II Kp 122/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Dzierżoniowie rozpoznał zażalenie Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w D. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w D. z dnia 4 marca 2014 roku, zatwierdzone 7 marca 2014 roku, o umorzeniu dochodzenia w sprawie o czyn z art. 286 § 1 k.k. (oszustwo). Dochodzenie dotyczyło nienależnego pobrania przez A. Z. zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 4.132,90 zł w okresie od 13 sierpnia 2009 roku do 12 sierpnia 2010 roku, poprzez wprowadzenie w błąd pracowników PUP co do okoliczności zatrudnienia. Pokrzywdzony zarzucił błędne przyjęcie braku danych uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd, analizując materiał dowodowy, ustalił, że A. Z. zarejestrowała się jako bezrobotna i otrzymała zasiłek, a następnie utraciła status bezrobotnej z powodu upływu okresu pobierania zasiłku oraz nieusprawiedliwionego niestawiennictwa. Później ustalono, że w okresie pobierania zasiłku A. Z. podejmowała pracę. W związku z tym wznowiono postępowanie administracyjne, uchylono decyzje o utracie prawa do zasiłku i stwierdzono, że pobrany zasiłek był świadczeniem nienależnym. Sąd podkreślił, że dla popełnienia przestępstwa oszustwa (art. 286 § 1 k.k.) kluczowy jest zamiar bezpośredni popełnienia czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. W ocenie Sądu, w momencie przyznawania statusu bezrobotnego i zasiłku, A. Z. nie miała zamiaru wprowadzenia w błąd, ponieważ faktycznie nie pracowała i nie można było wykazać, że wiedziała o rychłym podjęciu pracy. Sąd uznał również, że nie doszło do popełnienia przestępstwa składania fałszywych oświadczeń (art. 233 § 1 i 6 k.k.), gdyż w dniu podpisywania oświadczenia A. Z. nie pracowała. Sąd stwierdził, że zachowanie A. Z. stanowiło jedynie wykroczenie z art. 119 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, polegające na niepowiadomieniu urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia. W związku z powyższym, Sąd nie uwzględnił zażalenia i utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu dochodzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa oszustwa w kontekście pobierania świadczeń socjalnych, rozróżnienie między przestępstwem a wykroczeniem.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku zamiaru w momencie przyznawania świadczenia.
Zagadnienia prawne (4)
Czy brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa oszustwa (art. 286 § 1 k.k.) uzasadnia umorzenie dochodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak danych wystarczających do uzasadnienia podejrzenia popełnienia przestępstwa oszustwa uzasadnia umorzenie dochodzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w momencie przyznawania statusu bezrobotnego i zasiłku, osoba podejrzana nie miała zamiaru wprowadzenia w błąd ani wyzyskania błędu, ponieważ faktycznie nie pracowała i nie można było wykazać, że wiedziała o rychłym podjęciu pracy. Brak jest zatem zamiaru bezpośredniego wymaganego do popełnienia przestępstwa oszustwa.
Czy zatajenie faktu podjęcia pracy przez osobę pobierającą zasiłek dla bezrobotnych stanowi przestępstwo oszustwa (art. 286 § 1 k.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli brak jest zamiaru wprowadzenia w błąd lub wyzyskania błędu w momencie przyznawania świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że samo pobranie nienależnego świadczenia w wyniku późniejszego podjęcia pracy, bez wykazania zamiaru oszustwa w momencie przyznawania świadczenia, nie wypełnia znamion przestępstwa oszustwa. Może to być co najwyżej wykroczenie.
Czy zatajenie faktu podjęcia pracy przez osobę pobierającą zasiłek dla bezrobotnych stanowi przestępstwo składania fałszywych oświadczeń (art. 233 § 1 i 6 k.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli w momencie składania oświadczenia osoba ta faktycznie nie pracowała.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w dniu podpisania oświadczenia o statusie bezrobotnego, osoba podejrzana nie pracowała, a zatem nie złożyła fałszywego oświadczenia.
Czy zatajenie faktu podjęcia pracy przez osobę pobierającą zasiłek dla bezrobotnych stanowi wykroczenie z art. 119 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli osoba bezrobotna nie powiadomiła urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zatajenie informacji o podjęciu pracy przez bezrobotnego, który nie powiadomił o tym urzędu pracy w ciągu 7 dni, stanowi wykroczenie z art. 119 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Powiatowy Urząd Pracy w D. | instytucja | pokrzywdzony |
| A. Z. | osoba_fizyczna | podejrzana |
| Prokuratura Rejonowa w D. | organ_państwowy | prokurator |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w D. | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa popełnia ten, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Wymaga zamiaru bezpośredniego obejmującego cel i sposób działania.
u.p.z.i.i.r.p. art. 119 § ust. 2
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Kara grzywny za podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bez powiadomienia właściwego powiatowego urzędu pracy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczność wyłączająca ściganie, w tym brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Okoliczność wyłączająca ściganie, w tym brak znamion czynu zabronionego.
k.k. art. 233 § § 1 i 6
Kodeks karny
Przestępstwo składania fałszywych oświadczeń.
u.p.z.i.i.r.p. art. 74
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zamiaru bezpośredniego popełnienia przestępstwa oszustwa w momencie przyznawania świadczenia. • W momencie przyznawania świadczenia osoba podejrzana faktycznie nie pracowała. • Zamiar popełnienia przestępstwa oszustwa nie został udowodniony. • Zachowanie wypełnia znamiona wykroczenia, a nie przestępstwa.
Odrzucone argumenty
Pobranie nienależnego zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 4.132,90 zł. • Zatajenie faktu podjęcia pracy w okresie pobierania zasiłku. • Wprowadzenie w błąd pracowników Powiatowego Urzędu Pracy.
Godne uwagi sformułowania
brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu • nie sposób wykazać aby wiedziała ponad wszelką wątpliwość, że taką pracę wkrótce otrzyma • popełniła jedynie wykroczenie
Skład orzekający
Maciej Maciejewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa w kontekście pobierania świadczeń socjalnych, rozróżnienie między przestępstwem a wykroczeniem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zamiaru w momencie przyznawania świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje subtelne rozróżnienie między przestępstwem a wykroczeniem w kontekście świadczeń socjalnych, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Oszustwo na zasiłku dla bezrobotnych – czy zawsze jest przestępstwem? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.