II KZ 135/2000
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 listopada 2000 r. rozpoznał zażalenie obrońcy skazanego Józefa G. na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w K. o odmowie przyjęcia kasacji. Skazany złożył wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem w celu wniesienia kasacji, a następnie wyjechał za granicę, nie podając nowego adresu do doręczeń ani nie wskazując osoby do odbioru pism. Przesyłka z odpisem wyroku z uzasadnieniem została zwrócona przez pocztę z adnotacją "adresat przebywa za granicą". Po powrocie do kraju i ponownym żądaniu doręczenia, skazany został poinformowany, że pismo uznano za doręczone na podstawie art. 136 k.p.k. (choć Sąd Najwyższy wskazał, że właściwsze byłyby przepisy art. 138 i 139 k.p.k.). Sąd Okręgowy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia kasacji, uznając niedotrzymanie terminu za skutek przyczyn zależnych od skazanego. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.k. dotyczące doręczeń, w tym art. 138 i 139, stwierdził, że strona pouczona o tych przepisach, która złożyła wniosek o doręczenie wyroku w celu wniesienia kasacji, nie może uniknąć konsekwencji uznania przesyłki za doręczoną. Wniosek o zawieszenie postępowania został uznany za próbę uniknięcia rozpoczęcia biegu terminu. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie, podkreślając, że skazany sam pozbawił się możliwości dotrzymania terminu do wniesienia kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów k.p.k. dotyczących doręczeń pism procesowych, w szczególności w kontekście wyjazdu strony za granicę i wniosku o wniesienie kasacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie strona inicjuje postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia i wyjeżdża za granicę.
Zagadnienia prawne (3)
Czy strona postępowania, pouczona o przepisach dotyczących doręczeń, może uniknąć konsekwencji uznania pisma za doręczone poprzez żądanie doręczenia w dogodnym terminie lub złożenie wniosku o zawieszenie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, strona nie może wyłączyć konsekwencji stosowania przepisów o doręczeniach, jeśli została o nich pouczona i złożyła wniosek o doręczenie w celu wniesienia środka zaskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że jeśli strona została pouczona o art. 138 i 139 k.p.k. i złożyła wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem w celu wniesienia kasacji, nie może następnie żądać doręczenia w dogodnym terminie ani wnioskować o zawieszenie postępowania, aby uniknąć rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia kasacji. Wniosek o zawieszenie, uzasadniony wyłącznie okolicznościami pozwalającymi na uznanie pisma za doręczone, jest nieskuteczny.
Czy wyjazd strony za granicę na dłuższy okres, bez wskazania nowego adresu do doręczeń, uzasadnia uznanie pisma za doręczone pod ostatnim znanym adresem, zgodnie z przepisami k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli strona została pouczona o przepisach dotyczących doręczeń i złożyła wniosek o doręczenie wyroku w celu wniesienia kasacji, powinna wskazać adres dla doręczeń w kraju lub liczyć się z tym, że pismo wysłane na znany adres zostanie uznane za doręczone.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 138 i 139 k.p.k. znajdują zastosowanie w sytuacji, gdy strona wyjeżdża za granicę na dłuższy okres i nie podaje nowego adresu. W takim przypadku obowiązek wskazania adresu dla doręczeń w kraju przeradza się w obowiązek. Zainicjowanie postępowania po uprawomocnieniu się orzeczenia (wniosek o doręczenie wyroku) powoduje, że strona nie może powoływać się na brak możliwości przewidywania doręczenia pism procesowych.
Czy sąd może oprzeć uznanie pisma za doręczone na art. 136 k.p.k., gdy adresat nie miał fizycznej możliwości odbioru przesyłki?
Odpowiedź sądu
Nie, art. 136 k.p.k. nie może być podstawą uznania pisma za doręczone, jeśli nie zachodziły okoliczności wskazane w tym przepisie, a każda z nich dotyczy sytuacji, w której adresat ma fizyczną możliwość odbioru przesyłki.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 136 k.p.k. nie mógł być podstawą uznania przesyłki za doręczoną, ponieważ nie zachodziły wskazane w nim okoliczności, a adresat nie miał fizycznej możliwości odbioru. Jednakże, błędne wskazanie podstawy prawnej nie przesądza o niezasadności decyzji, jeśli istniały inne przepisy (art. 138 i 139 k.p.k.) uzasadniające takie uznanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Józef G. | osoba_fizyczna | skazany |
| Obrońca skazanego | inne | obrońca |
| Prokurator Prokuratury Krajowej | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 138
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący obowiązku podania nowego adresu w przypadku wyjazdu za granicę.
k.p.k. art. 139 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący uznania pisma za doręczone, gdy strona nie podaje nowego adresu.
k.p.k. art. 459 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna rozpoznawania zażaleń.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym do kasacji.
k.p.k. art. 524 § 1
Kodeks postępowania karnego
Termin do wniesienia kasacji.
k.p.k. art. 530 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna odmowy przyjęcia kasacji.
Pomocnicze
k.p.k. art. 139 § 2
Kodeks postępowania karnego
Ograniczenie stosowania zasady doręczenia, które nie dotyczy strony inicjującej postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia.
k.p.k. art. 139 § 3
Kodeks postępowania karnego
Ograniczenie stosowania zasady doręczenia, które nie dotyczy strony inicjującej postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia.
k.p.k. art. 300
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący pouczenia strony o treści przepisów.
k.k. art. 217 § 1
Kodeks karny
Przepis określający przestępstwo (naruszenie nietykalności cielesnej).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strona została pouczona o przepisach dotyczących doręczeń (art. 138 i 139 k.p.k.). • Złożenie wniosku o doręczenie wyroku w celu wniesienia kasacji inicjuje postępowanie, w którym strona ma obowiązek podać nowy adres lub liczyć się z doręczeniem pod znanym adresem. • Wniosek o zawieszenie postępowania, uzasadniony wyłącznie okolicznościami pozwalającymi na uznanie pisma za doręczone, jest nieskuteczny. • Niedotrzymanie terminu do wniesienia kasacji było skutkiem okoliczności zależnych od skazanego.
Odrzucone argumenty
Skazany nie wiedział o potrzebie wskazania adresu dla doręczeń, bo nie korzystał z pomocy obrońcy. • Po powrocie do kraju skazany sądził, że nastąpiła zwłoka ze strony sądu w doręczeniu dokumentów. • Przekonanie skazanego, że termin do wniesienia kasacji nie rozpoczął biegu, było usprawiedliwione. • Sąd błędnie zastosował art. 136 k.p.k. jako podstawę uznania pisma za doręczone.
Godne uwagi sformułowania
nie może ona wyłączyć konsekwencji stosowania tych przepisów, a więc możliwości uznania przesyłki za doręczoną • ani w drodze żądania doręczenia przesyłki w dogodnym dla niej terminie, ani poprzez złożenie wniosku o zawieszenie postępowania, uzasadnionego wyłącznie okolicznościami, które uprawniają sąd do uznania pisma za doręczone • powinność podania nowego adresu przeradza się w obowiązek wskazania adresata dla doręczeń w kraju • Zainicjowanie jednego z postępowań prowadzonych po prawomocnym zakończeniu sprawy powoduje, że w stosunku do strony inicjującej takie postępowanie nie działa wyrażone w art. 139 § 3 zd. 1 k.p.k. ograniczenie stosowania zasady przewidzianej w § 1 tego artykułu.
Skład orzekający
J. Skwierawski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących doręczeń pism procesowych, w szczególności w kontekście wyjazdu strony za granicę i wniosku o wniesienie kasacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie strona inicjuje postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia i wyjeżdża za granicę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące doręczeń i terminów w postępowaniu karnym, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie formalności procesowych.
“Wyjazd za granicę a kasacja: Jak nie stracić szansy na obronę przez błąd w doręczeniu?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.