II KZ 14/16

Sąd Najwyższy2016-05-17
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjasąd najwyższysąd okręgowysąd rejonowyzażalenienieważność postępowaniazakaz orzekaniaart. 40 k.p.k.art. 439 k.p.k.art. 526 k.p.k.

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji z powodu naruszenia zakazu orzekania przez sędziego, który brał udział w wydaniu zaskarżonego wyroku, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Obrońca skazanego wniósł zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, wskazując na nieważność postępowania z powodu wydania zarządzenia przez sędziego, który orzekał w sprawie w niższej instancji. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, podzielając argumentację o naruszeniu zakazu orzekania przez sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji (art. 40 § 3 k.p.k.). W związku z tym uchylono zaskarżone zarządzenie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania w celu zbadania dopuszczalności kasacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy skazanego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału V Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 1 lutego 2016 r., sygn. akt V WKK [...], o odmowie przyjęcia kasacji. Zarządzenie to zostało wydane z powodu braku zarzutu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 k.p.k., co miało czynić kasację niedopuszczalną z mocy ustawy. Obrońca skazanego zarzucił nieważność postępowania, wskazując, że zarządzenie wydał sędzia, który przewodniczył składowi sądu wydającemu wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 19 października 2015 r., utrzymujący w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 10 marca 2015 r. Sąd Najwyższy podzielił argumentację obrońcy, podkreślając, że zakaz orzekania przez sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji (art. 40 § 3 k.p.k.), odnosi się do wszystkich rozstrzygnięć dotyczących formalnych warunków dopuszczalności kasacji. W związku z tym, zaskarżone zarządzenie zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł. w celu zbadania dopuszczalności kasacji przez skład zgodny z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do tej kasacji, nawet w kwestiach formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 40 § 3 k.p.k., który zakazuje sędziemu orzekania w sprawie kasacji, jeśli brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Zakaz ten obejmuje wszelkie rozstrzygnięcia dotyczące dopuszczalności kasacji, a nie tylko ocenę jej merytorycznej zasadności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie zarządzenia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

obrońca skazanego

Strony

NazwaTypRola
R. W.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 40 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do tej kasacji. Zakaz ten odnosi się do wszystkich rozstrzygnięć dotyczących formalnych warunków dopuszczalności kasacji.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego zarządzenia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienione w tym przepisie uchybienia stanowią bezwzględne przyczyny odwoławcze.

k.p.k. art. 526 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wnoszenia i rozpoznawania zażaleń.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki dopuszczalności kasacji.

k.p.k. art. 530

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy odmowy przyjęcia kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzadzenie o odmowie przyjęcia kasacji zostało wydane przez sędziego, który brał udział w wydaniu zaskarżonego wyroku, co stanowi naruszenie art. 40 § 3 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

zakaz orzekania przez sędziego „z urzędu” wynika wprost z treści art. 40 § 3 k.p.k. zakaz ten nie jest ograniczony do oceny merytorycznej zasadności kasacji, lecz odnosi się do wszystkich rozstrzygnięć, które dotyczą formalnych warunków jej dopuszczalności

Skład orzekający

Andrzej Stępka

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie zakazu orzekania przez sędziego w postępowaniu kasacyjnym, dopuszczalność kasacji, zasady wydawania zarządzeń o odmowie przyjęcia kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia zakazu orzekania przez sędziego w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w postępowaniu karnym – zakazu orzekania przez sędziego, który już brał udział w sprawie. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o prawidłowość formalną postępowań, nawet w sprawach, które mogłyby zostać odrzucone na wstępie.

Sędzia nie może orzekać w kasacji, jeśli już raz wydał wyrok w tej samej sprawie!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KZ 14/16
POSTANOWIENIE
Dnia 17 maja 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 17 maja 2016 r.,
w sprawie
R. W.
‎
zażalenia obrońcy skazanego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału V Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Ł.  z dnia 1 lutego 2016 r., sygn. akt V WKK […], o odmowie przyjęcia kasacji,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł. w celu zbadania dopuszczalności kasacji.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 1 lutego 2016 r. odmówiono przyjęcia kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Ł.  z dnia 19 października 2015 r., w sprawie V Ka […], wskazując, że kasacja z uwagi na brak zarzutu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 k.p.k., jest niedopuszczalna z mocy ustawy.
Zażalenie na to zarządzenie wniósł obrońca skazanego, który zarzucił:
1.
nieważność postępowania polegającą na tym, że zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji wydał Zastępca Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego SSO P. C., który przewodniczył składowi sądu wydającemu wyrok Sądu Okręgowego w Ł.  z dnia 19 października 2015 r., w sprawie o sygn. akt V Ka […], którym utrzymano w mocy wyrok Sądu I instancji zaskarżony apelacją przez obrońcę oskarżonego R. W. – a to wyrok Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt II K […];
2.
obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wydanego zarządzenia, a mianowicie art. 526 § 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 k.p.k. poprzez przyjęcie, że kasacja zgodnie z dyspozycją art. 530 k.p.k. może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na treść orzeczenia.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego zarządzenia poprzez przyjęcie kasacji i przekazanie jej Sądowi Najwyższemu, jako instancji kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie obrońcy skazanego zasługiwało na uwzględnienie z tym zastrzeżeniem, że wniosek końcowy o przyjęcie kasacji i przekazanie jej do merytorycznego rozpoznania Sądowi Najwyższemu uznać należy za przedwczesny.
Podzielić należy argumentację skarżącego zawartą w zarzucie pierwszym, mimo, że jej autor nie wskazał żadnej podstawy prawnej powołując się jedynie na nieistniejącą już instytucję nieważności postępowania. Z uwagi jednak na fakt, że zakaz orzekania przez sędziego „z urzędu” wynika wprost z treści art. 40 § 3 k.p.k., a obowiązek uwzględnienia tego uchybienia normuje art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., kwestia niepowołania konkretnego przepisu w zarzucie, pozostała bez wpływu na ocenę zasadności zażalenia.
Nie ulega wątpliwości, że w sprawie niniejszej zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji obrońcy skazanego R. W. od wyroku Sądu Okręgowego w Ł.  z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt V Ka […], zostało wydane przez zastępcę Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Ł. – SSO P. C.. Jak z kolei wynika z treści wyroku, którego ma dotyczyć kasacja, utrzymującego w mocy rozstrzygnięcie Sądu I instancji, przewodniczącym składu orzekającego w Sądzie Okręgowym w Ł.  w sprawie o sygn. V Ka […], był SSO P.C. (k. 134).
Zgodnie natomiast z art. 40 § 3 k.p.k., sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać „co do tej kasacji”. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że zakaz ten nie jest ograniczony do oceny merytorycznej zasadności kasacji, lecz odnosi się do wszystkich rozstrzygnięć, które dotyczą formalnych warunków jej dopuszczalności i których skutkiem może być niedopuszczenie do merytorycznego rozpoznania kasacji
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 października 2006 r. III KZ 60/06, OSNwSK 2006, Nr 1, poz. 1946
; z dnia 21 czerwca 2007 r., III KZ 42/07, OSNwSK 2007, Nr 1, poz. 1395; z dnia 30 sierpnia 2007 r., IV KZ 82/07, OSNwSK 2007, Nr 1, poz. 1944; z dnia 20 listopada 2007 r., III KZ 110/07, OSNwSK 2007, Nr 1, poz. 2718).
W tych warunkach zaskarżone zarządzenie należało uchylić, albowiem środek odwoławczy wniesiony przez obrońcę skazanego trafnie wskazuje na rażące naruszenie prawa mające rangę bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Rozpoznanie pierwszego z zarzutów podniesionych w zażaleniu okazało się wystarczające do wydania orzeczenia, a jego kasatoryjny charakter wynikający z ustawy sprawia, że odnoszenie się do pozostałych zagadnień trzeba było uznać za przedwczesne.
W zaistniałej sytuacji konieczne jest ponowne przeprowadzenie kontroli przesłanek decydujących o przyjęciu, bądź odmowie przyjęcia nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Dopiero decyzja procesowa podjęta w tym względzie w składzie zgodnym z obowiązującymi wymaganiami, przesądzi o ewentualnej możliwości przekazania Sądowi Najwyższemu kasacji obrońcy skazanego.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI