II Kp 641/17

Sąd Okręgowy w CzęstochowieCzęstochowa2017-10-31
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚredniaokręgowy
znieważenie narodumowa nienawiściwolność słowapokrzywdzonylegitymacja procesowaŻołnierze Wyklęciprawo karnepostępowanie karne

Podsumowanie

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu dochodzenia, uznając, że osoby zgłaszające przestępstwo nie były pokrzywdzone i nie miały prawa do wniesienia zażalenia.

A.S. i K.J. złożyli zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa znieważenia Narodu Polskiego i nawoływania do nienawiści przez J.U. Prokuratura umorzyła dochodzenie z powodu braku znamion czynu zabronionego. Sąd Okręgowy w Częstochowie pozostawił zażalenia A.S. i K.J. bez rozpoznania, uznając ich za niebędących pokrzywdzonymi i nieposiadających prawa do zaskarżenia postanowienia o umorzeniu. Sąd odwoławczy utrzymał to postanowienie w mocy, podkreślając, że skarżący nie są "Narodem" w rozumieniu art. 133 k.k.

Sprawa dotyczy zażaleń A.S. i K.J. na postanowienie Prokuratury Rejonowej w Częstochowie z dnia 25 maja 2017 roku, które umorzyło dochodzenie w sprawie publicznego nawoływania do nienawiści i znieważenia Narodu Polskiego przez J.U. Prokuratura uznała, że wpisy J.U. na portalu społecznościowym, znieważające "Żołnierzy Wyklętych", nie zawierały znamion czynu zabronionego z art. 256 § 1 k.k. i art. 133 k.k. A.S. i K.J. złożyli zażalenie, zarzucając niewłaściwe rozpoznanie stanu faktycznego. Sąd Okręgowy w Częstochowie postanowieniem z dnia 27 września 2017 roku pozostawił ich zażalenia bez rozpoznania, uznając, że nie są oni pokrzywdzonymi w rozumieniu przepisów k.p.k. i nie przysługuje im prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia. Sąd odwoławczy, rozpoznając kolejne zażalenie A.S. i K.J. na to postanowienie, utrzymał je w mocy. Sąd podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżonego postanowienia, a nie merytorycznej trafności postanowienia prokuratora. Sąd odwoławczy w pełni podzielił stanowisko Sądu Okręgowego co do braku legitymacji procesowej skarżących. Wyjaśniono, że definicja "Narodu" w art. 133 k.k. nie sprowadza się do ujęć statystycznych ani do grupy osób identyfikujących się z poglądami skarżących. Pokrzywdzonymi w tej sprawie mogły być jedynie osoby zaliczające się do "Żołnierzy Wyklętych" lub osoby używające przytoczonych pseudonimów, a nie A.S. i K.J. Sąd odwoławczy uznał, że błędna decyzja prokuratora o przesłaniu odpisu postanowienia i pouczeniu o możliwości zaskarżenia została skorygowana przez prawidłowe orzeczenie Sądu Okręgowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoby te nie mają legitymacji procesowej, jeśli nie są bezpośrednio pokrzywdzone.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja "Narodu" w art. 133 k.k. nie obejmuje ogółu obywateli identyfikujących się z poglądami skarżących. Pokrzywdzonymi mogły być jedynie osoby bezpośrednio dotknięte znieważeniem, np. "Żołnierze Wyklęci". Samo bycie obywatelem polskim i identyfikowanie się z pewnymi poglądami nie nadaje statusu pokrzywdzonego w rozumieniu k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia

Strona wygrywająca

Prokuratura Rejonowa w Częstochowie

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaskarżący
K. J.osoba_fizycznaskarżący
J. U.osoba_fizycznapodejrzana

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 256 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 133

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 306 § § 1a pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 325a § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie są pokrzywdzonymi w rozumieniu k.p.k. Definicja "Narodu" w art. 133 k.k. nie jest tożsama z ogółem obywateli identyfikujących się z poglądami skarżących. Sąd odwoławczy bada jedynie prawidłowość decyzji sądu pierwszej instancji o pozostawieniu zażalenia bez rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Skarżący są pokrzywdzeni, ponieważ identyfikują się z "Narodem Polskim" i ich poglądy są popierane przez znaczną grupę osób. Postanowienie o umorzeniu dochodzenia było merytorycznie błędne. Sąd Okręgowy powinien był zadać pytanie o przynależność narodową skarżących.

Godne uwagi sformułowania

"żołnierze wyklęci bandyci przeklęci" "Zbrodnie (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) " "Zabijający Żydów: (...) , (...) , (...) , Bandyci to Wy!!!" "Sąd natomiast absolutnie nie może oceniać merytorycznej trafności postanowienia Prokuratury Rejonowej w C. z dn. 25.05.2017 r o umorzeniu dochodzenia." "Logika rozumowania autorów zażalenia jest dość zaskakująca i zdumiewająca , skoro przyznają sobie prawo występowania w imieniu Narodu." "Istota definicji Narodu nie sprowadza się bowiem do żadnych ujęć statystycznych, czego skarżący z niezrozumiałych względów nie chcą przyjąć do wiadomości." "To, że A. S. i K. J. jak i inne osoby identyfikujące się z ich poglądami są oczywiście reprezentantami Narodu nie oznacza, że są Narodem, ponieważ ten tworzy zdecydowanie więcej niż 38 000 000 obywateli Rzeczypospolitej Polskiej i osób narodowości polskiej..."

Skład orzekający

Jarosław Poch

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu pokrzywdzonych w sprawach o znieważenie narodu lub nawoływanie do nienawiści, a także zakres kontroli sądu odwoławczego w postępowaniu zażaleniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji pojęcia "Narodu" w kontekście przestępstw z art. 133 k.k. i 256 § 1 k.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy wrażliwego tematu "mowy nienawiści" i znieważenia symboli narodowych, a także kwestii legitymacji procesowej osób zgłaszających przestępstwo. Wyjaśnia, kto może być uznany za pokrzywdzonego w takich sprawach.

Czy każdy Polak może poczuć się obrażony znieważeniem "Żołnierzy Wyklętych"? Sąd wyjaśnia, kto jest ofiarą "mowy nienawiści".

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II Kp 641/17 POSTANOWIENIE Dnia 31 października 2017 roku Sąd Okręgowy w Częstochowie II Wydział Karny w składzie : Przewodniczący:SSO Jarosław Poch Protokolant: st. sekretarz Ewa Nowak przy udziale Prokuratora ------ po rozpoznaniu zażaleń A. S. i K. J. na postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie z dn 27.09.2017 r na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanawia zażaleń nie uwzględnić i zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy UZASADNIENIE W dniu 01 marca 2017 roku A. S. i K. J. złożyli zawiadomienie o popełnieniu w dniu 28.02.2017 roku w C. przestępstwa z art. 256 § 1 kk oraz z art. 133 kk przez J. U. . Postanowieniem z dnia 30 marca 2017 roku wszczęto dochodzenie w sprawie publicznego nawoływania do nienawiści mającego miejsce w dniu 28 lutego 2017 roku w C. dokonanego przez J. U. , która umieściła na profilu społecznościowym (...) wpis z grafiką znieważający Żołnierzy Wyklętych to jest o czyn z art. 256 § 1 kk . Postanowieniem z dnia 25 maja 2017 roku sygn. akt PR 1 Ds. 385.2017 Prokurator Prokuratury Rejonowej w C. umorzył dochodzenie w sprawie publicznego nawoływania do nienawiści mającego miejsce w okresie od (...) do (...) w C. za pośrednictwem sieci Internet na portalu społecznościowym (...) poprzez umieszczenie wpisów o treści „żołnierze wyklęci bandyci przeklęci” oraz „Zbrodnie (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) ”; „Zabijający Żydów: (...) , (...) , (...) , Bandyci to Wy!!!” znieważających publicznie Naród lub Rzeczpospolitą Polską tj. o przestępstwo z art. 256 § 1 kk i art. 133 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk . Prokurator umorzył dochodzenie na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 kpk - wobec braku znamion czynu zabronionego. Na powyższe postanowienie zażalenia złożyli w jednym piśmie procesowym A. S. i K. J. . Pismo to zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 19 czerwca 2017 roku. W zażaleniu skarżący zarzucili „niewłaściwe i niepełne rozpoznanie stanu faktycznego w kierunku popełnienia przestępstwa z art. 256 § 1 kk , polegające na uznaniu, iż treść wypowiedzi podejrzanej J. U. nie zawierała cyt. „żadnych elementów nawoływania do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych itp.”. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Prokuraturze celem dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności. Postanowieniem z dn. 27.09.2017 r Sąd Okręgowy w Częstochowie pozostawił bez rozpoznania zażalenie wniesione przez K. J. z uwagi na wniesienie środka odwoławczego po upływie terminu zawitego. Ponadto Sąd Okręgowy pozostawił również bez rozpoznania zażalenie wniesione przez A. S. i K. J. stojąc na stanowisku, iż w/w nie są pokrzywdzonymi czynami które były przedmiotem postępowania przygotowawczego w sprawie sygn. akt PR 1 Ds. 385.2017 prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w C. , a więc nie byli stronami tego postępowania i co za tym idzie nie przysługiwało im uprawnienie do wniesienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia po myśli 306 § 1a pkt 1 kpk w związku z art. 325a § 2 kpk . Na powyższe postanowienie w ustawowym terminie zażalenie w jednym piśmie procesowym wnieśli A. S. i K. J. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a następnie dokonania merytorycznego rozpoznania zażalenia pokrzywdzonych i zwrócenia sprawy do ponownego rozpoznania Prokuraturze Rejonowej w C. . W uzasadnieniu zażalenia skarżący zarzucili , iż stanowisko Sądu Okręgowego stoi w sprzeczności ze stanowiskiem Prokuratury Rejonowej w C. , która mimo, iż wydała decyzję o umorzeniu dochodzenia, to jednak przyznała A. S. i K. J. przymiot strony pokrzywdzonej. Ponadto skarżący wdali się w polemikę ze stanowiskiem Sądu Okręgowego wyrażonym w niektórych stwierdzeniach zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W ocenie A. S. i K. J. Sąd Okręgowy zaniechał zadania im pytania do jakiej grupy narodowościowej się zaliczają , a w ich ocenie „istnieje taka grupa i nazywa się ona POLACY”. Zdaniem skarżących kłamliwa wypowiedź J. U. w swej istocie jest nacechowana nienawiścią do Narodu Polskiego, skoro w bezprzykładny sposób szkaluje ona bohaterów narodowych, oficjalnie uznanych za takich przez Państwo Polskie. Co więcej w ich ocenie wypowiedź ta ma na celu skonfliktowanie ze sobą dwóch narodów polskiego i żydowskiego, poprzez kłamliwe i zaprzeczające faktom historycznym twierdzenie, iż bohaterowie narodowi jednego narodu (polskiego) byli zarazem mordercami drugiego narodu (żydowskiego). W dalszej części uzasadnienia skarżący wywodzili także, iż należy ich uznać za reprezentację Narodu Polskiego , ponieważ artykuł stanowiący streszczenie wypowiedzi A. S. , który ukazał się na portalu internetowym został przeczytany przez kilkaset tysięcy osób, a następnie poprzez portal społecznościowy (...) „polubiło go” „zalajkowało” ponad 1000 osób co w ocenie skarżących oznacza , że tezy w nim zamieszczone przypadły im do gustu i się z nimi identyfikują . W związku z powyższym zdaniem skarżących oznacza to, że istnieje grupa co najmniej kilkudziesięciu tysięcy osób popierających pogląd autora zażalenia , że wypowiedź J. U. jako nacechowana nienawiścią wobec Narodu Polskiego , może stanowić „mowę nienawiści” , a tym samym grupa ta może być uznana jako wystarczająca reprezentacja Narodu Polskiego. Wskazując na powyższe skarżący wywiedli, iż przymiot strony postępowania nie może być im odbierany , gdyż ponad wszelką wątpliwość zaliczają się do grupy Narodu Polskiego. Sąd zważył, co następuje: Zażalenia wniesione przez A. S. i K. J. są bezzasadne w stopniu oczywistym i jako takie nie mogły zasługiwać na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy pragnie podkreślić i zaznaczyć, że jako sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia, które zakreśla treść zaskarżonego postanowienia z dn. 27.09.2017 r. Innymi słowy sąd odwoławczy w toku tegoż postępowania zainicjowanego zażaleniem skarżących bada, czy decyzja procesowa Sądu Okręgowego o pozostawieniu bez rozpoznania zażaleń wniesionych przez A. S. i K. J. jest decyzją słuszną w świetle obowiązujących przepisów czy też nie. Sąd natomiast absolutnie nie może oceniać merytorycznej trafności postanowienia Prokuratury Rejonowej w C. z dn. 25.05.2017 r o umorzeniu dochodzenia . Zdaniem sądu odwoławczego kontrola instancyjna postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie z dn. 27.09.2017 r dokonana zarówno przez pryzmat zarzutów wyeksponowanych w zażaleniu jak i ewentualnych uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu nie daje podstaw do przyjęcia wniosku, iż zaskarżone orzeczenie jest orzeczeniem błędnym. Sąd II instancji stanął jedynie na stanowisku , iż zbędnym było ze strony Sądu I instancji podejmowanie decyzji o pozostawieniu zażalenia K. J. bez rozpoznania z uwagi na wniesienie go po upływie terminu zawitego , przy jednoczesnym uznaniu , iż skarżący nie jest osobą uprawnioną do wniesienia zażalenia. W przekonaniu Sądu badanie uprawnienia strony do możliwości zaskarżenia merytorycznej decyzji procesowej wyprzedza bowiem badanie czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie. Odnosząc się natomiast do istoty sprawy Sąd II instancji uważa, iż Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w bardzo szczegółowy, wręcz drobiazgowy sposób przedstawił dlaczego doszedł do przekonania , iż skarżący nie są stronami postępowania i tym samym nie przysługuje im prawo zaskarżenia postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. z dn. 25.05.2017 r. Sąd Okręgowy działający jako sąd odwoławczy tą ocenę przedstawioną metodycznie, wnikliwie i precyzyjnie od strony 3 - 7 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w całości podziela i przyjmuje za własną. Jednocześnie Sąd odsyła ponownie do uważnej lektury tej części uzasadnienia, stojąc na stanowisku, iż powielanie tej samej argumentacji jest zbędne. Niestety argumenty przytoczone w zażaleniu wbrew intencjom jego autorów nie mogą skutecznie podważyć prawidłowości dokonanej przez Sąd Okręgowy wykładni pojęcia osoby pokrzywdzonej przestępstwem , której definicję określa art 49 § 1 k.p.k. , jak i przedmiot ochrony przestępstw, o których mowa w art. 133 k.k. i art. 256 § 1 k.k. Otóż należy powtórzyć, że ustawodawca w art. 133 k. k. penalizuje znieważenie Narodu lub Rzeczypospolitej Polskiej, zaś w art. 256 § 1 k.k. publiczne propagowanie faszystowskiego lub innego totalitarnego ustroju państwa lub nawoływanie do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych , wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość . Naród, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, to ogół osób narodowości polskiej, a także ogół obywateli Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem sądu odwoławczego wbrew retoryce skarżących z samego faktu, że A. S. i K. J. są obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej i jednocześnie osobami narodowości polskiej, jak i z tego , że artykuł stanowiący streszczenie wypowiedzi A. S. , a zamieszczony na portalu społecznościowym (...) został przeczytany przez kilkaset tysięcy osób, a „polubiło go” („zalajkowało”) ponad 1000 osób nie daje im prawa do stawiania znaku równości z Narodem w rozumieniu art. 133 k.k. Logika rozumowania autorów zażalenia jest dość zaskakująca i zdumiewająca , skoro przyznają sobie prawo występowania w imieniu Narodu. Istota definicji Narodu nie sprowadza się bowiem do żadnych ujęć statystycznych, czego skarżący z niezrozumiałych względów nie chcą przyjąć do wiadomości. To, że A. S. i K. J. jak i inne osoby identyfikujące się z ich poglądami są oczywiście reprezentantami Narodu nie oznacza, że są Narodem, ponieważ ten tworzy zdecydowanie więcej niż 38 000 000 obywateli Rzeczypospolitej Polskiej i osób narodowości polskiej , zamieszkujących w co najmniej kilkudziesięciu krajach świata, położonych niemal na wszystkich kontynentach. Co istotne, osoby te mają różne, często odmienne poglądy na rozmaite kwestie społeczne, gospodarcze, polityczne jak i historyczne , co jest niezbywalnym prawem każdego człowieka. Sąd II instancji co prawda na marginesie, ale także i jednoznacznie pragnie zaznaczyć, iż autorzy zażalenia mają pełne prawo do czczenia, a nawet gloryfikowania pamięci osób, które w walce o niepodległy byt Państwa Polskiego poniosły cenę najwyższą. Nie oznacza to jednak, że są Narodem w rozumieniu art. 133 k.k. , a jedynie takie rozstrzygnięcie otwierałoby drogę do możliwości merytorycznego rozpoznania zażalenia. Sąd odwoławczy podziela stanowisko Sądu meriti , iż w realiach niniejszej sprawy osobami, które mogły zostać zaliczone do pokrzywdzonych treścią wpisu z tytułu bezpośredniego naruszenia ich dóbr prawnych mogły być jedynie osoby zaliczające się do tzw. „Żołnierzy Wyklętych”, jak i oczywiście osoby używające pseudonimów przytoczonych przez J. U. , a nie A. S. i K. J. . Używanie pokrętnych argumentów w intencjonalnym celu nie może skutecznie doprowadzić do wzruszenia prawidłowego orzeczenia. Jedynie na marginesie sąd odwoławczy pragnie zauważyć , że fakt przesłania przez Prokuratora odpisu postanowienia o umorzeniu dochodzenia A. S. i K. J. i pouczenia ich o możliwości zaskarżenia orzeczenia niczego w tej sprawie zmieniać nie może, ponieważ była to decyzja błędna. Właśnie ta błędna decyzja procesowa została konwalidowana wydaniem przez Sąd Okręgowy w Częstochowie prawidłowego orzeczenia w dn. 27.09.2017 r. Biorąc powyższe pod uwagę należało orzec jak w części dyspozytywnej orzeczenia.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę