II KZ 16/23

Sąd Najwyższy2023-03-15
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
koszty sądowepomoc prawna z urzęduzażalenieSąd Najwyższyniedopuszczalnośćkpk

Podsumowanie

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie obrońcy na postanowienie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, uznając je za niedopuszczalne z mocy ustawy.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie obrońcy na postanowienie dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Stwierdzono, że zgodnie z art. 426 § 1 k.p.k., od orzeczeń Sądu Najwyższego nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. W Kodeksie postępowania karnego nie ma przepisu pozwalającego na zaskarżenie postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów procesu, o których orzekł on po raz pierwszy. Dlatego zażalenie zostało pozostawione bez rozpoznania.

Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie obrońcy B. P. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2023 r. (sygn. akt II KK 79/22) w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, postanowił pozostawić to zażalenie bez rozpoznania jako niedopuszczalne z mocy ustawy. Uzasadniono to treścią art. 426 § 1 k.p.k., który stanowi, że od orzeczeń sądu odwoławczego oraz orzeczeń wydanych przez Sąd Najwyższy nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. W polskim prawie procesowym karnym nie istnieje przepis umożliwiający zaskarżenie postanowienia Sądu Najwyższego dotyczącego kosztów procesu, o których ten sąd orzekł po raz pierwszy w ramach rozpoznawania kasacji. Sąd odwołał się do przepisów art. 626 § 3 k.p.k. i art. 426 § 2 k.p.k., wskazując, że pierwszy z nich dotyczy orzeczeń sądu pierwszej instancji, a drugi, mimo wprowadzania pewnych odstępstw, nie ma zastosowania do postępowania kasacyjnego po nowelizacji art. 538 § 2 k.p.k. Podkreślono również jednolite stanowisko Sądu Najwyższego w tej kwestii, przywołując wcześniejsze orzeczenia. Odpis zażalenia został przekazany sędziemu sprawozdawcy w sprawie II KK 79/22 w celu rozważenia wydania postanowienia w trybie art. 626 k.p.k. w związku z wnioskiem o zwrot kosztów dojazdu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów procesu, o których Sąd ten orzekł po raz pierwszy, jest niedopuszczalne z mocy ustawy.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 426 § 1 k.p.k., od orzeczeń Sądu Najwyższego nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. W Kodeksie postępowania karnego nie ma przepisu pozwalającego na zaskarżenie takiego postanowienia. Przepisy art. 626 § 3 k.p.k. i art. 426 § 2 k.p.k. nie mają zastosowania w tym przypadku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
B. P.osoba_fizycznaobrońca

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 426 § 1

Kodeks postępowania karnego

Od orzeczeń sądu odwoławczego oraz od orzeczeń wydanych przez Sąd Najwyższy nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 430 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 626 § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zaskarżenia rozstrzygnięć o kosztach wydanych wyłącznie przez sąd pierwszej instancji.

k.p.k. art. 426 § 2

Kodeks postępowania karnego

Nie ma zastosowania do postępowania kasacyjnego po nowelizacji art. 538 § 2 k.p.k.

k.p.k. art. 538 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 626

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstawy prawnej do zaskarżenia postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów procesu.

Godne uwagi sformułowania

próżno szukać przepisu stanowiącego podstawę prawną do zaskarżenia postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów procesu nie sposób upatrywać tej podstawy w treści przepisów art. 626 § 3 k.p.k. czy art. 426 § 2 k.p.k.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady niedopuszczalności zaskarżenia postanowień Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów procesu, o których orzekł on po raz pierwszy."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy Sąd Najwyższy orzeka o kosztach po raz pierwszy w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter proceduralny i dotyczy specyficznej kwestii braku możliwości zaskarżenia postanowienia Sądu Najwyższego. Jest istotne dla praktyków prawa karnego, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
II KZ 16/23
ZARZĄDZENIE
Dnia 15 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
w związku z zażaleniem obrońcy
B. P.
na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2023 r. sygn. akt II KK 79/22 w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
1) na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k., art. 426 § 1 k.p.k. i art. 518 k.p.k.,
zażalenie pozostawić bez rozpoznania, jako niedopuszczalne z mocy ustawy
. Zgodnie z art. 426 § 1 k.p.k. od orzeczeń sądu odwoławczego oraz od orzeczeń wydanych przez Sąd Najwyższy nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. W Kodeksie postępowania karnego próżno szukać przepisu stanowiącego podstawę prawną do zaskarżenia postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów procesu, o których Sąd ten orzekł rozpoznając kasację. Nie sposób upatrywać tej podstawy w treści przepisów art. 626 § 3 k.p.k. czy art. 426 § 2 k.p.k. Przepis art. 626 § 3 k.p.k. stanowi bowiem podstawę zaskarżenia rozstrzygnięć o kosztach wydanych wyłącznie przez sąd pierwszej instancji, na co wskazuje już sama literalna treść tego przepisu, stanowiącego, że „na orzeczenie w przedmiocie kosztów służy zażalenie, jeżeli nie wniesiono apelacji”. Jeżeli chodzi natomiast o przepis art. 426 § 2 k.p.k., to jakkolwiek wprowadza on odstępstwa od zasady wymienionej w § 1 tego przepisu, to jednak nie mają one zastosowania do postępowania kasacyjnego, a to za sprawą nowelizacji art. 538 § 2 k.p.k., dokonanej ustawą z dnia 27 września 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1247 ze zm.), która wprowadzając do tego przepisu możliwość zaskarżenia rozstrzygnięć Sądu Najwyższego o zastosowaniu środka zapobiegawczego, wyłączyła tym samym zastosowanie art. 426 § 2 k.p.k., normującego tożsamą materię. Również z jednolitego stanowiska Sądu Najwyższego wynika, że w postępowaniu kasacyjnym nie przysługuje zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów procesu, o których po raz pierwszy orzekł Sąd Najwyższy (zob. postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt VI KZ 4/17, postanowienie SN z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt III KK 216/16, postanowienie SN z dnia 9 października 2020 r., I KZ 22/20).
2) Odpis zażalenia przekazać sędziemu sprawozdawcy w sprawie Sądu Najwyższego sygn. akt II KK 79/22 celem rozważenia wydania postanowienia w trybie art. 626 k.p.k. w związku w zawartym w zażaleniu wnioskiem o zasądzenie zwrotu kosztów dojazdu do Sądu Najwyższego (pkt 4 zażalenia)

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę