II Kp 354/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Dzierżoniowie rozpoznał zażalenie pokrzywdzonej W. M. na postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie o czyn z art. 286 § 1 k.k. (oszustwo). Pokrzywdzona zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów, twierdząc, że M. M. (1) wprowadziła ją w błąd co do zamiaru wywiązania się z umowy sprzedaży spółki i zakupu sprzętu, doprowadzając do niekorzystnego rozporządzenia jej mieniem na kwotę 24.951,38 zł. Sąd analizując materiał dowodowy stwierdził, że nie doszło do popełnienia przestępstwa oszustwa. Kluczowe było ustalenie, że umowa sprzedaży spółki nie doszła do skutku z powodu braku środków finansowych po stronie pokrzywdzonej, a nie z powodu celowego wprowadzenia jej w błąd przez M. M. (1). Sąd podkreślił, że przestępstwo oszustwa wymaga umyślności i bezpośredniego zamiaru popełnienia czynu w momencie jego dokonywania, czego w tej sprawie nie wykazano. Kwota 24.951,38 zł, która pochodziła od pokrzywdzonej, została wydatkowana na przekształcenie spółki i zakup sprzętu, co miało być pierwszym krokiem do zakupu spółki. Sąd zaznaczył, że wszelkie rozliczenia finansowe między stronami, w tym zwrot zaliczki w wysokości 50.000 zł, powinny być dochodzone na drodze cywilnej, a nie karnej. Zarzuty dotyczące niezgodności działań M. M. (1) jako Prezesa Zarządu z przepisami prawa handlowego, rachunkowości czy podatkowymi, zostały uznane za pozostające poza zakresem postępowania karnego. W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o umorzeniu dochodzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaPotwierdzenie wymogów formalnych dla przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k., w szczególności konieczności wykazania umyślności i bezpośredniego zamiaru w momencie zawierania umowy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i nie wprowadza nowych interpretacji prawnych. Dotyczy głównie rozróżnienia między odpowiedzialnością karną a cywilną.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak środków finansowych na realizację umowy sprzedaży spółki, pomimo poniesienia przez pokrzywdzoną kosztów związanych z jej przekształceniem, stanowi przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak środków finansowych po stronie pokrzywdzonej na realizację umowy, a także brak dowodów na celowe wprowadzenie jej w błąd przez sprawcę w momencie zawierania umowy, wyklucza popełnienie przestępstwa oszustwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla przestępstwa oszustwa jest wykazanie umyślności i bezpośredniego zamiaru wprowadzenia w błąd w momencie zawierania umowy. W tej sprawie umowa nie doszła do skutku z powodu braku środków u pokrzywdzonej, a nie z powodu działania sprawcy. Ewentualne rozliczenia mają charakter cywilny.
Czy działania Prezesa Zarządu spółki prawa handlowego, które mogą naruszać przepisy prawa handlowego, rachunkowości lub podatkowego, mogą być podstawą do odpowiedzialności karnej z art. 286 § 1 k.k.?
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenia przepisów prawa handlowego, rachunkowości czy podatkowego przez Prezesa Zarządu pozostają bez wpływu na ocenę, czy doszło do popełnienia przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa handlowego, rachunkowości czy podatkowego przez M. M. (1) jako Prezesa Zarządu są całkowicie poza zakresem rozstrzygnięcia w sprawie o oszustwo.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| M. M. (1) | osoba_fizyczna | sprawca (domniemany) |
| Prokuratura Rejonowa w D. | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 465 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 329 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 30
Kodeks karny
k.k. art. 284 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na umyślność i bezpośredni zamiar popełnienia oszustwa w momencie zawierania umowy. • Niedojście do skutku umowy z powodu braku środków finansowych po stronie pokrzywdzonej, a nie działania sprawcy. • Kwestie finansowe i rozliczenia stron mają charakter cywilny. • Zarzuty dotyczące naruszenia prawa handlowego, rachunkowości czy podatkowego pozostają poza zakresem postępowania karnego.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania (art. 30 k.k.) poprzez niezasadne przyjęcie braku winy. • Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niezasadnym ustaleniu, że Prezes Zarządu nie musi przestrzegać zasad prawa. • Zarzut popełnienia przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. (przywłaszczenie).
Godne uwagi sformułowania
przestępstwo penalizowane przepisem art. 286 § 1 k.k. zachodzi wówczas gdy zostaną spełnione wszystkie opisane tym przepisem znamiona czynu • przestępstwo oszustwa może być popełnione tylko umyślnie, z zamiarem bezpośrednim, kierunkowym • przypisanie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. wiąże się zatem z wykazaniem, że sprawca obejmował swoją świadomością i zamiarem bezpośrednim kierunkowym wprowadzenie w błąd innej osoby oraz to, że doprowadza ją w ten sposób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, co wyklucza możliwość popełnienia tego przestępstwa z zamiarem ewentualnym • aby przyjąć, iż faktycznie tak było koniecznym byłoby bowiem wykazanie, że już w chwili zawierania z pokrzywdzoną umowy (...) bezpośrednim zamiarem sprawcy było uzyskanie od pokrzywdzonej korzyści majątkowej (...) bez zamiaru wywiązania się z łączącej strony umowy oraz ukierunkowane na uzyskanie tego celu wprowadzenie jej w błąd • o ile zaś M. M. (1) jest pokrzywdzonej winna jakiekolwiek pieniądze (...) to rozliczenie między stronami nastąpić winno ewentualnie (...) w drodze postępowania cywilnego (...) nie zaś w postępowaniu karnym.
Skład orzekający
Marta Błaszkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogów formalnych dla przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k., w szczególności konieczności wykazania umyślności i bezpośredniego zamiaru w momencie zawierania umowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i nie wprowadza nowych interpretacji prawnych. Dotyczy głównie rozróżnienia między odpowiedzialnością karną a cywilną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa ilustruje typowy problem rozgraniczenia między przestępstwem oszustwa a niewykonaniem umowy cywilnoprawnej, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej.
“Kiedy niewykonanie umowy staje się oszustwem? Sąd wyjaśnia kluczowe różnice.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.