II KS 2/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę Prokuratora Okręgowego w Warszawie na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Piasecznie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Prokurator zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez błędne uznanie, że zachodziła konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości. Sąd Najwyższy uznał skargę za niezasadną. W uzasadnieniu wskazano, że zakres kontroli skargi na wyrok sądu odwoławczego jest ograniczony do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego. Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, że doszło do naruszenia prawa do obrony oskarżonego, ponieważ nie zostało mu prawidłowo doręczone postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku o przyznanie obrońcy z urzędu, co uniemożliwiło mu skorzystanie z prawa do zażalenia. Wobec stwierdzenia tak poważnych braków, które skutkowały nierzetelnością postępowania, Sąd Okręgowy prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy podkreślił, że celem postępowania odwoławczego nie jest zastępowanie postępowania przed sądem I instancji, a braki w zakresie prawa do obrony nie mogą być konwalidowane na późniejszych etapach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie konieczności uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku naruszenia prawa do obrony, zwłaszcza w kontekście obrońcy z urzędu i doręczeń.
Dotyczy specyficznego trybu skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy naruszenie prawa do obrony oskarżonego, wynikające z nieprawidłowego doręczenia postanowienia o odmowie przyznania obrońcy z urzędu, uzasadnia uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie prawa do obrony oskarżonego, wynikające z nieprawidłowego doręczenia postanowienia o odmowie przyznania obrońcy z urzędu, uzasadnia uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy, jeśli sąd odwoławczy stwierdził konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie prawa do obrony, polegające na nieprawidłowym doręczeniu postanowienia o odmowie przyznania obrońcy z urzędu, co uniemożliwiło oskarżonemu skorzystanie z prawa do zażalenia, stanowi na tyle poważne uchybienie, że uzasadnia uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że doszło do rażącej obrazy przepisów dotyczących prawa do obrony i konieczne było powtórzenie przewodu sądowego.
Jaki jest zakres kontroli Sądu Najwyższego sprawowanej w trybie skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres kontroli Sądu Najwyższego w tym trybie ogranicza się jedynie do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego, a nie do oceny prawidłowości kontroli odwoławczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że w postępowaniu ze skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji, jego rola polega na zbadaniu, czy sąd odwoławczy miał podstawy do wydania takiego orzeczenia, a nie na ponownej ocenie prawidłowości postępowania apelacyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Okręgowy w Warszawie | organ_państwowy | skarżący |
| J.S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (18)
Główne
k.p.k. art. 539e § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do oddalenia skargi.
k.p.k. art. 539a § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu I instancji.
k.p.k. art. 539a § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu I instancji.
k.p.k. art. 539a § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu I instancji.
k.p.k. art. 539f
Kodeks postępowania karnego
Przepisy dotyczące kosztów postępowania skargowego.
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze.
k.p.k. art. 454
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.k. art. 78
Kodeks postępowania karnego
Prawo do obrony, w tym prawo do obrońcy z urzędu.
k.p.k. art. 81 § 1a
Kodeks postępowania karnego
Prawo do zażalenia na postanowienie o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu.
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Prawo do rzetelnego procesu.
k.p.k. art. 527 § 1
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 245 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający czyn, z którego oskarżono A.S.
k.p.k. art. 12 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący czynu ciągłego.
k.p.k. art. 37a § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wymierzenia kary grzywny.
k.p.k. art. 46 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do orzeczenia nawiązki na rzecz pokrzywdzonego.
k.p.k. art. 425 § 3
Kodeks postępowania karnego
Zastosowanie przepisów o apelacji do skargi.
k.p.k. art. 100 § 4
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący doręczania pism.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa do obrony oskarżonego poprzez nieprawidłowe doręczenie postanowienia o odmowie przyznania obrońcy z urzędu. • Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości z uwagi na stwierdzone uchybienia.
Odrzucone argumenty
Zarzut prokuratora o naruszeniu art. 437 § 2 k.p.k. przez Sąd Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
proces nie miał bowiem przymiotu rzetelnego • prawo do obrony oskarżonego zostało naruszone • nie miał on możliwości wykorzystania prawa do zaskarżenia tego postanowienia • doszło do rażącej obrazy art. 78 k.p.k. i art. 81 § 1a k.p.k., a w konsekwencji także art. 6 k.p.k. • zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się jedynie do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego • nie ma możliwości konwalidowania braku możliwości wykonywania prawa do obrony na etapie postępowania sądowego przez oskarżonego na późniejszych etapach postępowania.
Skład orzekający
Andrzej Stępka
przewodniczący, sprawozdawca
Małgorzata Gierszon
członek
Jerzy Grubba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku naruszenia prawa do obrony, zwłaszcza w kontekście obrońcy z urzędu i doręczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do obrony i pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje granice kontroli w postępowaniu kasacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Naruszenie prawa do obrony kluczem do uchylenia wyroku – Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.