Orzeczenie · 2023-08-17

II KP 735/23

Sąd
Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2023-08-17
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościŚredniarejonowy
NIKkontrolaudaremnieniespór kompetencyjnyspółka z udziałem Skarbu Państwapostępowanie karnezażalenieuzupełnienie postępowania

Prokurator Prokuratury Rejonowej G.-O. w G. zatwierdził umorzenie dochodzenia w sprawie udaremnienia kontroli NIK w spółce (...) SA, uznając, że czyn z art. 98 ustawy o NIK nie zawiera znamion czynu zabronionego z powodu rzeczywistego sporu interpretacyjnego dotyczącego uprawnień NIK do kontroli spółek z udziałem Skarbu Państwa. Spór dotyczył interpretacji art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o NIK. Dyrektor Delegatury NIK w G. złożył zażalenie, zarzucając prokuratorowi obrazę prawa materialnego i błędną wykładnię przepisów. Wskazał, że przedmiotem ochrony art. 98 ustawy o NIK jest niezakłócone realizowanie zadań przez Izbę, a nie same kompetencje. Podkreślił, że spółka (...) SA spełnia przesłanki do kontroli NIK. Sąd Rejonowy uwzględnił zażalenie, uznając postanowienie o umorzeniu za przedwczesne. Sąd stwierdził, że prokurator oparł się głównie na stanowisku spółki, nie weryfikując go i pomijając opinię NIK. Nakazał uzupełnienie postępowania, w tym uzyskanie opinii prawnych i ponowną analizę materiału dowodowego, aby ocenić, czy doszło do popełnienia czynu zabronionego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 98 ustawy o NIK w kontekście sporów kompetencyjnych i udaremniania kontroli, a także zakresu kontroli NIK nad spółkami z udziałem Skarbu Państwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sporu interpretacyjnego i procedury karnej; nie rozstrzyga definitywnie sporu kompetencyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy spór interpretacyjny dotyczący uprawnień NIK do kontroli spółki z udziałem Skarbu Państwa wyłącza możliwość przypisania umyślności działania polegającego na udaremnieniu kontroli?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spór interpretacyjny sam w sobie nie wyłącza możliwości przypisania umyślności, jednakże wymaga dokładnej analizy i weryfikacji stanowisk stron oraz opinii prawnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prokurator przedwcześnie umorzył dochodzenie, opierając się na wątpliwościach interpretacyjnych spółki bez ich weryfikacji. Konieczne jest uzupełnienie postępowania w celu ustalenia, czy działania spółki miały znamiona przestępstwa z art. 98 ustawy o NIK.

Czy postępowanie przygotowawcze jest właściwym narzędziem do rozstrzygania sporów kompetencyjnych między organami?

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie przygotowawcze nie jest właściwe do wiążącego rozstrzygania sporów o kompetencje innych organów.

Uzasadnienie

Sąd zgodził się z prokuratorem, że postępowanie karne nie służy rozstrzyganiu sporów kompetencyjnych, jednakże w tej konkretnej sprawie kluczowe jest ustalenie, czy doszło do popełnienia przestępstwa, co wymaga analizy wątpliwości interpretacyjnych.

Czy spółka z udziałem kapitału państwowego, korzystająca z dotacji, podlega kontroli NIK na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o NIK?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółka taka generalnie podlega kontroli NIK, jeśli spełnia przesłanki korzystania z majątku lub środków państwowych lub posiadania zobowiązań finansowych wobec państwa.

Uzasadnienie

Sąd, analizując przepisy ustawy o NIK i Konstytucji, wskazał, że ustawodawca nie określił minimalnego progu zaangażowania kapitałowego Skarbu Państwa, a spółka (...) SA korzysta z kapitału państwowego i dotacji, co uzasadnia potencjalną kontrolę NIK.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia o umorzeniu dochodzenia
Strona wygrywająca
skarżący (Dyrektor Delegatury NIK)

Strony

NazwaTypRola
Prokuratura Rejonowa G. - O. w G.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie przygotowawcze
Delegatura Najwyższej Izby Kontroli w G.organ_państwowypokrzywdzony/zawiadamiający
(...) SAspółkakontrolowany podmiot
I. O.osoba_fizycznapotencjalny sprawca
J. S.osoba_fizycznapotencjalny sprawca

Przepisy (7)

Główne

u. NIK art. 98

Ustawa o Najwyższej Izbie Kontroli

Dotyczy udaremnienia lub utrudniania czynności służbowych kontrolerom NIK. Strona podmiotowa wymaga działania umyślnego.

u. NIK art. 2 § 3 pkt 4

Ustawa o Najwyższej Izbie Kontroli

Określa uprawnienia NIK do kontroli innych jednostek organizacyjnych i przedsiębiorców w zakresie wykorzystywania majątku lub środków państwowych/komunalnych oraz wywiązywania się z zobowiązań finansowych na rzecz państwa, w tym działających z udziałem państwa.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do umorzenia dochodzenia w przypadku stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek oceny dowodów bezstronnie i z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada praworządności, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Konstytucja RP art. 203 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa kompetencje NIK, w tym prawo do kontroli podmiotów niepublicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umorzenie dochodzenia było przedwczesne, ponieważ prokurator nie zweryfikował należycie stanowiska spółki i pominął argumentację NIK. • Spółka (...) SA spełnia przesłanki do kontroli NIK na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o NIK. • Przedmiotem ochrony art. 98 ustawy o NIK jest niezakłócone realizowanie zadań przez Izbę, a nie same kompetencje. • Konieczne jest uzupełnienie postępowania dowodowego w celu rzetelnej oceny, czy doszło do popełnienia przestępstwa.

Odrzucone argumenty

Spór interpretacyjny dotyczący kompetencji NIK wyłącza możliwość przypisania umyślności działania członkom zarządu. • Postępowanie przygotowawcze nie jest właściwe do rozstrzygania sporów kompetencyjnych.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie przygotowawcze nie może stać się narzędziem rozwiania wątpliwości interpretacyjnych • organ prowadzący postępowanie przygotowawcze nie jest właściwy do wiążącego rozstrzygania sporów o kompetencje innych organów • przedmiotem ochrony art. 98 ustawy o NIK nie są ustawowo nadane kompetencje kontrolne NIK, ale niezakłócone realizowanie przez Izbę zadań • Decydującym kryterium jest dysponowanie w działalności środkami publicznym.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 98 ustawy o NIK w kontekście sporów kompetencyjnych i udaremniania kontroli, a także zakresu kontroli NIK nad spółkami z udziałem Skarbu Państwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu interpretacyjnego i procedury karnej; nie rozstrzyga definitywnie sporu kompetencyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między kluczową instytucją kontrolną (NIK) a dużą spółką z udziałem Skarbu Państwa, podnosząc kwestie zakresu uprawnień i potencjalnego przestępstwa. Pokazuje, jak spory interpretacyjne mogą wpływać na postępowanie karne.

NIK kontra gigant z udziałem Skarbu Państwa: Czy spółka udaremniła kontrolę? Sąd uchyla umorzenie!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst