II KZ 129/2000

POSTANOWIENIE Z DNIA 8 LISTOPADA 2000 R. II KZ 129/2000 Nie jest brakiem formalnym kasacji niedołączenie do niej „odpowiedniej liczby odpisów” (art. 446 § 2 k.p.k., w zw. z art. 518 k.p.k.), a zatem do usunię- cia tego braku nie stosuje się trybu określonego w art. 120 k.p.k. Przewodniczący: sędzia SN J. Skwierawski. Prokurator Prokuratury Krajowej: K. Parchimowicz. Sąd Najwyższy w sprawie Tytusa K., uniewinnionego od zarzutu popeł- nienia wykroczenia, po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego Jana A,. na postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 20 lipca 2000 r., o uznaniu za bezskuteczną kasacji wniesionej przez pełnomocnika pokrzywdzo- nego po wysłuchaniu wniosku prokuratora – na podstawie art. 459 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejo- nowemu w P., jako sądowi odwoławczemu – celem nadania kasacji biegu. U Z A S A D N I E N I E Pełnomocnik pokrzywdzonego wniósł kasację z zachowaniem terminu określonego w art. 524 § 1 zd. 1 k.p.k., po czym wezwany został – „na podsta- wie art. 527 § 1 k.p.k. w zw. z art. 446 § 2 i 120 k.p.k.” – do „złożenia dowodu opłacenia kasacji w kwocie 450 zł oraz dwóch egzemplarzy odpisu kasacji”. Przed upływem terminu określonego w tym wezwaniu – w dniu 20 czerwca 2000 r. – uiszczona została opłata od kasacji. 2 Postanowieniem z dnia 20 lipca 2000 r. Sąd Rejonowy w P., działając ja- ko sąd odwoławczy w sprawie o wykroczenie, „uznał za bezskuteczną” kasację wniesioną przez pełnomocnika pokrzywdzonego, ponieważ „mimo upływu za- kreślonego terminu (...) nie zostało wykonane zarządzenie” wzywające do opła- cenia kasacji i złożenia dwóch egzemplarzy jej odpisów. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik pokrzywdzonego podkre- ślił, że „podstawą do odmowy nadania biegu kasacji są art. 120 § 2 i 530 § 2 k.p.k.”, a w sprawie niniejszej „wymogi formalne pisma zostały zachowane” i nie istnieją również okoliczności określone w art. 429 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Niezbędne są przede wszystkim uwagi dotyczące formy orzeczenia i trybu wydania go w tej sprawie. Trzeba bowiem stwierdzić, że nawet gdyby istniały podstawy do uznania kasacji za bezskuteczną, to należałoby wówczas stosować – jako szczególny – przepis art. 530 § 2 k.p.k., a więc wydać na podstawie tego przepisu i w jego trybie zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji z powodu za- istnienia okoliczności, o której mowa w art. 120 § 2 k.p.k. Natomiast rozstrzy- gnięcie o uznaniu pisma za bezskuteczne nastąpić powinno zarządzeniem, a nie postanowieniem. W niniejszej sprawie zasadnie wezwano pełnomocnika – w trybie okre- ślonym w art. 120 k.p.k. – do uzupełnienia braku polegającego na niezłożeniu opłaty od kasacji. Jest bowiem oczywiste, że brak tego rodzaju jest usuwalny, i dopiero w wypadku nieusunięcia go w tym trybie prowadzi do wydania zarzą- dzenia o odmowie przyjęcia kasacji na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. Zupełnie inaczej ocenić należy wezwanie pełnomocnika w tym samym trybie do usunięcia braku polegającego na niezłożeniu odpisów kasacji. To prawda, że przepis art. 446 § 2 k.p.k. znajduje odpowiednie zastosowanie w po- stępowaniu kasacyjnym (art.518 k.p.k.), bo żaden z przepisów rozdziału 55 k.p.k. nie stanowi inaczej w kwestii dołączenia odpowiedniej liczby odpisów środka zaskarżenia. Bez znaczenia dla trafności tego stwierdzenia pozostaje przy 3 tym fakt, iż w rozdziale 56 k.p.k. zamieszczony został odrębny przepis (art. 545 § 2 zd. ost.), wymagający odpowiedniego stosowania art. 446 § 2 k.p.k. – albo- wiem wniosek, iż brak analogicznego przepisu w rozdziale 55 k.p.k. nie zobo- wiązuje do dołączenia odpisów kasacji byłby oczywiście błędny ze względu na treść ogólnego odesłania zawartego w art. 518 k.p.k. Nie ulega jednak wątpli- wości, że wtedy, kiedy strona nie dopełniła wymagania, które nie ma charakteru formalnego, lecz charakter jedynie techniczny, czy porządkowy – tryb przewi- dziany w art. 120 k.p.k. nie ma zastosowania. Wszak jest on przewidziany dla usunięcia braku formalnego, i to takiego, który powoduje, że pismo nie może otrzymać biegu, a nieuzupełnienie braku prowadzić będzie do bezskuteczności pisma. Jest oczywiste, że mimo niedołączenia do pisma procesowego wymaga- nej liczby odpisów tego pisma, może ono otrzymać bieg i nie może być z tego powodu uznane za bezskuteczne, jeżeli odpowiada formalnym warunkom. Należy więc stwierdzić, że nie jest brakiem formalnym kasacji niedołą- czenie do niej „odpowiedniej liczby odpisów” (art. 446 § 2 k.p.k., w zw. z art. 518 k.p.k.), a zatem do usunięcia tego braku nie stosuje się trybu określonego w art. 120 k.p.k. Do usunięcia takiego braku wezwać należy stronę w inny, nie- sformalizowany sposób. Nieskuteczność wezwania mogłaby świadczyć o igno- rowaniu ustawowego obowiązku oraz uprawnień pozostałych stron postępowa- nia (art. 448 § 2 k.p.k.) i uzasadniać obciążenie zobowiązanego kosztami spo- rządzenia odpisów oraz powiadomienie właściwych organów o potrzebie roz- ważenia zastosowania środków dyscyplinujących. W sprawie niniejszej z treści ogólnikowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika wprawdzie, który z dwóch braków wskazanych w zarządzeniu wzywającym do ich usunięcia, nie został usunięty – lecz przyjąć trzeba, że przyczyną wydania zaskarżonego postanowienia było niedołączenie odpisów kasacji. Zwraca przecież uwagę fakt, iż opłata od kasacji uiszczona zo- stała 30 dni, przed wydaniem tego postanowienia i przed upływem 7 dni od do- ręczenia pełnomocnikowi wezwania do uiszczenia jej. 4 W sytuacji procesowej, jaka powstała w tej sprawie na skutek wydania przez sąd odwoławczy postanowienia o uznaniu kasacji za bezskuteczną, za- miast wymaganego zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji, Sąd Najwyższy nie znajduje przeszkód do merytorycznego rozpoznania zażalenia. Niewątpliwie bowiem przedmiotem rozstrzygnięcia sądu odwoławczego - mimo nietrafnie przyjętej podstawy prawnej i niewłaściwej postaci decyzji – była kwestia w peł- ni tożsama z tą, o jakiej należałoby orzec na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. Od decyzji o odmowie przyjęcia kasacji, jaką w oczywisty sposób jest de facto za- skarżone postanowienie, przysługuje uprawnienie do złożenia zażalenia. Taki jest też charakter, zwięzłego lecz kwestionującego istotę rzeczy, zażalenia peł- nomocnika. Nie ma zatem żadnego powodu, aby wymagać obecnie od sądu od- woławczego wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji, i to w sytuacji, w której byłoby ono oczywiście bezzasadne – po to tylko, by przedmiotem ni- niejszej kontroli uczynić decyzję merytorycznie tożsamą, lecz poprawną for- malnie. Należało zatem uwzględnić zażalenie i uchylić w konsekwencji zaskarżo- ne postanowienie, wskazując na brak przeszkód do nadania biegu wniesionej kasacji.