II Kp 51/15

Sąd Rejonowy w Rudzie ŚląskiejRuda Śląska2015-05-07
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuNiskarejonowy
oszustwopróba oszustwabrak znamion czynu zabronionegopostępowanie karnezażaleniepostanowieniecywilny charakter sporuumowa

Sąd Rejonowy utrzymał w mocy postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie oszustwa, uznając, że brak jest znamion czynu zabronionego, a spór ma charakter cywilnoprawny.

Pełnomocnik pokrzywdzonego złożył zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie oszustwa, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów postępowania. Sąd Rejonowy nie uwzględnił zażalenia, uznając, że przedstawiciel firmy nie wprowadził pokrzywdzonego w błąd, a umowa została zawarta świadomie. Spór ma charakter cywilnoprawny, a brak jest znamion czynu zabronionego.

Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej rozpoznał zażalenie pełnomocnika pokrzywdzonego na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie o oszustwo. Prokurator odmówił wszczęcia dochodzenia, uznając, że działanie przedstawiciela firmy (...) Sp. z o.o. polegające na wystawieniu faktur za dostarczone czyściwo tekstylne nie wyczerpuje znamion przestępstwa oszustwa ani jego usiłowania, z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. Pełnomocnik pokrzywdzonego zarzucił prokuratorowi błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów postępowania, twierdząc, że działanie przedstawiciela firmy wyczerpuje znamiona art. 286 § 1 k.k. Sąd Rejonowy nie zgodził się z tym stanowiskiem. Analiza materiału dowodowego wykazała, że pokrzywdzony W. G. świadomie podpisał umowę na dostawę czyściwa tekstylnego, która została zawarta na okres próbny. Spory wynikające z tej umowy powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej. Sąd podkreślił, że oszustwo jest przestępstwem kierunkowym, wymagającym zamiaru bezpośredniego, a postępowanie dowodowe nie wykazało, by przedstawiciel firmy wprowadził pokrzywdzonego w błąd. Wskazano również, że Sąd Rejonowy Lublin Zachód wydał nakaz zapłaty nakazujący W. G. zapłatę należności firmie (...) sp. z o.o. Wobec powyższego, sąd uznał zażalenie za bezzasadne i utrzymał w mocy postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia, wskazując jednocześnie, że postępowanie przygotowawcze może zostać podjęte w przyszłości w przypadku pojawienia się nowych dowodów lub okoliczności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli pokrzywdzony świadomie zawarł umowę i nie został wprowadzony w błąd co do jej warunków, a spór ma charakter cywilnoprawny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak jest znamion czynu zabronionego, ponieważ pokrzywdzony świadomie zawarł umowę, miał możliwość zapoznania się z jej warunkami, a spory z niej wynikające powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej. Oszustwo wymaga zamiaru bezpośredniego, którego w tym przypadku nie stwierdzono.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględniono zażalenia

Strona wygrywająca

Prokurator Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiej

Strony

NazwaTypRola
W. G.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiejorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie
(...) Sp. z o.o.spółkaprzedstawiciel firmy

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 306 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 329 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 329 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 465 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 465 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 327

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak znamion czynu zabronionego z art. 286 § 1 k.k. Spór ma charakter cywilnoprawny. Pokrzywdzony świadomie zawarł umowę i nie został wprowadzony w błąd. Oszustwo wymaga zamiaru bezpośredniego, który nie został wykazany.

Odrzucone argumenty

Działanie przedstawiciela firmy wyczerpuje znamiona czynu zabronionego z art. 286 k.k. Obraza przepisów postępowania (art. 4 k.p.k.) poprzez zaniechanie należytego zbadania okoliczności. Błąd w ustaleniach faktycznych.

Godne uwagi sformułowania

Oszustwo jest przestępstwem kierunkowym Spory wynikające z umowy powinny być rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego Zażalenie stanowi jedynie polemikę z decyzją Prokuratora

Skład orzekający

Małgorzata Mikusińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Rozróżnienie między przestępstwem oszustwa a sporem cywilnoprawnym wynikającym z umowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie umowa została zawarta, a spór dotyczy jej wykonania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje częsty problem graniczny między prawem karnym a cywilnym, gdzie próba wyłudzenia może być w rzeczywistości sporem kontraktowym.

Czy niezapłacona faktura to już oszustwo? Sąd wyjaśnia granicę między prawem karnym a cywilnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Kp 51/15 POSTANOWIENIE Dnia 7 maja 2015 r. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej, Wydział II Karny w składzie: Przewodniczący SSR Małgorzata Mikusińska Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Potyka po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 7 maja 2015 roku zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego W. G. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiej z dnia 23 grudnia 2014 roku w sprawie o sygn. 2 Ds. 1237/14 w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia na podstawie art. 306 § 1 k.p.k. w zw. z art. 329 § 1 i § 2 k.p.k. , art. 437 § 1 k.p.k. i art. 465 § 1 i 2 k.p.k. postanawia: nie uwzględnić zażalenia i utrzymać w mocy postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiej z dnia 23 grudnia 2014 roku w sprawie o sygn. 2 Ds. 1237/14 w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2014 roku Prokurator Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiej odmówił wszczęcia dochodzenia o to, że w okresie od dnia 25 kwietnia 2014 r. do dnia 27 czerwca 2014 r. w krótkich odstępach czasu z góry powziętym zamiarem w S. przedstawiciel (...) Sp. z o. o. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) , poprzez wystawienie faktur VAT o nr (...) z dnia 25 kwietnia 2014 r, na kwotę 39,62 zł, o nr (...) z dnia 30 maja 2014 r. na kwotę 198,09 zł o nr (...) z dnia 27 czerwca 2014 r. na kwotę 158,47 zł wprowadzając w błąd pokrzywdzonego co do okoliczności przedstawionych w tych fakturach, z których wynika, że W. G. zamawiał towar w postaci czyściwa tekstylnego, zamierzonego celu nie osiągając z uwagi na brak płatności ze strony pokrzywdzonego, tj. o przestępstwo określone w art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. wobec braku znamion czynu zabronionego, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. Zażalenie na powyższe orzeczenie złożył pełnomocnik pokrzywdzonego wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść orzeczenia, a polegający na przyjęciu, że działanie przedstawiciela (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. , polegające na usiłowaniu doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem właściciela firmy (...) , za pomocą wprowadzenia w błąd, nie zawiera znamion czynu zabronionego, podczas gdy, działanie to w pełni wyczerpuje znamiona czynu zabronionego stypizowanego w art. 286 k.k. oraz obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a to art. 4 k.p.k. , poprzez zaniechanie zbadania należycie okoliczności przemawiających na niekorzyść przedstawiciela (...) Sp. o.o. z siedzibą w S. , a to ustalenia, czy przedstawiciel (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. nie usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem właściciela firmy (...) poprzez wprowadzenie go w błąd. Sąd zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza zgromadzonego w aktach sprawy materiału wskazuje, iż postępowanie doprowadziło do zgromadzenia materiału wystarczającego do podjęcia merytorycznej decyzji, którą należy uznać za właściwą. Z akt sprawy wynika, że w kwietniu 2014 r. do warsztatu samochodowego pokrzywdzonego firmy (...) zostało dostarczone przez przedstawiciela (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. czyściwo tekstylne w ilości 1000 sztuk oraz, że w dniu 17 kwietnia 2014 r. W. G. osobiście podpisał z przedstawicielem tej firmy umowę, która została zawarta na okres próbny 4 tygodni. Zgodnie z umową firma (...) Sp. z o.o. miała dostarczać w umówionym terminie czyściwo tekstylne, które po zużyciu miało być prane i ponownie dostarczane klientowi, natomiast zapłata za usługę miała formę miesięcznego abonamentu płatnego niezależnie od ilości zużytego czyściwa. Powyższa umowa została rozwiązana pisemnie przez W. G. w dniu 25 czerwca 2014 r. Za świadczone usługi firma (...) sp. z o.o. wystawiła pokrzywdzonemu faktury Vat z dnia 25 kwietnia 2014 r., 30 maja 2014 r. 27 czerwca 2014 r. za okres 10 tygodni. Sąd podziela stanowisko Prokuratora iż przedmiotowy czyn nie wyczerpuje znamion czynu zabronionego z art. 286 § 1 k.k. , ani usiłowania takiego czynu. Oszustwo jest przestępstwem kierunkowym, gdyż warunkiem odpowiedzialności jest działanie czy zaniechanie sprawcy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Zamiar bezpośredni o szczególnym zabarwieniu związanym z celem działania sprawcy oznacza, że elementy przedmiotowe oszustwa muszą mieścić się w świadomości sprawcy i muszą być objęte jego wolą. Sprawca oszustwa nie tylko musi chcieć uzyskać korzyść majątkową lecz musi także chcieć użyć w tym celu określonego sposobu działania czy zaniechania. W związku z tym do przestępstwa oszustwa nie dochodzi zarówno wtedy, jeżeli jeden z przedstawionych elementów nie jest objęty świadomością sprawcy, jak i wówczas, jeżeli któregoś z nich sprawca nie chce, lecz tylko się godzi. W przypadku działania sprawcy w zamiarze ewentualnym nie dochodzi więc do popełnienia występku oszustwa przewidzianego w art. 286 § 1 k.k. (tak też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt III KK 362/06). Postępowanie dowodowe nie wykazało by przedstawiciel firmy (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. wprowadził w błąd skarżącego. W. G. podpisał przedmiotową umowę mając możliwość zapoznania się z jej warunkami, w związku z czym wszelkie spory wynikające z umowy powinny być rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego. Na marginesie wskazać należy iż w dniu 10 marca 2015 r. Sąd Rejonowy Lublin Zachód w Lublinie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym nakazał pozwanemu W. G. zapłacić powodowi (...) sp. z o.o. kwotę w łącznej wysokości 396,18 zł. Zażalenie pełnomocnika skarżącego nie zawiera żadnych, skonkretyzowanych argumentów prawnych lub faktycznych, a jego zażalenie stanowi jedynie polemikę z decyzją Prokuratora. Organy dochodzeniowe wyczerpały wszystkie swoje możliwości, które nie ujawniły popełnienia przestępstwa. W tym stanie rzeczy odmowa wszczęcia dochodzenia na zasadzie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wobec braku znamion czynu zabronionego, jawi się na obecnym etapie rozpoznania sprawy jako w pełni zasadne. Tym niemniej nadmienić należy, iż zgodnie z art. 327 k.p.k. umorzone postępowania przygotowawcze może być podjęte w każdym czasie, jeżeli tylko pojawią się nowe fakty bądź dowody, lub też pojawią się nowe jakiekolwiek inne okoliczności uzasadniające kontynuację postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI