II Kp 51/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy utrzymał w mocy postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie oszustwa, uznając, że brak jest znamion czynu zabronionego, a spór ma charakter cywilnoprawny.
Pełnomocnik pokrzywdzonego złożył zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie oszustwa, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów postępowania. Sąd Rejonowy nie uwzględnił zażalenia, uznając, że przedstawiciel firmy nie wprowadził pokrzywdzonego w błąd, a umowa została zawarta świadomie. Spór ma charakter cywilnoprawny, a brak jest znamion czynu zabronionego.
Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej rozpoznał zażalenie pełnomocnika pokrzywdzonego na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie o oszustwo. Prokurator odmówił wszczęcia dochodzenia, uznając, że działanie przedstawiciela firmy (...) Sp. z o.o. polegające na wystawieniu faktur za dostarczone czyściwo tekstylne nie wyczerpuje znamion przestępstwa oszustwa ani jego usiłowania, z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. Pełnomocnik pokrzywdzonego zarzucił prokuratorowi błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów postępowania, twierdząc, że działanie przedstawiciela firmy wyczerpuje znamiona art. 286 § 1 k.k. Sąd Rejonowy nie zgodził się z tym stanowiskiem. Analiza materiału dowodowego wykazała, że pokrzywdzony W. G. świadomie podpisał umowę na dostawę czyściwa tekstylnego, która została zawarta na okres próbny. Spory wynikające z tej umowy powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej. Sąd podkreślił, że oszustwo jest przestępstwem kierunkowym, wymagającym zamiaru bezpośredniego, a postępowanie dowodowe nie wykazało, by przedstawiciel firmy wprowadził pokrzywdzonego w błąd. Wskazano również, że Sąd Rejonowy Lublin Zachód wydał nakaz zapłaty nakazujący W. G. zapłatę należności firmie (...) sp. z o.o. Wobec powyższego, sąd uznał zażalenie za bezzasadne i utrzymał w mocy postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia, wskazując jednocześnie, że postępowanie przygotowawcze może zostać podjęte w przyszłości w przypadku pojawienia się nowych dowodów lub okoliczności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pokrzywdzony świadomie zawarł umowę i nie został wprowadzony w błąd co do jej warunków, a spór ma charakter cywilnoprawny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jest znamion czynu zabronionego, ponieważ pokrzywdzony świadomie zawarł umowę, miał możliwość zapoznania się z jej warunkami, a spory z niej wynikające powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej. Oszustwo wymaga zamiaru bezpośredniego, którego w tym przypadku nie stwierdzono.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględniono zażalenia
Strona wygrywająca
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiej
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. G. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiej | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | przedstawiciel firmy |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 306 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 329 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 329 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 465 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 465 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 327
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak znamion czynu zabronionego z art. 286 § 1 k.k. Spór ma charakter cywilnoprawny. Pokrzywdzony świadomie zawarł umowę i nie został wprowadzony w błąd. Oszustwo wymaga zamiaru bezpośredniego, który nie został wykazany.
Odrzucone argumenty
Działanie przedstawiciela firmy wyczerpuje znamiona czynu zabronionego z art. 286 k.k. Obraza przepisów postępowania (art. 4 k.p.k.) poprzez zaniechanie należytego zbadania okoliczności. Błąd w ustaleniach faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
Oszustwo jest przestępstwem kierunkowym Spory wynikające z umowy powinny być rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego Zażalenie stanowi jedynie polemikę z decyzją Prokuratora
Skład orzekający
Małgorzata Mikusińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Rozróżnienie między przestępstwem oszustwa a sporem cywilnoprawnym wynikającym z umowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie umowa została zawarta, a spór dotyczy jej wykonania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa ilustruje częsty problem graniczny między prawem karnym a cywilnym, gdzie próba wyłudzenia może być w rzeczywistości sporem kontraktowym.
“Czy niezapłacona faktura to już oszustwo? Sąd wyjaśnia granicę między prawem karnym a cywilnym.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Kp 51/15 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2015 r. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej, Wydział II Karny w składzie: Przewodniczący SSR Małgorzata Mikusińska Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Potyka po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 7 maja 2015 roku zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego W. G. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiej z dnia 23 grudnia 2014 roku w sprawie o sygn. 2 Ds. 1237/14 w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia na podstawie art. 306 § 1 k.p.k. w zw. z art. 329 § 1 i § 2 k.p.k. , art. 437 § 1 k.p.k. i art. 465 § 1 i 2 k.p.k. postanawia: nie uwzględnić zażalenia i utrzymać w mocy postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiej z dnia 23 grudnia 2014 roku w sprawie o sygn. 2 Ds. 1237/14 w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2014 roku Prokurator Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiej odmówił wszczęcia dochodzenia o to, że w okresie od dnia 25 kwietnia 2014 r. do dnia 27 czerwca 2014 r. w krótkich odstępach czasu z góry powziętym zamiarem w S. przedstawiciel (...) Sp. z o. o. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) , poprzez wystawienie faktur VAT o nr (...) z dnia 25 kwietnia 2014 r, na kwotę 39,62 zł, o nr (...) z dnia 30 maja 2014 r. na kwotę 198,09 zł o nr (...) z dnia 27 czerwca 2014 r. na kwotę 158,47 zł wprowadzając w błąd pokrzywdzonego co do okoliczności przedstawionych w tych fakturach, z których wynika, że W. G. zamawiał towar w postaci czyściwa tekstylnego, zamierzonego celu nie osiągając z uwagi na brak płatności ze strony pokrzywdzonego, tj. o przestępstwo określone w art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. wobec braku znamion czynu zabronionego, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. Zażalenie na powyższe orzeczenie złożył pełnomocnik pokrzywdzonego wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść orzeczenia, a polegający na przyjęciu, że działanie przedstawiciela (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. , polegające na usiłowaniu doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem właściciela firmy (...) , za pomocą wprowadzenia w błąd, nie zawiera znamion czynu zabronionego, podczas gdy, działanie to w pełni wyczerpuje znamiona czynu zabronionego stypizowanego w art. 286 k.k. oraz obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a to art. 4 k.p.k. , poprzez zaniechanie zbadania należycie okoliczności przemawiających na niekorzyść przedstawiciela (...) Sp. o.o. z siedzibą w S. , a to ustalenia, czy przedstawiciel (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. nie usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem właściciela firmy (...) poprzez wprowadzenie go w błąd. Sąd zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza zgromadzonego w aktach sprawy materiału wskazuje, iż postępowanie doprowadziło do zgromadzenia materiału wystarczającego do podjęcia merytorycznej decyzji, którą należy uznać za właściwą. Z akt sprawy wynika, że w kwietniu 2014 r. do warsztatu samochodowego pokrzywdzonego firmy (...) zostało dostarczone przez przedstawiciela (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. czyściwo tekstylne w ilości 1000 sztuk oraz, że w dniu 17 kwietnia 2014 r. W. G. osobiście podpisał z przedstawicielem tej firmy umowę, która została zawarta na okres próbny 4 tygodni. Zgodnie z umową firma (...) Sp. z o.o. miała dostarczać w umówionym terminie czyściwo tekstylne, które po zużyciu miało być prane i ponownie dostarczane klientowi, natomiast zapłata za usługę miała formę miesięcznego abonamentu płatnego niezależnie od ilości zużytego czyściwa. Powyższa umowa została rozwiązana pisemnie przez W. G. w dniu 25 czerwca 2014 r. Za świadczone usługi firma (...) sp. z o.o. wystawiła pokrzywdzonemu faktury Vat z dnia 25 kwietnia 2014 r., 30 maja 2014 r. 27 czerwca 2014 r. za okres 10 tygodni. Sąd podziela stanowisko Prokuratora iż przedmiotowy czyn nie wyczerpuje znamion czynu zabronionego z art. 286 § 1 k.k. , ani usiłowania takiego czynu. Oszustwo jest przestępstwem kierunkowym, gdyż warunkiem odpowiedzialności jest działanie czy zaniechanie sprawcy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Zamiar bezpośredni o szczególnym zabarwieniu związanym z celem działania sprawcy oznacza, że elementy przedmiotowe oszustwa muszą mieścić się w świadomości sprawcy i muszą być objęte jego wolą. Sprawca oszustwa nie tylko musi chcieć uzyskać korzyść majątkową lecz musi także chcieć użyć w tym celu określonego sposobu działania czy zaniechania. W związku z tym do przestępstwa oszustwa nie dochodzi zarówno wtedy, jeżeli jeden z przedstawionych elementów nie jest objęty świadomością sprawcy, jak i wówczas, jeżeli któregoś z nich sprawca nie chce, lecz tylko się godzi. W przypadku działania sprawcy w zamiarze ewentualnym nie dochodzi więc do popełnienia występku oszustwa przewidzianego w art. 286 § 1 k.k. (tak też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt III KK 362/06). Postępowanie dowodowe nie wykazało by przedstawiciel firmy (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. wprowadził w błąd skarżącego. W. G. podpisał przedmiotową umowę mając możliwość zapoznania się z jej warunkami, w związku z czym wszelkie spory wynikające z umowy powinny być rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego. Na marginesie wskazać należy iż w dniu 10 marca 2015 r. Sąd Rejonowy Lublin Zachód w Lublinie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym nakazał pozwanemu W. G. zapłacić powodowi (...) sp. z o.o. kwotę w łącznej wysokości 396,18 zł. Zażalenie pełnomocnika skarżącego nie zawiera żadnych, skonkretyzowanych argumentów prawnych lub faktycznych, a jego zażalenie stanowi jedynie polemikę z decyzją Prokuratora. Organy dochodzeniowe wyczerpały wszystkie swoje możliwości, które nie ujawniły popełnienia przestępstwa. W tym stanie rzeczy odmowa wszczęcia dochodzenia na zasadzie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wobec braku znamion czynu zabronionego, jawi się na obecnym etapie rozpoznania sprawy jako w pełni zasadne. Tym niemniej nadmienić należy, iż zgodnie z art. 327 k.p.k. umorzone postępowania przygotowawcze może być podjęte w każdym czasie, jeżeli tylko pojawią się nowe fakty bądź dowody, lub też pojawią się nowe jakiekolwiek inne okoliczności uzasadniające kontynuację postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI