II KS 19/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi prokuratora na wyrok Sądu Okręgowego w W., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w W. skazujący oskarżonych P.D., J.J., M.O. i M.T. za przestępstwa z art. 291 § 1 k.k. i inne, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Prokurator zarzucił sądowi okręgowemu naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., argumentując, że stwierdzone uchybienia w wyroku sądu pierwszej instancji (dotyczące oceny dowodów i procedury) nie wymagały przeprowadzenia przewodu w całości na nowo, a sąd odwoławczy powinien sam je usunąć. Sąd Najwyższy przyznał rację prokuratorowi. Zgodnie z aktualnym stanem prawnym, postępowanie odwoławcze ma charakter apelacyjno-reformatoryjny, co oznacza, że sąd odwoławczy powinien w miarę możliwości merytorycznie rozpoznać sprawę, a uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania jest wyjątkiem. Sąd Najwyższy wskazał, że sąd okręgowy nie wykazał, dlaczego zaistniała konieczność przeprowadzenia przewodu w całości, a jedynie stwierdził uchybienia w ocenie dowodów. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy ma obowiązek sam usunąć takie uchybienia, ewentualnie uzupełniając postępowanie dowodowe w ramach postępowania odwoławczego, chyba że zakres uzupełnienia jest tak znaczny, że wymaga ponownego przeprowadzenia przewodu w całości. W tej sprawie stwierdzone braki dowodowe (np. nieujawnienie zeznań świadka M.K., potrzeba przesłuchania świadka M.R.) nie uzasadniały uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad postępowania odwoławczego w sprawach karnych po zmianach wprowadzonych nowelizacją Kodeksu postępowania karnego, w szczególności stosowanie art. 437 § 2 k.p.k.
Dotyczy specyfiki postępowania odwoławczego w sprawach karnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd odwoławczy, stwierdzając uchybienia w wyroku sądu pierwszej instancji dotyczące oceny dowodów lub braki dowodowe, może uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinien sam usunąć te uchybienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd odwoławczy powinien sam usunąć stwierdzone uchybienia w ocenie dowodów lub uzupełnić postępowanie dowodowe w ramach postępowania odwoławczego, chyba że konieczne jest przeprowadzenie przewodu sądowego w całości na nowo.
Uzasadnienie
Zmiana modelu postępowania odwoławczego na apelacyjno-reformatoryjny oznacza, że sąd odwoławczy ma obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy. Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania jest wyjątkiem, uzasadnionym jedynie koniecznością przeprowadzenia przewodu w całości.
Czy naruszenie przepisów dotyczących oceny dowodów (art. 7 k.p.k.) lub procedury (art. 366 § 1 k.p.k., art. 391 § 1 i 2 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 § 1 k.p.k.) przez sąd pierwszej instancji, które nie wymaga przeprowadzenia przewodu w całości na nowo, uzasadnia uchylenie wyroku przez sąd odwoławczy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie uchybienia nie uzasadniają uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, jeśli nie zachodzi konieczność przeprowadzenia przewodu w całości.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy ma obowiązek samodzielnego usunięcia błędów w ocenie dowodów lub uzupełnienia materiału dowodowego, jeśli nie prowadzi to do konieczności ponownego przeprowadzenia całego postępowania dowodowego.
Czy rozbieżność między opisem czynu przypisanego oskarżonemu a ustalonym stanem faktycznym (np. w przypadku paserstwa) zawsze wymaga uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka rozbieżność nie zawsze wymaga uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia przewodu sądowego w całości.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy może dokonać stosownej zmiany w opisie czynu, uwzględniając konsekwencje wynikające z kierunku zaskarżenia, bez konieczności uchylania wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J.J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M.O. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M.T. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej w W. | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (13)
Główne
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Uchybienia w zakresie oceny dowodów lub braki dowodowe, które nie wymagają przeprowadzenia przewodu w całości, powinny być usuwane przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 539a § § 3
Kodeks postępowania karnego
Skarga od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania może być wniesiona wyłącznie z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. lub naruszenia art. 437 k.p.k.
Pomocnicze
k.p.k. art. 539e § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
k.k. art. 291 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący paserstwa, będący podstawą oskarżenia.
k.k. art. 279 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący kradzieży z włamaniem, będący podstawą oskarżenia.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada prowadzenia postępowania bez nieuzasadnionej zwłoki.
k.p.k. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Odczytywanie protokołów zeznań świadków.
k.p.k. art. 391 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Przesłuchanie świadka na rozprawie.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Granice rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymogi formalne uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze.
k.p.k. art. 454
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd odwoławczy błędnie zastosował art. 437 § 2 k.p.k., uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast samemu rozpoznać apelację. • Zmiana modelu postępowania odwoławczego wymaga od sądu odwoławczego merytorycznego rozpoznania sprawy i samodzielnego usuwania uchybień, chyba że konieczne jest przeprowadzenie przewodu w całości.
Godne uwagi sformułowania
przekształcenie modelu postępowania odwoławczego z kasatoryjno – apelacyjnego w apelacyjno - reformatoryjny • regułą zaś prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego i merytoryczne orzekanie przez sąd odwoławczy • nie może to być obecnie – co do zasady - powodem prowadzącym do wydania wyroku kasatoryjnego • nie dostrzegł on wskazanych wyżej zmian modelu postępowania odwoławczego
Skład orzekający
Andrzej Siuchniński
przewodniczący-sprawozdawca
Włodzimierz Wróbel
członek
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad postępowania odwoławczego w sprawach karnych po zmianach wprowadzonych nowelizacją Kodeksu postępowania karnego, w szczególności stosowanie art. 437 § 2 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania odwoławczego w sprawach karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne zmiany w procedurze karnej dotyczące postępowania odwoławczego, co jest kluczowe dla praktyków prawa.
“Sąd Najwyższy: Sąd odwoławczy nie może "uciekać" od rozpoznania sprawy!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.