II KZ 147/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Tarnobrzegu rozpoznał zażalenie kuratora małoletnich pokrzywdzonych na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 17 lipca 2020 r., które umorzyło postępowanie karne wobec M. P. oskarżonej o przestępstwo z art. 160 § 2 kk (narażenie małoletnich dzieci na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu poprzez nienależyte sprawowanie opieki w stanie nietrzeźwości). Kurator zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie przepisów dotyczących kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Okręgowy, analizując zarzuty dotyczące meritum sprawy, uznał je za bezzasadne. Podkreślił, że przestępstwo z art. 160 § 2 kk jest przestępstwem z narażenia konkretnego i wymaga wykazania bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia, a hipotetyczne zagrożenia nie są wystarczające do przypisania odpowiedzialności karnej. Sąd wskazał, że choć zachowanie oskarżonej (opieka nad dziećmi w stanie nietrzeźwości, z poziomem alkoholu 3,6 promila) było naganne i mogło stworzyć potencjalnie niebezpieczną sytuację, nie spełniło ono wymogów konkretnego i bezpośredniego narażenia. Jednocześnie, Sąd Okręgowy przyznał rację kuratorowi w kwestii kosztów zastępstwa procesowego. Zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata D. O. kwotę 2214 zł tytułem wynagrodzenia za reprezentację małoletnich pokrzywdzonych w postępowaniu przygotowawczym i sądowym pierwszej instancji, zgodnie z przepisami rozporządzenia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, uwzględniając potrójne wynagrodzenie za reprezentację trójki dzieci. Dodatkowo, zasądzono kwotę 1549,80 zł tytułem wynagrodzenia za reprezentację w postępowaniu odwoławczym. Oskarżoną zwolniono od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, które obciążyły Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa narażenia na niebezpieczeństwo (art. 160 § 2 kk) oraz zasady ustalania wynagrodzenia adwokata z urzędu za reprezentację wielu osób.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego w zakresie narażenia, a interpretacja przepisów o kosztach pomocy prawnej jest standardowa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zachowanie matki opiekującej się dziećmi w stanie nietrzeźwości, z poziomem alkoholu 3,6 promila, wypełnia znamiona przestępstwa narażenia małoletnich na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 160 § 2 kk)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, o ile nie zostanie wykazane konkretne i bezpośrednie niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia dzieci. Hipotetyczne zagrożenia nie są wystarczające.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przestępstwo z art. 160 § 2 kk wymaga wykazania konkretnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa, a nie jedynie hipotetycznego. Choć zachowanie oskarżonej było naganne, nie doprowadziło ono do sytuacji, w której istniałoby wysokie prawdopodobieństwo nastąpienia skutku w najbliższej chwili lub nieuchronne następstwo dalszego rozwoju sytuacji.
Jak prawidłowo ustalić wysokość wynagrodzenia adwokata z urzędu za reprezentację kilku małoletnich pokrzywdzonych w postępowaniu karnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie należy ustalić odrębnie dla każdego z reprezentowanych małoletnich, zgodnie z odpowiednimi przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sąd pierwszej instancji błędnie obliczył wynagrodzenie, nie stosując zasady potrójnego ustalenia opłaty za reprezentację trzech małoletnich pokrzywdzonych, co wynika z § 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| B. P. | osoba_fizyczna | małoletni pokrzywdzony |
| O. P. | osoba_fizyczna | małoletni pokrzywdzony |
| I. P. | osoba_fizyczna | małoletni pokrzywdzony |
| adw. D. O. | inne | pełnomocnik (kurator małoletnich pokrzywdzonych) |
| Prokurator Paulina Kowalewska | organ_państwowy | prokurator |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona kosztowa |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 160 § § 2
Kodeks karny
Przestępstwo z art. 160 § 2 kk należy do grupy tzw. przestępstw z narażenia konkretnego. Niebezpieczeństwo oznacza sytuację charakteryzującą się dynamicznym rozwojem, która ma właściwość przechodzenia w inny stan. Bezpośredniość niebezpieczeństwa należy wiązać ze stanem, gdy nieuchronnym następstwem dalszego rozwoju sytuacji, bez konieczności pojawienia się jakichś nowych czynników „dynamizujących”, jest niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia, albo gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo jego wystąpienia.
Dz.U. z 2019 r. poz. 18 § § 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Za reprezentowanie kilku osób w postępowaniu karnym ustala się opłatę od każdej z tych osób.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa umorzenia postępowania.
k.p.k. art. 437 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do zmiany lub uchylenia postanowienia w postępowaniu odwoławczym.
Dz.U. z 2019 r. poz. 18 § § 17 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Określa wysokość opłaty za pomoc prawną w postępowaniu przygotowawczym.
Dz.U. z 2019 r. poz. 18 § § 17 ust. 2 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Określa wysokość opłaty za pomoc prawną w postępowaniu sądowym przed sądem pierwszej instancji.
Dz.U. z 2019 r. poz. 18 § § 4 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Podwyższenie opłaty o podatek od towarów i usług (VAT).
Dz.U. z 2019 r. poz. 18 § § 17 ust 2 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Określa wysokość opłaty za pomoc prawną w postępowaniu odwoławczym.
Pr. adw. art. 29 § ust. 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
Podstawa prawna do ustalania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe ustalenie wysokości wynagrodzenia adwokata z urzędu za reprezentację małoletnich pokrzywdzonych.
Odrzucone argumenty
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia o umorzeniu postępowania karnego.
Godne uwagi sformułowania
Przestępstwo z art. 160 § 2 kk należy do grupy tzw. przestępstw z narażenia konkretnego. • Bezpośredniość niebezpieczeństwa należy wiązać nie tyle z bliskością czasową skutku mogącego nastąpić w związku z rozwojem sytuacji, ile ze stanem, gdy nieuchronnym następstwem dalszego rozwoju sytuacji, bez konieczności pojawienia się jakichś nowych czynników „dynamizujących”, jest niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia. • Narażenie na to niebezpieczeństwo ma mieć charakter konkretny, ustawodawca wymaga, aby było to niebezpieczeństwo bezpośrednie. • Za reprezentowanie kilku osób w postępowaniu karnym ustala się opłatę od każdej z tych osób.
Skład orzekający
Robert Pelewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa narażenia na niebezpieczeństwo (art. 160 § 2 kk) oraz zasady ustalania wynagrodzenia adwokata z urzędu za reprezentację wielu osób."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego w zakresie narażenia, a interpretacja przepisów o kosztach pomocy prawnej jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca ze względu na interpretację znamion przestępstwa narażenia na niebezpieczeństwo w kontekście opieki nad dziećmi w stanie nietrzeźwości, a także ze względu na kwestie proceduralne dotyczące kosztów pomocy prawnej z urzędu.
“Czy matka pijana z dziećmi to już przestępstwo? Sąd wyjaśnia, kiedy grozi za to kara.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.