II Kp 230/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Dzierżoniowie rozpoznał zażalenie K. S. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w D. z dnia 5 maja 2014 roku, sygn. akt (...) o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie przywłaszczenia wyposażenia hotelu. K. S. zarzucił I. Ł. przywłaszczenie powierzonych rzeczy o łącznej wartości 32.644 zł, stanowiących wyposażenie hotelu, w okresie od 30 sierpnia 2013 roku do 20 marca 2014 roku, co kwalifikował jako czyn z art. 284 § 2 k.k. Prokurator odmówił wszczęcia dochodzenia, wskazując na brak znamion czynu zabronionego, a w szczególności umyślności działania. Stwierdził, że przedstawione fakty wskazują jedynie na ewentualne niewykonanie lub niewłaściwe wykonanie zobowiązań wynikających z umów dzierżawy i najmu, a pokrzywdzony powinien dochodzić swoich praw na drodze postępowania cywilnego. K. S. wniósł zażalenie, zarzucając prokuratorowi przedwczesną decyzję i skupienie się na wykładni przepisów zamiast na czynnościach sprawdzających. Sąd Rejonowy nie podzielił argumentów skarżącego. Analiza akt sprawy wykazała, że decyzja prokuratora była trafna. Sąd podkreślił, że przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. (przywłaszczenie) i art. 288 § 1 k.k. (zniszczenie, uszkodzenie rzeczy) mają charakter umyślny. Nieumyślne zniszczenie lub uszkodzenie rzeczy, czy też niemożność wydania rzeczy z przyczyn niezawinionych umyślnie, stanowią delikt cywilny, a nie przestępstwo. W niniejszej sprawie K. S. nie wskazał okoliczności przemawiających za umyślnym działaniem I. Ł. w zakresie przywłaszczenia lub zniszczenia mienia. Wskazywał raczej na brak nadzoru i zaniedbanie obiektu. Sąd stwierdził, że odpowiedzialność za ewentualne szkody spoczywa na Spółce (...), która była kontrahentem K. S., a dochodzenie roszczeń cywilnych jest właściwą drogą dla pokrzywdzonego. Wobec braku znamion przestępstwa umyślnego, sąd utrzymał w mocy postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaRozróżnienie między odpowiedzialnością karną a cywilną w przypadku szkód majątkowych, zwłaszcza w kontekście umów dzierżawy/najmu i braku znamion przestępstwa umyślnego.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów k.k. i k.p.k. w kontekście odmowy wszczęcia dochodzenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak nadzoru nad powierzonym mieniem lub jego nieumyślne uszkodzenie może być podstawą do wszczęcia dochodzenia w sprawie przywłaszczenia lub zniszczenia rzeczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przestępstwa przywłaszczenia i zniszczenia rzeczy mają charakter umyślny. Nieumyślne działania lub brak nadzoru stanowią podstawę do dochodzenia roszczeń cywilnych, a nie odpowiedzialności karnej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 284 § 2 k.k. i art. 288 § 1 k.k. penalizują jedynie umyślne działania. Nieumyślne uszkodzenie lub utrata mienia, wynikająca z braku należytego nadzoru, nie wypełnia znamion tych przestępstw i powinno być dochodzone na drodze cywilnej.
Czy prokurator ma obowiązek wszcząć dochodzenie, jeśli treść zawiadomienia i załączone dokumenty jednoznacznie wskazują na brak znamion czynu zabronionego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prokurator może odmówić wszczęcia dochodzenia bez przeprowadzania dodatkowych czynności sprawdzających, jeśli materiał dowodowy z dokumentów jednoznacznie wyklucza popełnienie przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy analiza przedłożonych dokumentów (umowy, zestawienia) jednoznacznie wskazuje na brak umyślności i tym samym brak znamion przestępstwa, prokurator zasadnie odmówił wszczęcia dochodzenia bez konieczności przesłuchiwania świadków czy przeprowadzania innych czynności sprawdzających.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w D. | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| I. Ł. | osoba_fizyczna | podejrzana |
| Spółka (...) Sp. z o.o. w Ł. | spółka | kontrahent pokrzywdzonego |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 465 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 329 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 284 § 2
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 288 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 8
Kodeks karny
Występek można popełnić nieumyślnie tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Brak podstaw do wszczęcia postępowania przygotowawczego w przypadku braku znamion czynu zabronionego.
k.p.k. art. 307 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak znamion przestępstwa umyślnego (art. 284 § 2 k.k., art. 288 § 1 k.k.). • Nieumyślne uszkodzenie lub utrata mienia jako podstawa odpowiedzialności cywilnej, a nie karnej. • Treść zawiadomienia i dokumentów jednoznacznie wyklucza popełnienie przestępstwa. • Brak konieczności przeprowadzania dodatkowych czynności sprawdzających w sytuacji oczywistego braku znamion czynu zabronionego.
Odrzucone argumenty
Decyzja prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia była przedwczesna. • Konieczność przeprowadzenia czynności sprawdzających, w tym przesłuchania I. Ł. • Prokurator skupił się na wykładni prawa materialnego zamiast na czynnościach procesowych.
Godne uwagi sformułowania
brak w czynie znamion czynu zabronionego • nie dają podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa • swych interesów pokrzywdzony winien dochodzić w drodze postępowania cywilnego • czynności sprawdzające, a tym bardziej dochodzenie, nie mogą zastępować realnych działań windykacyjnych • przestępstwa penalizowane przepisem art. 284 § 2 k.k. (...) i przepisem art. 288 § 1 k.k. (...) mają charakter umyślny • nieumyślne zniszczenie cudzej rzeczy lub spowodowana (...) okolicznościami niemożność wydania właścicielowi jego rzeczy, są bowiem deliktami cywilnymi
Skład orzekający
Marta Błaszkiewicz
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozróżnienie między odpowiedzialnością karną a cywilną w przypadku szkód majątkowych, zwłaszcza w kontekście umów dzierżawy/najmu i braku znamion przestępstwa umyślnego."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów k.k. i k.p.k. w kontekście odmowy wszczęcia dochodzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje częsty problem rozgraniczenia między prawem karnym a cywilnym w przypadku szkód majątkowych, co jest istotne dla praktyków obu dziedzin.
“Kiedy szkoda majątkowa to nie przestępstwo? Sąd wyjaśnia różnicę między prawem karnym a cywilnym.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.