II KS 6/20

Sąd Najwyższy2020-06-25
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
prawo karnepostępowanie karnesąd najwyższyprawo do obronybezwzględna przyczyna odwoławczauchylenie wyrokuskarga prokuratora

Sąd Najwyższy oddalił skargę prokuratury na uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd odwoławczy, uznając, że naruszenie prawa do obrony wymagało ponownego przeprowadzenia postępowania.

Prokuratura wniosła skargę na wyrok sądu odwoławczego, który uchylił wyrok sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy oddalił tę skargę, stwierdzając, że sąd odwoławczy prawidłowo uznał, iż naruszenie prawa do obrony (obrona formalna, a nie realna, z uwagi na sprzeczne interesy oskarżonych bronionych przez jednego adwokata) stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą, wymagającą uchylenia wyroku i ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę Prokuratury Okręgowej w W. na wyrok Sądu Okręgowego w W., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarga prokuratury dotyczyła zasadności uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy k.p.k. dotyczące uchylenia orzeczenia i podstaw skargi, stwierdził, że sąd odwoławczy prawidłowo zidentyfikował bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Okręgowy podzielił zarzut apelacyjny dotyczący naruszenia art. 6 k.p.k. i art. 85 k.p.k., wskazując, że obrona świadczona przez jednego adwokata dla trzech oskarżonych o sprzecznych interesach była jedynie formalna, a nie realna. W związku z tak poważnym naruszeniem prawa do obrony, sąd odwoławczy uznał za konieczne ponowne przeprowadzenie przewodu sądowego w całości. Sąd Najwyższy uznał, że skarga prokuratury nie była zasadna i oddalił ją, obciążając koszty postępowania Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie prawa do obrony w takim kształcie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, która wymaga uchylenia wyroku i ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 539a § 3 k.p.k., wskazując, że rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego, ogranicza się do badania bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Stwierdził, że obrona świadczona przez jednego adwokata dla trzech oskarżonych o sprzecznych interesach była jedynie formalna, co stanowiło poważne naruszenie prawa do obrony i uzasadniało uchylenie wyroku oraz konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić skargę

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w sensie utrzymania w mocy rozstrzygnięcia sądu odwoławczego)

Strony

NazwaTypRola
R. T.osoba_fizycznaoskarżony
T. D.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratura Okręgowa w W.organ_państwowyskarżący

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439§1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.

k.p.k. art. 539a § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wymienia podstawy środka zaskarżenia (skargi), na który ogranicza się rozpoznanie przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Prawo do obrony.

k.p.k. art. 85

Kodeks postępowania karnego

Obrońca.

k.k.s. art. 65 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k. art. 91 § § 1 i 3

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa do obrony poprzez formalną obronę oskarżonych o sprzecznych interesach przez jednego adwokata. Konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości z uwagi na naruszenie prawa do obrony.

Odrzucone argumenty

Skarga prokuratury na uchylenie wyroku przez sąd odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

świadczona obrona miała charakter czysto formalny, a nie realny nie było możliwości usunięcia tego uchybienia poprzez dosłuchanie części świadków na rozprawie apelacyjnej, lecz konieczne stało się powtórzenie przewodu sądowego w całości

Skład orzekający

Jerzy Grubba

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy z powodu naruszenia prawa do obrony, gdy interesy oskarżonych są sprzeczne i bronieni są przez jednego adwokata."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa do obrony w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do obrony w procesie karnym i pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje jego naruszenie, nawet w kontekście skargi prokuratora.

Czy jeden adwokat dla wszystkich oskarżonych to zawsze gwarancja obrony? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KS 6/20
POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2020r.
,
w sprawie
R. T.
i
T. D.
oskarżonych o czyn z art. 65§1 k.k.s w zb. z art. 91§1 i 3 k.k.s. i in.
skargi Prokuratury Okręgowej w W.
na wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 grudnia 2019r., sygn. akt X Ka (…), uchylający wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 30 listopada 2018r., sygn. akt II K (…)
na podstawie art. 539e § 2 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
1) oddalić skargę,
2) kosztami postępowania skargowego obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Skarga oskarżyciela nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 437§2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439§1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.
Powiązanie tego przepisu z treścią art. 539a§3 k.p.k., w którym wymieniono podstawy tego środka zaskarżenia, jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego (
vide
: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn. akt IV KS 6/16). Z powyższego wynika również, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437§2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.
Z uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd Okręgowy podzielił argumentację zaprezentowaną w apelacji R. T. (pkt 3.4 uzasadnienia wyroku).
Rzecz jednak całkowicie nie w tym co zostało podniesione w uzasadnieniu skargi – że wystarczające byłoby przesłuchanie jedynie dwóch świadków, a nie powtórzenie przewodu sądowego w całości – lecz w tym, co było powodem takiego rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy wskazał tu, że podziela zarzut apelacyjny w tym zakresie, w jakim podnosi on, że doszło do naruszenia art. 6 k.p.k. i art. 85 k.p.k., gdyż wszystkich – trzech – oskarżonych bronił jeden obrońca (adw. A.G.), w sytuacji, gdy ich interesy faktyczne i procesowe, były ze sobą sprzeczne. Jak wskazał Sąd Odwoławczy – świadczona obrona miała charakter czysto formalny, a nie realny.
W konsekwencji tak poważnego naruszenia prawa do obrony, oczywistym powinno być, że nie było możliwości usunięcia tego uchybienia poprzez dosłuchanie części świadków na rozprawie apelacyjnej, lecz konieczne stało się powtórzenie przewodu sądowego w całości w odniesieniu do oskarżonych R. T.  i T. D. .
W świetle powyższego skarga nie mogła być uznana za zasadną.
Z przytoczonych wyżej względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI