II KZ 11/25

Sąd Najwyższy2025-04-28
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjaterminprawo do obronywyłączenie sędziegoSąd Najwyższypostępowanie karnezarządzeniezażalenie

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, stwierdzając naruszenie przepisu o wyłączeniu sędziego, który brał udział w wydaniu zaskarżonego wyroku.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy skazanego na zarządzenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Lublinie, które odmówiło przyjęcia kasacji z powodu wniesienia jej po terminie. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie, wskazując na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k., ponieważ sędzia wydający zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji brała udział w wydaniu wyroku, od którego kasacja była wniesiona.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy skazanego A.R. na zarządzenie sędziego Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 17 lutego 2025 r., sygn. akt II AKa 114/20, którym odmówiono przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 marca 2021 r. z powodu wniesienia jej po terminie. Obrońca zarzuciła obrazę przepisów postępowania, w tym art. 530 § 2 k.p.k., art. 429 w zw. z art. 524 § 1 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k., argumentując, że termin do wniesienia kasacji powinien być liczony od dnia doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem nowo ustanowionemu obrońcy. Sąd Najwyższy, niezależnie od podniesionych zarzutów, uchylił zaskarżone zarządzenie z urzędu, stwierdzając bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. Wyjaśniono, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do tej kasacji, co obejmuje również formalne rozstrzygnięcia dotyczące jej dopuszczalności. W przedmiotowej sprawie sędzia B.S. z Sądu Apelacyjnego w Lublinie, która wydała zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, była członkiem składu orzekającego, który wydał zaskarżony wyrok. W związku z tym podlegała wyłączeniu od orzekania na podstawie art. 40 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zwracając uwagę na konieczność przestrzegania art. 40 § 3 k.p.k.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia taki podlega wyłączeniu od orzekania na podstawie art. 40 § 3 k.p.k., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zakaz orzekania przez sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, dotyczy wszelkich rozstrzygnięć dotyczących formalnych warunków dopuszczalności kasacji, w tym zarządzeń o odmowie jej przyjęcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany

Strony

NazwaTypRola
A. R.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 40 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do tej kasacji. Zakaz ten obejmuje również rozstrzygnięcia dotyczące formalnych warunków dopuszczalności kasacji.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, w tym naruszenia przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 40 § 3 k.p.k.), stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Prawo do obrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia wydający zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji brał udział w wydaniu wyroku, od którego kasacja była wniesiona, co stanowi naruszenie art. 40 § 3 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać „co do tej kasacji” zakaz ten nie jest ograniczony do oceny merytorycznej zasadności kasacji, lecz odnosi się do wszystkich rozstrzygnięć, które dotyczą formalnych warunków jej dopuszczalności

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego w postępowaniu kasacyjnym, zwłaszcza w kontekście odmowy przyjęcia kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i specyficznej sytuacji naruszenia art. 40 § 3 k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą wyłączenia sędziego, która ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia sprawiedliwego procesu. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o prawidłowość formalną postępowań.

Sędzia nie może orzekać w sprawie, w której sam wydał wyrok – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady wyłączenia.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
II KZ 11/25
POSTANOWIENIE
Dnia 28 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
w sprawie
A. R.
,
skazanego za przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 1 k.p.k. i innych,
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dni 28 kwietnia 2025 r.,
zażalenia obrońcy skazanego na zarządzenie upoważnionego sędziego Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 17 lutego 2025 r., sygn. akt II AKa 114/20,
w przedmiocie odmowy przyjęcia kasacji obrońcy skazanego
postanowił:
uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sędzia Sądu Apelacyjnego w Lublinie B. S. zarządzeniem z dnia 17 lutego 2025 r., sygn. akt II AKa 114/20, odmówiła przyjęcia kasacji obrońcy skazanego A.R.  od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt II AKa 114/20, wobec wniesienia jej po terminie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła obrońca skazanego, zaskarżając je w całości, zarzucając:
„1.
obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć istotny wpływ na treść zarządzenia, tj. art. 530 § 2 k.p.k. - przez uznanie, że zachodzą okoliczności uzasadniające odmowę przyjęcia kasacji w sytuacji, gdy nowo wyznaczony obrońca z urzędu otrzymał wyrok z uzasadnieniem dnia 17 stycznia 2025 r., a kasację złożył dnia 14 lutego 2025 r., tj. z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu;
2.
obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć istotny wpływ na treść zarządzenia, tj. art. 429 w zw. z art. 524 § 1 k.p.k. - przez uznanie, że termin do wniesienia kasacji upłynął w dniu 1 lipca 2021 r. w sytuacji, gdy skazany nie odebrał uzasadnienia wyroku, a zrobił to jedynie jego wówczas
ustanowiony obrońca, wobec czego termin do wniesienia kasacji przez nowo ustanowionego obrońcę winien liczyć się od dnia doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem temu właśnie nowo ustanowionemu obrońcy;
3.
obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć istotny wpływ na treść zarządzenia, tj. art. 6 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k., tj. prawa do obrony, wynikające z niezapewnienia skazanemu realnej możliwości skorzystania z kasacji, pomimo wyznaczenia mu w tym celu nowego obrońcy z urzędu, który to wniósł kasację z zachowaniem 30 dniowego terminu”.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych w zażaleniu zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, zaskarżone zarządzenie należało uchylić z urzędu ze względu na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k.
Jak wynika z treści art. 40 § 3 k.p.k., sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać „co do tej kasacji”. Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach wielokrotnie podkreślał, że zakaz ten nie jest ograniczony do oceny merytorycznej zasadności kasacji, lecz odnosi się do wszystkich rozstrzygnięć, które dotyczą formalnych warunków jej dopuszczalności i których skutkiem może być niedopuszczenie do merytorycznego rozpoznania kasacji. Chodzi zatem m.in. o zarządzenia dotyczące odmowy przyjęcia kasacji lub wniosku o wznowienie postępowania, czy też w przedmiocie wcześniejszych decyzji procesowych, jak chociażby odmowy przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku lub postanowienia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 października 2005 r., III KK 48/05; z dnia 29 marca 2006 r., III KZ 16/06; z dnia 29 listopada 2007 r., III KZ 110/07; z dnia 25 lutego 2011 r., SDI 33/10; 24 października 2013 r., III KZ 59/13; z dnia 17 stycznia 2017 r., II KZ 48/16; z dnia 17 stycznia 2019 r., V KZ 62/18; z dnia 25 stycznia 2021 r., IV KZ 4/21; z dnia 16 stycznia 2024 r., III KZ 50/23; z dnia 25 września 2024 r., II KZ 36/24).
Tymczasem w przedmiotowej sprawie zaskarżone zarządzenie, w którym odmówiono przyjęcia kasacji obrońcy skazanego A. R.  od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt II AKa 114/20, zostało wydane przez sędzię Sądu Apelacyjnego w Lublinie B. S. . Jak wynika z akt sprawy, ta sama sędzia była członkiem składu orzekającego, który wydał powyższy wyrok.
Należy zatem stwierdzić, że sędzia Sądu Apelacyjnego w Lublinie B. S. , będąc sędzia orzekającą w składzie, który wydał wyrok Sądu odwoławczego, podlegała wyłączeniu od orzekania w sprawie w przedmiocie ewentualnego przyjęcia kasacji obrońcy skazanego z mocy prawa, tj. na podstawie art. 40 § 3 k.p.k. W konsekwencji zaistniała w sprawie bezwzględna przyczyna odwoławcza (art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k.).
Powyższa okoliczność zwalnia Sąd Najwyższy od odnoszenia się w tym miejscu do argumentacji wskazanej w zażaleniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy zwrócić uwagę na to, by rozstrzygnięcie w przedmiocie przyjęcia kasacji nie uchybiało treści art. 40 § 3 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę