IV KZ 57/21

Sąd Najwyższy2022-01-05
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
tymczasowe aresztowanieśrodek zapobiegawczykasacjazażaleniesąd najwyższyprawo karnekodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego, uznając, że surowość grożącej mu kary stanowi wystarczającą przesłankę.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenia oskarżonego i jego obrońcy na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania. Obrońca zarzuciła brak wyjaśnienia przyczyn zastosowania środka, a oskarżony argumentował, że odbywa już karę pozbawienia wolności w innej sprawie. Sąd Najwyższy uznał, że surowość grożącej kary, zgodnie z art. 258 § 2 k.p.k., stanowi samodzielną i wystarczającą przesłankę do zastosowania tymczasowego aresztowania, utrzymując tym samym zaskarżone postanowienie w mocy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenia oskarżonego Ł. K. oraz jego obrońcy na postanowienie o zastosowaniu wobec niego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Obrońca zarzuciła obrazę przepisów k.p.k. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu przyczyn zastosowania środka zapobiegawczego. Oskarżony natomiast argumentował, że odbywa już karę pozbawienia wolności w innej sprawie, której koniec ustalony jest na dzień 11 listopada 2022 r., i chciałby w tym okresie korzystać z widzeń z rodziną oraz podjąć pracę, co jest niemożliwe w obecnej sytuacji. Sąd Najwyższy uznał oba zażalenia za niezasadne. Wskazał, że potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego izolacyjnym środkiem zapobiegawczym znajduje podstawę w art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k. Podkreślił, że wyroki sądów niższych instancji wykazały sprawstwo oskarżonego w popełnieniu zarzucanych mu przestępstw, w tym zbrodni z art. 148 § 1 k.k. Sąd Najwyższy przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym surowość grożącej kary stanowi samodzielną przesłankę szczególną stosowania tymczasowego aresztowania. Stwierdził, że istnienie tej przesłanki w przedmiotowej sprawie jest oczywiste, a jej uwzględnienie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia było wystarczające. Argumentacja oskarżonego dotycząca odbywania innej kary pozbawienia wolności została uznana za nieskuteczną wobec istnienia oczywistych powodów do stosowania tymczasowego aresztowania w tej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli uzasadnienie wskazuje na przesłanki określone w przepisach, w tym surowość grożącej kary.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wskazanie na surowość grożącej kary, zgodnie z art. 258 § 2 k.p.k., stanowi wystarczającą przesłankę do zastosowania tymczasowego aresztowania i zostało wystarczająco zaakcentowane w uzasadnieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Prokuratura

Strony

NazwaTypRola
Ł. K.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratura Regionalna w [...]organ_państwowyprokurator

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 148 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 249 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 538 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 94 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 257 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 259 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Surowość grożącej kary jako samodzielna przesłanka stosowania tymczasowego aresztowania (art. 258 § 2 k.p.k.). Potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego.

Odrzucone argumenty

Brak szczegółowego wyjaśnienia przyczyn zastosowania środka zapobiegawczego w uzasadnieniu. Odbywanie innej kary pozbawienia wolności jako argument przeciwko tymczasowemu aresztowaniu.

Godne uwagi sformułowania

surowość grożącej mu kary jest realna, a nie abstrakcyjna podstawy stosowania tymczasowego aresztowania, określone w art. 258 § 2 k.p.k., przy spełnieniu przesłanek wskazanych w art. 249 § 1 i art. 257 § 1 k.p.k. i przy braku przesłanek negatywnych określonych w art. 259 § 1 i 2 k.p.k., stanowią samodzielne przesłanki szczególne stosowania tego środka zapobiegawczego podstawy stosowania tymczasowego aresztowania [...] stanowią samodzielne przesłanki szczególne stosowania tego środka zapobiegawczego

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Andrzej Siuchniński

sprawozdawca

Andrzej Tomczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania tymczasowego aresztowania w oparciu o surowość grożącej kary, nawet w sytuacji, gdy oskarżony odbywa już inną karę pozbawienia wolności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, gdzie orzeczono kasację i zastosowano środek zapobiegawczy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przesłanki stosowania tymczasowego aresztowania, podkreślając wagę surowości grożącej kary jako samodzielnej podstawy.

Tymczasowe aresztowanie mimo innej kary? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową przesłankę.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KZ 57/21
POSTANOWIENIE
Dnia 5 stycznia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
‎
SSN Andrzej Siuchniński (sprawozdawca)
‎
SSN Andrzej Tomczyk
Protokolant Justyna Kryńska - Szufnara
przy udziale prokuratora Prokuratury Regionalnej w
[…]
delegowanego do Prokuratury Krajowej – Bożeny Góreckiej
w sprawie
Ł. K.
oskarżonego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 stycznia 2022 r.
zażalenia oskarżonego oraz zażalenia jego obrońcy
na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt IV KK 481/21
o zastosowaniu tymczasowego aresztowania
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
w zw. z art. 518 k.p.k.
postanowił
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy, wyrokiem z dnia 7 grudnia 2021 r., po rozpoznaniu kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego (w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze, na niekorzyść oskarżonego) od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt II AKa
[…]
, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 marca 2020 r., sygn. akt XVI K
[…]
, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Bezpośrednio po ogłoszeniu powyższego wyroku, Sąd Najwyższy postanowił, na podstawie art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249
§
1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k., zastosować wobec Ł. K. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, to jest do dnia 7 marca 2022 r.
Na to postanowienie zażalenie wniosła obrońca oskarżonego stawiając zarzut obrazy art. 94 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k. „poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu przyczyn zastosowania środka zapobiegawczego”. Skarżąca wniosła o
uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi wydającemu zaskarżone orzeczenie
.
Zażalenie wywiódł także osobiście oskarżony argumentując, że obecnie odbywa karę pozbawienia wolności w innej sprawie, której koniec ustalony jest na dzień 11 listopada 2022r. a chciałby korzystać w tym okresie z widzeń z rodziną i podjąć pracę, co nie jest możliwe wobec zastosowania wobec niego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie obrońcy Ł. K. oraz jego osobiste nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd Najwyższy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo wskazał, że w niniejszej sprawie potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego izolacyjnym środkiem zapobiegawczym znajduje swoją podstawę w przepisach art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k.
Uzasadniając ogólną przesłankę stosowania środka zapobiegawczego - określoną w art. 249 § 1 k.p.k. – zasadnie wskazano na treść wyroków skazujących przez Sądy I i II instancji, w których wykazano oskarżonemu sprawstwo w popełnieniu zarzucanych mu przestępstw (w tym zbrodni z art. 148 § 1 k.k.). Sąd Najwyższy - po uwzględnieniu kasacji wywiedzionej przez Prokuratora Generalnego jedynie w zakresie orzeczenia o karze - uchylił wyrok Sądu odwoławczego, mocą którego m.in. obniżono oskarżonemu karę pozbawienia wolności za popełnioną zbrodnię z 15 lat pozbawienia wolności do 10 lat a w konsekwencji karę łączną z 16 lat pozbawienia wolności do 11 lat.
Wysokość nieprawomocnie orzeczonej wobec oskarżonego kary oraz charakter przypisanych mu przestępstw dają podstawy do przyjęcia, że w sprawie spełniona została również przesłanka szczególna z art. 258 § 2 k.p.k., gdyż
surowość grożącej mu kary jest realna, a nie abstrakcyjna. Okoliczność ta – wbrew stawianemu zarzutowi - w wystarczający sposób została zaakcentowana w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W postanowieniu z dnia 26 sierpnia 2020 r., III KZ 48/20, Sąd Najwyższy zasadnie podniósł, że: „W nowelizacji przepisów postępowania karnego z 2016 r. ustawodawca powrócił do rozwiązania, w którym grożąca oskarżonemu surowa kara w warunkach art. 258 § 2
stanowi samodzielną przesłankę szczególną stosowania tymczasowego aresztowania
. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów w uchwale z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I KZP 18/11, stwierdzając, że „podstawy stosowania tymczasowego aresztowania, określone w art. 258 § 2 k.p.k., przy spełnieniu przesłanek wskazanych w art. 249 § 1 i art. 257 § 1 k.p.k. i przy braku przesłanek negatywnych określonych w art. 259 § 1 i 2 k.p.k., stanowią samodzielne przesłanki szczególne stosowania tego środka zapobiegawczego”. Obecnie przesłanka surowej kary w sposób samoistny może więc stanowić uzasadnienie potrzeby zastosowania najsurowszego ze środków zapobiegawczych. Istnienie tej przesłanki na gruncie przedmiotowej sprawy jest oczywiste.
Istota argumentacji przytoczonej w osobistym zażaleniu oskarżonego K. najpewniej sprowadza się do pragmatycznej uwagi, że skoro obecnie odbywa karę pozbawienia wolności w innej sprawie, której koniec ustalony jest na dzień 11 listopada 2022r. to nie ma obawy o to, że w razie niezastosowania wobec niego tymczasowego aresztowania wyjdzie na wolność zaś stosowanie tego środka zapobiegawczego uniemożliwia mu korzystanie z widzeń z rodziną i podjęcie starań o  pracę. Taka argumentacja,  zaprezentowana w osobistym zażaleniu oskarżonego, nie może jednak, wobec istnienia oczywistych powodów, wyżej wskazanych,  dla stosowania wobec oskarżonego tymczasowego aresztowania, uznana zostać za skuteczną.
W tych warunkach nie znajdując racji dla uwzględnienia złożonych przez oskarżonego i jego obrońcę zażaleń, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI