II KS 4/23

SN
II KS 4/23
POSTANOWIENIE
Dnia 9 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 marca 2023 r.,
na posiedzeniu w trybie art. 539e § 1 k.p.k.
‎
w sprawie
P. J.
oskarżonego z art. 91a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
z powodu skargi obrońcy oskarżonego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach
z dnia 28 listopada 2022 r., II Ka 469/22,
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach
z dnia 6 kwietnia 2022 r., II K 30/21,
p o s t a n o w i ł
1) oddalić skargę,
2) obciążyć oskarżonego P.J. kosztami sądowymi postępowania skargowego.
UZASADNIENIE
P. J. został oskarżony przez Prokuraturę Rejonową w Siedlcach o popełnienie czynu zakwalifikowanego z art. 91 a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane.
Sąd Rejonowy w Siedlcach II Wydział Karny wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 30/21, ustalił, iż prawidłowa kwalifikacja prawna czynu zarzucanego P. J. to art. 91 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane oraz na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k. postępowanie karne przeciwko P. J. umorzył.
Wyrok Sądu I instancji zaskarżył w całości na niekorzyść oskarżonego prokurator, który zarzucił mu błąd w ustaleniach faktycznych. Wyrok ten zaskarżyli ponadto oddzielnymi apelacjami oskarżony i jego obrońca. Oskarżony zarzucił mu błąd w ustaleniach faktycznych, natomiast jego obrońca zarzucił obrazę prawa materialnego - art. 91a ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Kamy wyrokiem w dnia 18 listopada 2022 r. o sygn. akt II Ka 469/22 zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach.
Od wyroku Sądu II Instancji skargę wni
ó
sł obrońca oskarżonego zarzucając mu obrazę art. 437 § 2 k.p.k. przez uchylenie orzeczenia Sądu Rejonowego w Siedlcach i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania, mimo że nie zachodziła konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości. Zdaniem obrońcy, powołanie przez Sąd II instancji art. 454 §
1 k
.p.k. jako podstawy orzeczenia kasatoryjnego było zabiegiem pozornym, służyć miało uchyleniu się od merytorycznej oceny apelacji obrońcy.
Podnosząc powyższy zarzut, obrońca oskarżonego wni
ó
sł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę prokurator wniósł o jej oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
.
Skarga nie jest zasadna, bowiem jej zarzut jest całkowicie chybiony.
Zgodnie z treścią art. 539 a § 3 k.p.k. skarga może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Zgodnie zaś z art. 437 § 2 k.p.k., kt
ó
rego naruszenie zarzuca skarżący, Sąd odwoławczy zmienia zaskarżone orzeczenie orzekając odmiennie co do istoty lub uchyla je i umarza postępowanie, w innych wypadkach uchyla orzeczenie i przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. lub 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Zgodnie z art. 454 k.p.k. Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, kt
ó
ry został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do kt
ó
rego w pierwszej instancji umorzono postępowanie.
Z uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego jednoznacznie wynika, że do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji doszło w związku z tym, że Sąd ten uznał, iż zarzuty podniesione w apelacji prokuratora są zasadne. Nie zgodził z dokonaną przez Sąd I instancji oceną społecznej szkodliwości czynu zarzucanego oskarżonemu, która doprowadziła do umorzenia postępowania. Wskazał okoliczności, które jego zdaniem przemawiały za odmienną jej oceną. Przede wszystkim to, że o
skar
żony umyślnie zlekceważył ciążące na nim jako na właścicielu nieruchomości obowiązki wynikające z ustawy Prawo budowlane polegające na utrzymaniu budynku mieszkalnego w należytym stanie technicznym, i to pomimo wyrok
ó
w Wojew
ó
dzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, kt
ó
rymi oddalono jego skargi. Sąd zauważył też, że oskarżony winien się skutecznie przeciwstawić oporowi mieszkańc
ó
w budynku i wszelkimi możliwymi sposobami dążyć do zrealizowania swoich ustawowych zobowiązań. Sąd podkreślił, że oskarżony nie podjął nawet pr
ó
by działań zwiększających bezpieczeństwo użytkowania obiektu, czym spowodował realne niebezpieczeństwo wystąpienia katastrofy budowlanej. Rozważania te doprowadziły Sąd odwoławczy do przekonania, że czyn zarzucany oskarż
one
mu wypełnił znamiona przestępstwa z art. 91 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane. Mając na uwadze treść art. 454 § 1 k.p.k., Sąd II instancji nie mógł wydać wyroku skazującego. Dlatego uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach.
Nie można zgodzić się z zawartym w skardze twierdzeniem obrońcy, że Sąd II instancji uchylił się od rozpoznania zarzutu apelacji obrońcy oskarżonego. Sąd ten przyznał wprawdzie, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji w zakresie ustaleń dotyczących zamiaru oskarżonego było mało precyzyjne, ale równocześnie stwierdził, że ten brak nie mógł doprowadzić do wydania wyroku uniewinniającego. Przyznać należy rację, że brak w postaci niedostatecznej precyzyjności uzasadnienia nie może prowadzić do wydania wyroku uniewinniającego. Gdyby jednak Sąd odwoławczy stwierdził błędne ustalenia faktyczne dotyczące zamiaru oskarżonego, to dopiero mogłoby skutkować wydaniem takiego wyroku. Tymczasem, z części uzasadnienia zaskarżonego wyroku poświęconej zarzutowi apelacji prokuratora wynika, że kontrola dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń dotyczących strony podmiotowej czynu doprowadziła Sąd odwoławczy do wniosku, że ustalenia te były prawidłowe. Lektura tegoż uzasadnienia wyroku pozwala na stwierdzenie, że ta ocena poprzedzona została analizą zebranych w sprawie dowodów.
Skarżący wydaje się przy tym nie pamiętać o tym, że Sąd Najwyższy w granicach skargi nie ma podstaw do badania, czy sama decyzja o uchyleniu wyroku z uwagi na wskazane w apelacji uchybienia jest trafna, nie może bowiem wkraczać w merytoryczne kompetencje sądu odwoławczego, a rozpoznaje jedynie skargę w granicach sformułowanych w niej zarzutów (art. 536 k.p.k.), które nie mogą się odnosić do podstaw z art. 438 k.p.k. W uzasadnieniu wyroku z 30 marca 2017 r., sygn. akt V KS 1/17 (LEX nr 2258065) Sąd Najwyższy, rozstrzygając w przedmiocie skargi, stwierdził, że nie ma kompetencji do badania merytorycznie słuszności stanowiska sądu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie, a więc tego, czy zarzuty apelacji są trafne i czy zdiagnozowane uchybienia rzeczywiście wystąpiły.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
ał