ustawowego terminu;
b/ błędne ustalenie, że w dniu 6 lutego 2024 r. oskarżony odebrał (otrzymał) odpis zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 1 lutego 2024 r. (oznaczonego w skarżonym zarządzeniu datą 21 lutego 2024 r.) w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi złożonej przez oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r. uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 6 kwietnia 2022 r. i przekazującego sprawę temu sądowi do rozpoznania;
c/ błędne ustalenie, że w dniu 6 lutego 2024 r. pokwitował on odbiór odpisu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 1 lutego 2024 r. (oznaczonego w skarżonym zarządzeniu datą 21 lutego 2024 r.) w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi złożonej przez oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r. uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 6 kwietnia 2022 r. i przekazującego sprawę temu sądowi do rozpoznania.
Skarżący dodatkowo wniósł o wystąpienie przez Sąd Okręgowy w Siedlcach:
-  z reklamacją do Poczty Polskiej SA, jako nadawcy przesyłki o numerze nadania […] zawierającej odpis w/w zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 1 lutego 2024 r., celem ustalenia, kiedy nastąpił przez niego odbiór (doręczenie) tej przesyłki pokwitowane jego podpisem, w jakim miejscu ją odebrał oraz wyjaśnienie na jakiej podstawie i w jakich okolicznościach nastąpiło wytworzenie dokumentu Elektronicznego pokwitowania odbioru z dnia (data odbioru) 06.02.2024 r. z podpisem jako osoby uprawnionej do odbioru tej przesyłki przez osobę o danych: J. W. (karta nr 681) oraz dlaczego nie przekazano do Sądu elektronicznego pokwitowania odbioru z jego podpisem jako osoby odbierającej tę przesyłkę w dniu 10 lutego 2024 r. (jeżeli faktycznie nie przekazano tego do Sądu);
- z wnioskiem do Poczty Polskiej SA o zabezpieczenie zapisu monitoringu z pomieszczenia Filii Urzędu Pocztowego S. w B. ul. […] z dnia 10 lutego 2024 r. z przedziału czasowego godzin 9:15-9:45 celem ustalenia, iż w tym przedziale czasowym ok. godziny 9:27 (wg systemu Poczty Polskiej e-monitoring) oskarżony odebrał osobiście przesyłkę, o której mowa w pkt 1).
W konkluzji oskarżony wniósł o uchylenie zarządzenia i przekazanie sprawy Prezesowi Sądu Okręgowego w Siedlcach do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie skarżącego zasługiwało na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 25 maja 2023 r. do Sądu Okręgowego w Siedlcach wpłynęła sporządzona osobiście przez oskarżonego P. J. skarga do Sądu Najwyższego od
wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r
.
, sygn. akt II Ka 469/22, uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K 30/21 - i przekazującego sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Wraz ze skargą złożono wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia (k. 493 – 500). Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach nie uwzględnił wniosku P. J. o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Sąd zaznaczył, że wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r
.
został oskarżonemu doręczony wraz z pisemnym uzasadnieniem w dniu 20 grudnia 2022 r. i od tego dnia rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do wniesienia skargi, określony w art. 539b § 1 k.p.k.
Powyżej wymienionym zarządzeniem z dnia 1 lutego 2024 r. odmówiono przyjęcia osobistej skargi oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 18 listopada 2022 r., z powodu złożenia jej po terminie. Zarządzenie to zostało doręczone w dniu 6 lutego 2024 r. osobie podpisującej się jako „J. W.”
(k. 681). W tym samym dniu odpis zarządzenia otrzymał obrońca oskarżonego adw. H. S..
Przypomnieć należy, że wcześniej oskarżony ubiegał się o przywrócenie terminu do złożenie skargi. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach na skutek zażalenia P. J. na postanowienie Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 1 sierpnia 2023 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia skargi na wyrok sądu odwoławczego o sygn. akt II Ka 469/22, na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 539f k.p.k., odmówił przyjęcia zażalenia jako niedopuszczalnego z mocy ustawy.
Na to zarządzenie zażalenie wniósł P. J., a Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt II KZ 61/23, utrzymał je w mocy.
W rozpoznawanym obecnie zażaleniu oskarżony zarzucił, że
w dniu 6 lutego 2024 r. nie odebrał osobiście odpisu zarządzenia z dnia
1 lutego 2024
r. Zastępcy Przewodniczącej II Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego
w Siedlcach
(k. 681), a miał to uczynić dopiero w dniu 10 lutego 2024 r. W takiej sytuacji zachował ustawowy termin do wniesienia przedmiotowej skargi. Dowodząc tego faktu powołał się na pismo z dnia 5 kwietnia 2024 r. skierowane do niego przez Pocztę Polska (k. 15 akt SN) oraz na wynik systemu „Śledzenia przesyłek” (k. 5-6).
Nie ulega wątpliwości, że oskarżony uprawdopodobnił w wysokim stopniu fakt otrzymania przesyłki dopiero w dniu 10 lutego 2024 r., a w takiej sytuacji termin do złożenia zażalenia na zarządzenie z dnia 1 lutego 2024 r. upływał dopiero w dniu 19 lutego 2024 r. Jeśli tak, to zachował ustawowy termin do wniesienia środka odwoławczego. Mając na uwadze te okoliczności, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazał
Sądowi Okręgowemu w Siedlcach do dalszego postępowania, w trakcie którego Sąd odwoławczy ostatecznie wyjaśni, kiedy rzeczywiście omawiane zarządzenie zostało doręczone P. J. W zależności od tych ustaleń podejmie dalsze czynności do nich adekwatne.
Jest też faktem, iż zarządzenie z dnia 27 lutego 2024 r. Przewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Siedlcach o odmowie przyjęcia zażalenia oskarżonego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego
Sądu Okręgowego w Siedlcach
, nieprawidłowo wskazuje jako datę tego zarządzenia dzień 21 lutego 2024 r. zamiast 1 lutego 2024 r. (k. 678, 689). Ta pomyłka jednak nie miała żadnego wpływu na tok postępowania, w szczególności na sposób obliczania terminów. Nie ulega natomiast wątpliwości, że winna być dostrzeżona przez Sąd i sprostowana w trybie art. 105 k.p.k.
Krytycznie natomiast należy zauważyć, że niniejsza sprawa jest przykładem odmiennego uzyskania przez ustawodawcę celu od tego, jaki przyświecał wprowadzeniu do Kodeksu postępowania karnego nowego rozwiązania w postaci „Skargi na wyrok sądu odwoławczego”, (Rozdział 55a, art. 539a k.p.k. – art. 539f k.p.k.).  W założeniu ustawodawcy, rozwiązanie takie miało być „przydatne przede wszystkim ze względu na praktyczne korzyści z niego wynikające, polegające m.in. na eliminowaniu bezzasadnych uchyleń wyroków, co bez wątpienia wpływa na przyspieszenie postępowania” (uzasadnienie projektu nowelizacji z 11 marca 2016 r., Sejm VIII kadencji, druk nr 207). W praktyce jednak nowa regulacja nie wpłynęła na przyspieszenie postępowania karnego, a wręcz przeciwnie, doprowadziła do jego wydłużenia, bowiem służy stronom często jako trzecia instancja odwoławcza. Wystarczy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie wyrok Sądu I instancji został uchylony przez Sąd odwoławczy w dniu 18 listopada 2022 r.,
w sprawie II Ka 469/22.  Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 9 marca 2023 r., sygn. II KS 4/23, oddalił skargę obrońcy oskarżonego od wyroku tego Sądu uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 6 kwietnia 2022 r., w sprawie II K 30/21. Natomiast procedowanie w przedmiocie osobistej skargi oskarżonego nadal pozostaje na etapie wstępnym i dotyczy wyłącznie formalnych przesłanek.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
[PGW]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI