II KS 14/21

Sąd Najwyższy2021-08-25
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyskarga kasacyjnasąd odwoławczyuchylenie wyrokuponowne rozpoznanieustalenia faktycznekontrola instancyjnakodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy oddalił skargi obrońców na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok uniewinniający, uznając, że skarga kasacyjna nie może kwestionować ustaleń faktycznych sądu odwoławczego.

Obrońcy oskarżonych A.O. i R.O. wnieśli skargi na wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok uniewinniający Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucali naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., twierdząc, że nie było podstaw do uchylenia wyroku. Sąd Najwyższy oddalił skargi, podkreślając, że skarga na wyrok sądu odwoławczego może być wniesiona tylko z powodu naruszenia określonych przepisów proceduralnych i nie służy do kwestionowania ustaleń faktycznych sądu odwoławczego.

Sprawa dotyczyła skarg wniesionych przez obrońców oskarżonych A.O. i R.O. na wyrok Sądu Okręgowego w W., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w W. uniewinniający oskarżonych od zarzutów z art. 54 § 1 i 2 k.k.s. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońcy zarzucili Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., argumentując, że nie było podstaw do uchylenia wyroku uniewinniającego, a ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego były prawidłowe. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargi na posiedzeniu w dniu 25 sierpnia 2021 r., oddalił obie skargi. W uzasadnieniu wskazano, że skarga na wyrok sądu odwoławczego może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub art. 439 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest władny do oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych sądu odwoławczego, a zakres kontroli ogranicza się do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego. Ponieważ obrońcy starali się podważyć ustalenia faktyczne sądu odwoławczego, a nie wykazać brak podstaw do uchylenia wyroku, skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd Najwyższy obciążył również oskarżonych kosztami postępowania skargowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na wyrok sądu odwoławczego nie służy do kwestionowania ustaleń faktycznych sądu odwoławczego, a jedynie do badania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zakres kontroli w postępowaniu skargowym jest ograniczony do zbadania, czy zaistniały formalne podstawy do uchylenia wyroku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, a nie do ponownej oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skarg

Strona wygrywająca

Skarżący nie wygrali

Strony

NazwaTypRola
A. O.osoba_fizycznaoskarżony
R. O.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratororgan_państwowystrona
Finansowy organ postępowania przygotowawczegoorgan_państwowystrona

Przepisy (6)

Główne

k.k.s. art. 54 § § 1 i 2

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539e § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539a § § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na wyrok sądu odwoławczego nie może służyć do kwestionowania ustaleń faktycznych sądu odwoławczego. Zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym jest ograniczony do badania podstaw kasatoryjnych, a nie meritum sprawy. Obrońcy nie wykazali, że nie zachodziły podstawy do uchylenia wyroku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Sąd Okręgowy dopuścił się obrazy art. 437 § 2 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy dokonał powierzchownej analizy i oceny dowodów, interpretując je jednostronnie. Nie było podstaw uzasadniających uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

skarga na wyrok sądu odwoławczego nie stanowi apelacji od wyroku tego sądu, w której wnikać można w meritum sprawy Sąd Najwyższy nie może oceniać, czy rzeczywiście zaistniały merytoryczne podstawy do wydania wyroku kasatoryjnego, gdyż nie jest władny do oceniania materiału dowodowego przedstawionego w sprawie zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się jedynie do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ograniczenia zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym na wyrok sądu odwoławczego oraz niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych w tym trybie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga na wyrok sądu odwoławczego) i nie rozstrzyga meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne określenie granic kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym, co jest kluczowe w praktyce.

Sąd Najwyższy: Skarga kasacyjna nie jest drogą do podważania faktów.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KS 14/21
POSTANOWIENIE
Dnia 25 sierpnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki
w sprawie
A. O.  i R. O.
oskarżonych z art. 54 § 1 i 2 k.k.s. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 25 sierpnia 2021 r.,
skarg obrońców oskarżonych
na wyrok sądu odwoławczego – Sądu Okręgowego w W.
z dnia 2 lutego 2021 r., sygn. akt X Ka (…),
uchylający wyrok Sądu Rejonowego w W.
z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt V K (…)
i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania
na podstawie art. 539e § 2 k.p.k.
1.
oddala obie skargi;
2.
obciąża oskarżonych kosztami postępowania skargowego w częściach na nich przypadających.
UZASADNIENIE
A.
O.
i
R. O.  zostali oskarżeni o czyny kwalifikowane z art. 54 § 1 i 2 k.k.s. i in. Wyrokiem Sądu Rejonowego w W.
z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt V K
(…), oskarżeni ci zostali uniewinnieni od zarzucanych im czynów.
Po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez prokuratora i finansowy organ postępowania przygotowawczego, Sąd Okręgowy w
W
., wyrokiem
z dnia 2 lutego 2021 r., sygn. akt X Ka
(…), uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w W.  do ponownego rozpoznania.
Skargi od tegoż wyroku wnieśli obrońcy oskarżonych, zaskarżając go w całości. Skarżący sformułowali tożsame zarzuty, a to obrazę art. 437
§
2 k.p.k., polegającą na uchyleniu zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w W. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania ze względu na dopuszczenie się przez ten Sąd błędu w zakresie dokonanych ustale
ń
faktycznych oraz dokonanie powierzchownej analizy i oceny wybranych dowod
ó
w, interpretacji ich w spos
ó
b jednostronny (na korzyść oskarżonych) bez uwzględnienia zasad l
ogiki
i doświadczenia życiowego, w sytuacji, gdy w ocenie obrońców prawidłowa kontrola wyroku Sąd Rejonowego w W.  wskazuje, iż Sąd ten takich narusze
ń
się nie dopuścił, a co za tym idzie brak było podstaw uzasadniających uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w W.  i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na te skargi, prokurator wniósł o ich nieuwzględnienie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skargi rzeczywiście nie zasługiwały na uwzględnienie i dlatego podlegały oddaleniu. Jako że zawierają one tożsame zarzuty, zasadne jest łączne odniesienie się do nich.
Przypomnieć od razu trzeba, że skarga na wyrok sądu odwoławczego może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. (w istocie chodzi tu o § 2 zdanie drugie tego przepisu) lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 539a § 3 k.p.k.). Z kolei art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. zakłada, że uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439
§
1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.
Wprawdzie w sprawie niniejszej obrońcy formalnie powołali się na naruszenie przez Sąd odwoławczy przepisu art. 437 § 2 k.p.k., to jednak zarówno w zarzutach ich skarg, jak i obszernych uzasadnieniach, kontestują oni w rzeczywistości ustalenie przez Sąd Okręgowy, że oskarżonym towarzyszył zamiar bezpośredni, co prowadziło ten Sąd do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w zakresie sprawstwa oskarżonych nie było prawidłowe.
Obrońcy starają się w istocie podważyć przywołane tu stanowisko Sądu odwoławczego, traktując swoje skargi jak kolejny środek odwoławczy, tym razem od orzeczenia Sądu Okręgowego. Rzecz jednak w tym, że skarga na wyrok sądu odwoławczego nie stanowi apelacji od wyroku tego sądu, w której wnikać można w meritum sprawy. W postępowaniu skargowym Sąd Najwyższy nie może zaś oceniać, czy rzeczywiście zaistniały merytoryczne podstawy do wydania wyroku kasatoryjnego, gdyż nie jest władny do oceniania materiału dowodowego przedstawionego w sprawie. Rozpoznanie sprawy w tym zakresie należy bowiem do sądów powszechnych. Jak podkreślano już wielokrotnie w orzecznictwie, zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się jedynie do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego (zob.
np. u
chwała siedmiu sędziów SN z dnia 25 stycznia 2018 r., I KZP 13/17). W tej płaszczyźnie obrońcom nie udało się skutecznie zakwestionować orzeczenia Sądu Okręgowego, skoro starają się oni wyłącznie podważyć ustalenia odnośnie do faktów. Okoliczności te pozostają poza kontrolą Sądu Najwyższego
. We wniesionej skardze należało bowiem wykazać, że nie zachodziły podstawy do uchylenia wyroku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, nie zaś kwestionować stanowisko Sądu Okręgowego co do meritum sprawy. Wobec powyższego przedmiotowe skargi zostały oddalone.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI