II KS 20/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi obrońcy oskarżonego P.T. na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie, który uchylił wyrok uniewinniający Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy pierwotnie uniewinnił oskarżonego od zarzutu z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Prokurator złożył apelację, zarzucając obrazę przepisów postępowania (art. 7 i 410 k.p.k.) poprzez dowolną ocenę dowodów, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych i uniewinnienia. Sąd Okręgowy przychylił się do tych zarzutów i uchylił wyrok sądu pierwszej instancji, powołując się na art. 454 § 1 k.p.k. (reguła ne peius). Obrońca w skardze do Sądu Najwyższego zarzucił naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., twierdząc, że nie było podstaw do wydania wyroku kasatoryjnego. Sąd Najwyższy oddalił skargę jako oczywiście bezzasadną. Wyjaśniono, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował regułę ne peius, ponieważ stwierdził błędne ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, wynikające z dowolnej oceny dowodów, co uzasadniało uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest uprawniony do oceny prawidłowości kontroli odwoławczej, a jedynie do weryfikacji, czy sąd odwoławczy wyczerpał dostępne środki w celu zweryfikowania zasadności orzeczenia uniewinniającego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja reguły ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.) w kontekście uchylania wyroków uniewinniających i przekazywania spraw do ponownego rozpoznania, a także zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu ze skargi od orzeczenia sądu odwoławczego.
Dotyczy specyfiki postępowania ze skargi na wyrok sądu odwoławczego w sprawach karnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Sąd odwoławczy naruszył art. 437 § 2 k.p.k. uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, mimo braku konieczności przeprowadzenia przewodu sądowego w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 454 § 1 k.p.k. (reguła ne peius), ponieważ stwierdził błędne ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji wynikające z dowolnej oceny dowodów, co uzasadniało uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo zidentyfikował błąd w ustaleniach faktycznych sądu pierwszej instancji, wynikający z dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów. Stwierdzenie tych błędów, które tworzyły logiczną całość dającą podstawę do odmiennych ustaleń, uzasadniało zastosowanie reguły ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.) i uchylenie wyroku uniewinniającego.
Czy Sąd Najwyższy jest uprawniony do oceny prawidłowości kontroli odwoławczej w ramach rozpoznawania skargi od orzeczenia sądu odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy w ramach rozpoznawania skargi od orzeczenia sądu odwoławczego nie jest uprawniony do oceny prawidłowości kontroli odwoławczej, a jedynie do oceny, czy sąd odwoławczy wyczerpał dostępne mu środki by zweryfikować, czy orzeczenie uniewinniające lub umarzające jest zasadne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na prawne uwarunkowania konstrukcji skargi od orzeczenia sądu odwoławczego, zgodnie z którymi jego rola ogranicza się do weryfikacji, czy sąd odwoławczy podjął wszelkie niezbędne kroki do sprawdzenia zasadności orzeczenia sądu niższej instancji, a nie do ponownej oceny meritum sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.T. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 539e § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
u.p.n. art. 56 § ust. 1 i 3
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
k.k. art. 65 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 2 zdanie drugie
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 539a § § 3
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował regułę ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.) w związku z błędnymi ustaleniami faktycznymi sądu pierwszej instancji wynikającymi z dowolnej oceny dowodów.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. przez uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania mimo braku przesłanek do wydania orzeczenia kasatoryjnego.
Godne uwagi sformułowania
skargę obrońcy uznać należało za niezasadną i to w stopniu oczywistym • nie jest uprawniony do oceny prawidłowości kontroli odwoławczej, tak jak czyni to na potrzeby kasacji • wykazując przyczyny podzielenia zarzutów podniesionych w apelacji oskarżyciela publicznego
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja reguły ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.) w kontekście uchylania wyroków uniewinniających i przekazywania spraw do ponownego rozpoznania, a także zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu ze skargi od orzeczenia sądu odwoławczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania ze skargi na wyrok sądu odwoławczego w sprawach karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w szczególności stosowania reguły ne peius i zakresu kontroli Sądu Najwyższego. Jest to interesujące dla prawników procesualistów.
“Kiedy sąd może uchylić wyrok uniewinniający? Sąd Najwyższy wyjaśnia regułę ne peius.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.