II Kp 60/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej, rozpoznając zażalenie pełnomocnika pokrzywdzonego (...) Sp. z o.o. na postanowienie Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiej o odmowie wszczęcia śledztwa, postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przywłaszczenia ciągnika siodłowego wartości 120 000 zł, powołując się na brak znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.). Pełnomocnik pokrzywdzonej spółki zarzucał leasingobiorcy R. R. celowe ukrywanie pojazdu po wypowiedzeniu umowy leasingu i zamiar przywłaszczenia. Sąd szczegółowo przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy, w tym umowę leasingu, wypowiedzenie umowy, zeznania świadka windykacyjnego oraz informacje o użytkowaniu pojazdu przez R. R. i skierowaniu przez spółkę pozwu o wydanie rzeczy. Sąd podkreślił, że kluczowe dla przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. jest umyślność w formie zamiaru bezpośredniego, czyli tzw. animus rem sibi habendi – zamiar zatrzymania mienia bez tytułu prawnego. W ocenie sądu, R. R. wprawdzie nie zwrócił jednego pojazdu, ale pozostawał w kontakcie ze spółką, podejmował kroki w celu wykupienia pojazdu i nie rozporządził nim na rzecz innego podmiotu. Brak było dowodów na kradzież pojazdu lub wielokrotne wezwania do jego zwrotu. Sąd uznał, że działania R. R. nie nosiły znamion umyślności w zamiarze bezpośrednim zatrzymania rzeczy, a kwestie związane z umową leasingu powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej, co pokrzywdzona spółka uczyniła, składając pozew o wydanie rzeczy. W związku z tym, sąd uznał argumentację prokuratora za uzasadnioną i nie znalazł podstaw do ingerencji prawa karnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia w kontekście umów leasingowych i braku zamiaru bezpośredniego zatrzymania rzeczy.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku zamiaru bezpośredniego, a nie sytuacji ewidentnego przywłaszczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak zwrotu przedmiotu leasingu po wypowiedzeniu umowy, przy jednoczesnym braku rozporządzenia nim na rzecz osób trzecich i podejmowaniu kroków do wykupu, stanowi przestępstwo przywłaszczenia z art. 284 § 2 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest znamion przestępstwa z art. 284 § 2 k.k., ponieważ nie można dopatrzyć się umyślności w formie zamiaru bezpośredniego zatrzymania rzeczy jak własnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zachowanie leasingobiorcy, który nie zwrócił przedmiotu leasingu po wypowiedzeniu umowy, ale pozostawał w kontakcie z leasingodawcą i podejmował próby wykupu pojazdu, nie nosi znamion zamiaru bezpośredniego zatrzymania rzeczy jak własnej. Kwestie te mają charakter cywilnoprawny i powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej.
Czy w przypadku wątpliwości co do znamion czynu zabronionego, należy wszcząć śledztwo, czy odmówić jego wszczęcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku braku znamion czynu zabronionego, należy odmówić wszczęcia śledztwa na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prawo karne jest środkiem ostatecznym i jeśli zebrane dowody jednoznacznie wskazują na brak znamion przestępstwa, prokurator (a następnie sąd) ma obowiązek odmówić wszczęcia lub umorzyć postępowanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
| R. R. | osoba_fizyczna | leasingobiorca |
| Prokuratura Rejonowa w Rudzie Śląskiej | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie przygotowawcze |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 465 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 284 § 2
Kodeks karny
Przestępstwo z art. 284 § 2 k.k. wymaga umyślności w formie zamiaru bezpośredniego (dolus coloratus) – zamiaru postępowania z rzeczą jak właściciel, czyli tzw. animus rem sibi habendi, zamiaru zatrzymania mienia bez tytułu prawnego i powiększenia swojego majątku kosztem majątku osoby pokrzywdzonej.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zamiaru bezpośredniego zatrzymania rzeczy jak własnej przez leasingobiorcę. • Sprawa ma charakter cywilnoprawny i powinna być rozstrzygnięta na drodze cywilnej. • Brak dowodów na kradzież pojazdu lub wielokrotne wezwania do jego zwrotu. • Leasingobiorca podejmował kroki w celu wykupienia pojazdu i nie rozporządził nim na rzecz osób trzecich.
Odrzucone argumenty
Zarzut przywłaszczenia pojazdu na szkodę spółki leasingowej. • Twierdzenie o celowym ukrywaniu pojazdu przez leasingobiorcę. • Wniosek o uchylenie postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa.
Godne uwagi sformułowania
brak znamion czynu zabronionego • charakteryzuje je szczególne ukierunkowanie ( dolus coloratus ) – zamiar postępowania z rzeczą jak właściciel • tzw. animus rem sibi habendi • prawo karne, które co należy zaznaczyć, jest środkiem ostatecznym
Skład orzekający
Bogusława Pawlica
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia w kontekście umów leasingowych i braku zamiaru bezpośredniego zatrzymania rzeczy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zamiaru bezpośredniego, a nie sytuacji ewidentnego przywłaszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między kwestiami cywilnoprawnymi a karnymi, szczególnie w kontekście umów leasingowych. Pokazuje, że nie każde niewykonanie umowy jest przestępstwem.
“Czy nie oddanie samochodu po wypowiedzeniu leasingu to od razu przestępstwo? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.