II Kp 416/17

Sąd Rejonowy w DzierżoniowieDzierżoniów2017-11-28
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i opieceNiskarejonowy
alimentyniealimentacjaart. 209 k.k.dochdzeniezażalenieobowiązek alimentacyjnypokrzywdzonyprokurator

Podsumowanie

Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie nie uwzględnił zażalenia pokrzywdzonej na odmowę wszczęcia dochodzenia w sprawie o niealimentowanie córki, uznając brak wystarczających dowodów na popełnienie przestępstwa.

Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie rozpoznał zażalenie A. S. na postanowienie Prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie uporczywego uchylania się od obowiązku alimentacyjnego wobec córki. Pokrzywdzona zarzuciła ojcu, G. S., niełożenie alimentów w kwocie 350 zł miesięcznie, co naraziło ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb. Sąd, analizując zebrany materiał, uznał, że nie ma wystarczających danych uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1 k.k., w tym fakt przekazania przez ojca dzieciom udziału w nieruchomości oraz trudności finansowe i brak stałego zatrudnienia.

Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie, II Wydział Karny, rozpoznał zażalenie A. S. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Dzierżoniowie z dnia 11 września 2017 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie uporczywego uchylania się od obowiązku alimentacyjnego. Prokurator odmówił wszczęcia dochodzenia, uznając brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu z art. 209 § 1 k.k. Pokrzywdzona A. S. złożyła zażalenie, kwestionując postanowienie i wnosząc o jego uchylenie, argumentując, że jej ojciec, G. S., od lat nie poczuwał się do odpowiedzialności alimentacyjnej, mimo orzeczenia Sądu Okręgowego w Świdnicy z 2010 r. nakładającego obowiązek alimentacyjny w kwocie 350 zł miesięcznie na każde z dwójki dzieci. Sąd Rejonowy, po analizie akt sprawy, uznał decyzję Prokuratora za zasadną. Stwierdzono, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na dostateczne wskazanie popełnienia czynu zabronionego. G. S. potwierdził obowiązek alimentacyjny, ale wskazał na trudną sytuację finansową, brak stałego zatrudnienia i niskie zarobki z prac dorywczych. Podkreślono, że G. S. przeniósł na dzieci własność połowy nieruchomości w drodze aktu notarialnego, co miało stanowić formę zaspokojenia zadłużenia alimentacyjnego. Sąd uznał, że postępowanie sprawdzające nie zawiera uchybień, a zarzuty skarżącej opierają się na subiektywnej ocenie sytuacji, nie wskazując na potrzebę przeprowadzenia dodatkowych czynności procesowych. W związku z tym, sąd postanowił nie uwzględnić zażalenia i utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Prokuratora.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu z art. 209 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym fakt przekazania przez ojca udziału w nieruchomości dzieciom oraz jego trudna sytuacja finansowa, nie pozwala na stwierdzenie popełnienia przestępstwa uporczywego uchylania się od alimentacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia

Strona wygrywająca

Prokurator Prokuratury Rejonowej w Dzierżoniowie

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaskarżąca
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Dzierżoniowieorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie
G. S.osoba_fizycznaobowiązany do alimentacji
A. S.osoba_fizycznapokrzywdzona/uprawniona do alimentów

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 209 § § 1

Kodeks karny

Uporczywe uchylanie się od wykonania ciążącego z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby i przez to narażenie jej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczność wyłączająca ściganie – brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu.

k.p.k. art. 465 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Przepisy dotyczące zażaleń.

k.p.k. art. 329 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepisy dotyczące utrzymania w mocy postanowienia.

k.p.k. art. 307

Kodeks postępowania karnego

Czynności postępowania sprawdzającego.

k.c. art. 453

Kodeks cywilny

Przeniesienie własności w celu zaspokojenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu z art. 209 § 1 k.k. Przekazanie przez ojca udziału w nieruchomości dzieciom jako forma zaspokojenia zadłużenia alimentacyjnego. Trudna sytuacja finansowa i brak stałego zatrudnienia zobowiązanego. Postępowanie sprawdzające przeprowadzone zgodnie z przepisami k.p.k., bez uchybień.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej oparte na subiektywnej ocenie sytuacji i chęci przedstawienia ojca w złym świetle. Niewskazanie przez skarżącą na potrzebę przeprowadzenia konkretnych czynności procesowych lub dopuszczenia dowodów.

Godne uwagi sformułowania

uchylanie się od obowiązku łożenia na utrzymanie osoby uprawnionej do alimentacji zachodzi wtedy, gdy zobowiązany mając obiektywną możliwość wykonania tego obowiązku, nie dopełnia go ze złej woli nie zawiera żadnych uchybień, mogących skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia

Skład orzekający

Adriana Skorupska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wszczęcia dochodzenia w sprawach o niealimentację, w szczególności gdy zobowiązany wskazuje na trudności finansowe i próby zaspokojenia obowiązku innymi sposobami niż regularne wpłaty."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego do 31 maja 2017 r. w zakresie art. 209 § 1 k.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu alimentacyjnego, ale rozstrzygnięcie jest proceduralne i opiera się na braku dowodów, co czyni ją mniej interesującą z punktu widzenia nowej wykładni prawa.

Czy trudna sytuacja finansowa zwalnia z obowiązku alimentacyjnego? Sąd wyjaśnia.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II Kp 416/17 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2017r. Sąd Rejonowy w DzierżoniowieII Wydział Karny w składzie: Przewodnicząca: SSR Adriana Skorupska Protokolant: Sylwia Szmigielska po rozpoznaniu w sprawie o czyn z art. 209 § 1 k.k. na skutek zażalenia A. S. na postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia na podstawie art. 465 § 2 k.p.k. w zw. z art. 329 § 1 k.p.k. postanowił : nie uwzględnić zażalenia A. S. z dnia 22 września 2017r. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Dzierżoniowie z dnia 11 września 2017r. w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia i utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 września 2017r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Dzierżoniowie odmówił wszczęcia dochodzenia w sprawie uporczywego uchylania się w okresie od dnia 5 maja 2014r. do sierpnia 2017r. w D. przez niełożenie na utrzymanie córki A. S. alimentów w kwocie 350 zł ustanowionych wyrokiem Sądu Okręgowego w Świdnicy sygn. akt I C 1859/09 z dnia 9 lutego 2010r. czym sprawca naraził ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych związanych z zapewnieniem utrzymania, wychowania i wykształcenia, to jest o czyn z art. 209 § 1 k.k. (według stanu prawnego na dzień 31 maja 2017r.) – z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu ( art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. ). Pokrzywdzona A. S. w dniu 22 września 2017r. złożyła zażalenie na postanowienie, w którym zakwestionowała jego wydanie, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazała, iż z dowodów wynika, że jej ojciec od czasu rozstania się z matką nie poczuwał się do odpowiedzialności na utrzymanie dzieci. Dokumentacja przedłożona przez nią i (...) wskazuje, iż G. S. uchyla się od obowiązku alimentacyjnego. Skarżąca zakwestionowała stwierdzenia zawarte w notatce urzędowej z dnia 31 sierpnia 2017r., stwierdzając, że relacje przedstawione przez jej ojca G. S. są subiektywne, nacechowane chęcią przedstawienia siebie w jak najlepszym świetle. Potwierdziła fakt otrzymania wraz z bratem udziałów w nieruchomości należącej do rodziców i jej zdaniem takie rozwiązanie stanowiło jedyną możliwość zaspokojenia roszczeń. Skarżąca wniosła również o przesłuchanie G. S. , gdyż jej zdaniem sporządzoną notatkę z rozpytania należy zweryfikować. Prokurator Rejonowy w Dzierżoniowie przekazując powyższe zażalenie wraz z aktami sprawy do rozpoznania Sądowi wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia wskazując, iż zarzuty podniesione przez skarżącą nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu analiza akt sprawy wskazuje jednoznacznie, iż decyzja procesowa o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie jest w pełni zasadna i wydana z zachowaniem przepisów proceduralnych, a zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W realiach przedmiotowej sprawy odnośnie opisanego czynu należy stwierdzić, że zgromadzony w sprawie materiał nie pozwala dostatecznie wskazać, że doszło do popełnienia czynu zabronionego, stypizowanego w art. 209 § 1 k.k. (według stanu prawnego obowiązującego do dnia 31 maja 2017r.). W sprawie ustalono, iż G. S. wraz z J. S. mają obecnie dwójkę pełnoletnich dzieci, na które G. S. zobowiązany jest ( do czasu uzyskania przez nich zdolności do samodzielnego utrzymania się ), na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 9 lutego 2010r. w sprawie o sygn. akt I C 1859/09, do regulowania zobowiązań alimentacyjnych w kwocie po 350 zł na rzecz każdego dziecka. Obecnie skarżąca A. S. kontynuuje naukę na Uniwersytecie (...) wobec czego jest nadal osobą uprawnioną do alimentów. Rozpytany na tę okoliczność G. S. potwierdził fakt obowiązku alimentacyjnego na rzecz dzieci. Stwierdził, iż po rozwodzie wyprowadził się z domu rodzinnego pozostawiając go rodzinie. Wskazał, iż pracował w zakładzie lakierniczym bez umowy o pracę i otrzymywał minimalne wynagrodzenie w wysokości 1.400 zł. Przyznał, iż „ w chwili obecnej podejmuje wszelkie prace dorywcze w tym prace w polu przy zbiorach. Zarobione pieniądze wystarczają mu na pokrycie bieżących opłat i kupno żywności ” (karta 27 akt). G. S. potwierdził, że „ nie przekazywał systematycznie byłej małżonce rat alimentacyjnych, a w późniejszym okresie dorosłej już córce ” (karta 27 akt), a było to spowodowane niemożliwością wygospodarowania dodatkowych sum pieniężnych. Podał, iż zależało mu na uregulowaniu zadłużenia komorniczego, dlatego dokonał przepisania na dzieci połowy domu położonego w U. . Ponadto G. S. podał, iż z prac dorywczych uzyskuje około 1.000 zł – 1.200 zł wynagrodzenia. Potwierdził także odziedziczenie po ojcu udziału w nieruchomości znajdującej się w D. przy ulicy (...) i chęci sprzedaży tych udziałów, jednak „ do chwili obecnej odbyły się dwie nieskuteczne licytacje na przedmiotowej nieruchomości ” (karta 27 verte). Zgodnie z art. 209 § 1 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017r.) kto uporczywie uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby i przez to naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Przedmiotem ochrony są rodzina i instytucja opieki; chodzi o zabezpieczenie materialnych podstaw egzystencji dla osób najbliższych sprawcy oraz tych, których prawa w tym zakresie wynikają z orzeczenia sądowego lub ustawy ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2001r. w sprawie sygn. akt V KKN 47/01 ). „Uchylanie się od obowiązku łożenia na utrzymanie osoby uprawnionej do alimentacji zachodzi wtedy, gdy zobowiązany mając obiektywną możliwość wykonania tego obowiązku, nie dopełnia go ze złej woli”. ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1976r. w sprawie sygn. akt VI KZP 13/75). N. jest przestępstwem indywidualnym, jego sprawcą może być bowiem jedynie osoba zobowiązana do alimentacji na rzecz innej osoby na mocy ustawy lub orzeczenia sądowego. Sąd w pełni podziela decyzję o odmowie wszczęcia dochodzenia opartą na stanowisku, iż zawiadomienie nie dostarcza podstaw do uznania, iż zachodzi uzasadnione podejrzenie, iż doszło do popełnienia czynu zabronionego, stypizowanego w art. 209 § 1 k.k. (według stanu prawnego obowiązującego do 31 maja 2017r.). Nadto wskazać należy, że postępowanie sprawdzające w celu ustalenia, czy istnieją podstawy do wszczęcia dochodzenia w tej sprawie nie zawiera żadnych uchybień, mogących skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, w celu dokonania dalszych czynności procesowych, zwłaszcza, iż sama A. S. nie wskazuje na potrzebę wykonania jakichkolwiek czynności, czy też dopuszczenia dowodów, których przeprowadzenia zaniechano, a jedynie kwestionuje zaskarżone rozstrzygnięcie, polemizując z nim i nie zgadzając się z dokonaną oceną materiału, przeciwstawiając jej własne subiektywne stanowisko w tej sprawie, a przy tym ograniczając się jedynie do wykazania, że ojciec G. S. działa celowo i złośliwie. Zdaniem Sądu zauważyć jednak należy, co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału, że G. S. na mocy aktu notarialnego z dnia 11 kwietnia 2014r. Repertorium A numer (...) przeniósł własność 1/2 nieruchomości w trybie art. 453 k.c. na rzecz swoich dzieci A. S. i G. S. (po 1/4), a wartość przedmiotu umowy została określona przez strony na kwotę 34.300 zł (jedynie jako wysokość zadłużenia z tytułu alimentów na rzecz dzieci, w sytuacji, gdy wartość nieruchomości była zdecydowanie wyższa). Ponadto czynności prowadzone przez komornika sądowego pozwoliły na ustalenie, iż G. S. obecnie nie pobiera stałych świadczeń, a komornik prowadzi sprawę z nieruchomości należącej do G. S. , która nie została sprzedana w drodze licytacji. Karta rozliczeniowa prowadzona w sprawie Kmp 82/10 wskazuje, iż dokonywane były wpłaty na rzecz wierzycieli. W ocenie Sądu brak podstaw do przesłuchania G. S. , albowiem w myśl art. 307 k.p.k. w postępowaniu sprawdzającym nie przeprowadza się m.in. czynności wymagających spisania protokołu ( z wyjątkiem przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie lub wniosku o ściganie ), co też zostało dochowane w niniejszej sprawie. Tym samym w ocenie Sądu skoro przeprowadzone w sprawie postępowanie nie zawiera braków i uchybień mogących skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, w celu dokonania ewentualnych dalszych czynności procesowych, należało orzec jak w sentencji. Na oryginale właściwe podpisy Za zgodność

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę