II Kp 1134/20
Podsumowanie
Sąd uznał zatrzymanie osoby protestującej w maju 2020 roku za niezasadne i nieprawidłowe, mimo że było legalne.
Sąd Rejonowy rozpatrzył zażalenie na zatrzymanie P.T. w dniu 16 maja 2020 roku. Zatrzymanie miało miejsce podczas zgromadzenia, które nie zostało zarejestrowane z powodu obostrzeń epidemicznych. Sąd uznał, że samo uczestnictwo w zgromadzeniu nie stanowiło bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia, a także nie było podstaw do zastosowania postępowania przyspieszonego w sprawie o wykroczenie. W związku z tym, zatrzymanie uznano za niezasadne i nieprawidłowe, mimo że było legalne.
Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie rozpoznał zażalenie P.T. na zatrzymanie go w dniu 16 maja 2020 roku. Zatrzymanie nastąpiło w związku z udziałem w zgromadzeniu, które nie zostało zarejestrowane z powodu obostrzeń epidemicznych wprowadzonych rozporządzeniem Rady Ministrów. Sąd Apelacyjny wcześniej uznał, że niezarejestrowanie zgromadzenia nie jest jego zakazem, co mogło wprowadzić zamęt prawny. P.T. został zatrzymany na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2a ustawy o Policji w związku z rozporządzeniem epidemicznym, jako osoba stwarzająca bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia. Sąd ocenił zatrzymanie jako legalne, przeprowadzone przez uprawnione organy w dopuszczalnym czasie. Jednakże, sąd uznał zatrzymanie za niezasadne, ponieważ P.T. nie stwarzał bezpośredniego zagrożenia dla życia, zdrowia lub mienia. Sama obecność w zgromadzeniu w realiach epidemii była traktowana jako zagrożenie pośrednie, a nie bezpośrednie. Sąd stwierdził również brak podstaw do zastosowania art. 244 § 1 kpk (podejrzenie popełnienia przestępstwa) ani art. 45 § 1 kpw (wykroczenie i postępowanie przyspieszone), ponieważ tożsamość P.T. była ustalona, a jego zachowanie nie wypełniało znamion wykroczenia z art. 54 kw w zw. z § 13 ust. 1 Rozporządzenia, które zakazywało organizowania zgromadzeń, a nie samego uczestnictwa. Dodatkowo, sąd uznał zatrzymanie za nieprawidłowe ze względu na sposób jego przeprowadzenia, w tym stłoczenie uczestników i użycie gazu pieprzowego, co mogło eskalować zagrożenie epidemiczne. W konsekwencji, sąd uwzględnił zażalenie w części, uznając zatrzymanie za niezasadne i nieprawidłowe.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zatrzymanie było niezasadne i nieprawidłowe, chociaż legalne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo uczestnictwo w zgromadzeniu nie stanowiło bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia, a także nie było podstaw do zastosowania postępowania przyspieszonego w sprawie o wykroczenie. Sposób przeprowadzenia zatrzymania, w tym stłoczenie i użycie gazu, był nieprawidłowy i mógł pogorszyć sytuację epidemiczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględniono zażalenie w części
Strona wygrywająca
P. T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. T. | osoba_fizyczna | zatrzymany |
| Prokuratura Rejonowa (...) w W. | organ_państwowy | uczestnik |
| Komendant (...) | organ_państwowy | uczestnik |
| M. J. | osoba_fizyczna | organizator zgromadzenia |
| Prezydent (...) W. | organ_państwowy | organ administracji |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | przystępujący |
Przepisy (12)
Główne
kpk art. 246 § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 246 § 4
Kodeks postępowania karnego
u. Policji art. 15 § 1
Ustawa o Policji
u. Policji art. 15 § 1
Ustawa o Policji
pkt 2a i 3
kpw art. 45 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
rozp. RM art. 13 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 maja 2020 roku
zakaz organizowania zgromadzeń
Pomocnicze
kpk art. 98 § 2
Kodeks postępowania karnego
kpw art. 90 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
u. z. z. z. z. z. u. l. art. 46 § 4
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
pkt 4
p. o. z. art. 3
Ustawa Prawo o zgromadzeniach
rozp. RM art. 16
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 maja 2020 roku
rozp. RM art. 17
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 maja 2020 roku
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia ze strony zatrzymanego. Brak podstaw do zastosowania postępowania przyspieszonego w sprawie o wykroczenie. Samo uczestnictwo w zgromadzeniu nie wypełnia znamion wykroczenia z art. 54 kw. Sposób przeprowadzenia zatrzymania był nieprawidłowy (stłoczenie, użycie gazu). Niejasna sytuacja prawna dotycząca zgromadzeń w okresie stanu epidemii.
Odrzucone argumenty
Zatrzymanie było legalne. Zatrzymanie było uzasadnione potencjalnym zagrożeniem epidemicznym.
Godne uwagi sformułowania
nie zarejestrowanie zgromadzenia nie oznacza jego zakazu działania organu gminy doprowadziły zatem do zamętu prawnego zatrzymanie jest niezasadne i nieprawidłowe, aczkolwiek legalne zatrzymanie prewencyjne ma charakter zapobiegający naruszeniu wskazanych w przepisie dóbr bezpośredniość zagrożenia oznacza taki stan, w którym między zagrożeniem, dobra a jego naruszeniem nie ma ogniw pośrednich sama obecność w miejscu publicznym i uczestnictwo w zgromadzeniu w realiach stanu epidemii może być co najwyżej przesłanką do stwierdzenia istnienia pośredniego, potencjalnego zagrożenia trudno wytłumaczyć działania funkcjonariuszy Policji, którzy zatrzymując obywateli z powodu stwarzania przez niech, jak twierdzili, bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia z powodu stanu epidemii eskalują to zagrożenie stłaczając ludzi w zamkniętym kręgu uniemożliwiając tym samym zachowanie tzw. dystansu społecznego.
Skład orzekający
Paweł Macuga
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zasadności i prawidłowości zatrzymania przez Policję, zwłaszcza w kontekście zgromadzeń publicznych i obostrzeń epidemicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego związanego z okresem pandemii COVID-19 i obostrzeniami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do zgromadzeń a obostrzeniami epidemicznymi, a także oceny działań Policji w kontekście zatrzymania obywatela. Pokazuje złożoność prawną sytuacji w czasie pandemii.
“Policja zatrzymała protestującego, bo stwarzał zagrożenie? Sąd: zatrzymanie było niezasadne i nieprawidłowe!”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II Kp 1134/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 sierpnia 2020 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSR Paweł Macuga Protokolant: Monika Boruc przy udziale Prokuratora ---- po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 28 sierpnia 2020 r. w W. zażalenia P. T. na podstawie art. 246 § 1, 4 kpk i art 98 § 2 kpk postanawia: 1.
zażalenie uwzględnić w części i uznać, że zatrzymanie P. T. w dniu 16 maja 2020 roku było niezasadne i nieprawidłowe; 2.
odroczyć sporządzenie uzasadnienia postanowienia na okres 7 dni 3.
o stwierdzeniu niezasadności i nieprawidłowości zatrzymania zawiadomić Prokuraturę Rejonową (...) w W. oraz Komendanta (...) . UZASADNIENIE do postanowienia z dnia 28 sierpnia 2020 roku w sprawie II Kp 1134/20 W dniu 12 maja 2020 roku do Biura (...) W. wpłynęło zawiadomienie o zgromadzeniu złożone przez jego organizatora M. J. . Z treści zawiadomienia wynika, że zgromadzenie miało odbyć się 16 maja (ewentualnie do 31 maja 2020) o godzinie 12.00 na Placu (...) w rejonie K. Z. , a następnie nastąpić miał przemarsz ulicami : K. , (...) , Plac (...) (ewentualne miasteczko namiotowe pod (...) ). Przewidywana liczba uczestników została określona na 10 tys. osób zaś celem zgromadzenia miała być „protest przeciwko niekompetencji polityków”. Organizator zgromadzenia zagwarantować miał pokojowy przebieg zgromadzenia poprzez zapewnienie służby porządkowej i maseczek. Pismem z dnia 12 maja 2020 roku p.o. Zastępcy Dyrektora Biura (...) W. udzielił odpowiedzi M. J. , iż zgromadzenie nie może zostać zarejestrowane. Uzasadnieniem tego stanowiska było rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 maja 2020 roku „ w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 792 i 820). Poinformowano nadto M. J. , że na terytorium RP obowiązuje do odwołania zakaz organizowania zgromadzeń w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 lipca 2015 roku Prawo o zgromadzeniach. W tym stanie rzeczy M. J. odwołał się do Sądu Okręgowego w Warszawie od zakazu zgromadzenia z dnia 12 maja 2020 roku. W złożonym w dniu 13 maja 2020 r. piśmie procesowym do Sądu Okręgowego w Warszawie M. J. wniósł odwołanie od „decyzji administracyjnej” Prezydenta (...) W. wyrażonej w piśmie z dnia 12 maja 2020 r. M. J. argumentował swoje odwołanie tym, że jego wniosek został rozpoznany negatywnie – doręczono mu bowiem za pośrednictwem poczty elektronicznej pismo z daty 12 maja 2002 r. o odmowie wpisania demonstracji do rejestru publicznego, którą to decyzję uzasadniono zakazem przeprowadzenia zgromadzeń wynikających z par. 14 ust. 1 rozp. Rady Ministrów z dnia 19.04.2020 r. W ocenie M. J. decyzja ta nie zabraniała w istocie przeprowadzenia zgromadzenia publicznego w formie demonstracji, a następnie pochodu albowiem wyrażała jedynie odmowę wpisania zgromadzenia w rejestr publiczny. W dalszej części skarżący podniósł, iż doszło do naruszenia prawa, bowiem decyzja została wydana bez podstawy prawnej - skoro decyzja organu odmawia wpisania zgromadzenia w rejestr publiczny a przepisy prawa nie przewidują takiej możliwości to działanie organu nie znajduje żadnych podstaw prawnych. Takie działanie – zdaniem wnioskodawcy – nie znajduje uzasadnienia w treści ustawy Prawo o zgromadzeniach publicznych. Ustawa ta bowiem nie przewiduje prawa organu do odmowy wpisania informacji o zgromadzeniach w rejestr publiczny. Nawet, w przypadku wydania decyzji o zakazie zgromadzenia ustawodawca przewiduje obligatoryjne umieszczenie takiej decyzji w rejestrze publicznym, a więc co do zasady wpisanie zgromadzenia w rejestr z jednoczesną informacją o wydaniu zakazu. Z tego to powodu, zdaniem wnioskodawcy, nie istnieje podstawa prawna zakazu wpisania zgromadzenia w rejestr publiczny, co powoduje że działanie Urzędu (...) jest sprzeczne z prawem. Sąd Okręgowy w Warszawie po rozpoznaniu sprawy z odwołania M. J. z udziałem Prezydenta (...) W. , postanowieniem z dnia 14 maja 2020 roku (sygn.. akt XXV Ns 45/20, oddalił odwołanie. Oddalając odwołanie, sąd powołał się na rozporządzenie Rady Ministrów z 2 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. W ocenie sądu prezydent był zatem uprawniony do niezarejestrowania zgromadzenia i niezastosowania Prawa o zgromadzeniach z uwagi na fakt, że przepisy rozporządzenia wyłączają stosowanie Prawa o zgromadzeniach. Zdaniem sądu Urząd (...) nie miał obowiązku stosowania, w obecnych szczególnych okolicznościach, standardowego trybu w postępowaniach dotyczących zgromadzeń regulowanych ustawą. Sąd uznał ponadto, że zaistniała przesłanka zakazania zgromadzenia z uwagi na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, o której mowa w art. 14 pkt 2 Prawa o zgromadzeniach. Powołał się przy tym na wynikający z art. 68 Konstytucji RP obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. M. J. zaskarżył w/w postanowienie zażaleniem do Sądu Apelacyjnego w Warszawie, do którego przystąpił Rzecznik Praw Obywatelskich wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zarzucił jej naruszenie: ⚫ art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. Prawo o zgromadzeniach – poprzez nieudostępnienie niezwłocznie na stronie podmiotowej w Biuletynie Informacji Publicznej informacji o miejscu i terminie organizowanego zgromadzenia; ⚫ art. 14 Prawa o zgromadzeniach – poprzez niewydanie decyzji o zakazie zgromadzenia w sytuacji, gdy organ uznał, że zaistniały przesłanki do zakazania organizacji zgłoszonego zgromadzenia; ⚫ art. 57 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji . Rozpatrując odwołanie 15 maja 2020 r., Sąd Apelacyjny wskazał, że niezarejestrowanie zgromadzenia nie oznacza jego zakazu. Takie zachowanie urzędu (...) można rozpatrywać w kategoriach bezczynności organu. W takiej sytuacji Urząd (...) powinien był albo zakazać zgromadzenia, albo wpisać je do rejestru. W ocenie sądu tylko zakaz zgromadzenia może być oceniany przez sąd. Skoro zaś takiej decyzji nie było, sąd odwołanie wnioskodawcy odrzucił. Sąd Apelacyjny ostatecznie przyznał rację i wnioskodawcy, i RPO, że zakaz zgromadzeń wprowadzony rozporządzeniem RM budzi istotne wątpliwości konstytucyjne, szczególnie w kontekście dopuszczalności ograniczeń praw podmiotowych oraz zasady proporcjonalności ( art. 31 ust. 3 Konstytucji ). Zgodnie z protokołem zatrzymania sporządzonym w dniu 16 maja 2020 o godzinie 20.30 w KP w S. , P. T. został zatrzymany o godzinie 18.00 na ul. (...) na podstawie art. 15 ust.1 pkt 2a ustawy o Policji w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 maja 2020 roku ( poz. 878 ). Jako przyczynę zatrzymania wskazano, iż „w dniu 16 maja 2020 roku w W. przy Placu (...) stwarzał bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego, w ten sposób, że nie stosując się do wydanego z mocy ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 2020 roku w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku wystąpieniem stanu epidemii, znajdując się na obszarze na którym wystąpił stan epidemii brał udział w zgromadzeniu, jednocześnie nie stosował się do wydanego na podstawie prawa polecenia nakazującego powrót do miejsca zamieszkania.” P. T. pokwitował własnoręcznym podpisem, że został pouczony przyczynach zatrzymania o przysługujących mu prawach osoby zatrzymanej oraz pokwitował odebranie kopii protokołu zatrzymania. Z treści protokołu wynika, że P. T. zażądał powiadomienia małżonki o zatrzymaniu. Żądanie to zrealizował prowadzący czynność zatrzymania funkcjonariusz Policji o godzinie 21.45. Zatrzymany nie żądał powiadomienia adwokata. Zatrzymanego zbadano na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu z wynikiem negatywnym. Wobec oświadczenia, iż leczy się na astmę przewieziono go do szpitala przy ul. (...) , gdzie odmówił poddania się badaniu. Zatrzymanego sprawdzono w systemie KSIP z wynikiem negatywnym oraz ustalono, że nie jest osobą poddaną kwarantannie. Do protokołu zatrzymania P. T. złożył zażalenie na legalność, zasadność i prawidłowość zatrzymania. Oświadczył, że brał udział w legalnym zgromadzeniu i zachowywał odległość do momentu gdy Policja ścisnęła wszystkich w zbity tłum. W oparciu o notatkę funkcjonariusza Policji post. M. K. (1) ustalono, że dniu 16 maja 2020 roku funkcjonariusz ten wraz z funkcjonariuszem post. Ł. K. z (...) Policji oddani zostali do dyspozycji Akcji Policyjnej (...) odcinek „odwód” w związku z planowanym zgromadzeniem „Strajk Przedsiębiorców”. Około godziny 15.00 otrzymali rozkaz dowódcy odcinka „odwód” okrążenia uczestników zgromadzenia określonego mianem „Strajk Przedsiębiorców” O godzinie 18.00 post M. K. (2) oraz mł. asp. M. S. udali się w asyście za karetką pogotowia przewożącą skarżącego P. T. do szpitala przy ul. (...) . W szpitalu P. T. odmówił poddania się badaniom i został pouczony o prawach i obowiązkach osoby zatrzymanej, a następnie został doprowadzony do KP w S. gdzie wykonano dokumentację dotyczącą zatrzymania. P. T. został zwolniony z KP w S. o godzinie 22.00 Sąd zważył, co następuje: Biorąc pod uwagę tak ustalony stan faktyczny godzi się w tym miejscu wskazać, że użyte przez Sąd Apelacyjny sformułowanie o treści „nie zarejestrowanie zgromadzenia nie oznacza jego zakazu” mogło i jak należy przypuszczać odniosło ten skutek, że wśród uczestników tego zgromadzenia panowało przekonanie, iż organizacja zgromadzenia nie jest nielegalna zaś Policja opierając się na tym samym judykacie mogła działać ze słusznym założeniem, że Sąd Apelacyjny nie uchylił decyzji organu gminy, gdyż takiej nie było. Działania organu gminy doprowadziły zatem do zamętu prawnego, który doprowadził do ewidentnej kolizji interesów tj. uczestników zgromadzenia z jednej strony mających poczucie wykonywania konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do zgromadzeń oraz Policji kierującej się zapisami rozporządzenia z dnia 16 maja 2020 roku. Zażalenie P. T. należało uwzględnić w części uznając, że było nie zasadne i nie prawidłowe choć legalne. Stosownie do treści art. 246 § 1 kpk oraz art. 47 § 1 kpw zatrzymanemu przysługuje zażalenie do sądu. W zażaleniu zatrzymany może się domagać zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości jego zatrzymania. W ocenie Sądu zaskarżona czynność zatrzymania była niezasadna i nieprawidłowa, aczkolwiek legalna Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji , Policja ma prawo zatrzymywania osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla mienia. Zatrzymanie jest także zasadne, jeśli zaistniała jedna z przyczyn zatrzymania określonych w art. 244 § 1 kpk lub art. 45 § 1 kpw . Zgodnie zaś z art. 244 § 1 kpk Policja ma prawo zatrzymać osobę podejrzaną (a więc osobę, co do której zachodzi podejrzenie, że mogła dopuścić się czynu zabronionego, co do której nie wydano postanowienia o przedstawieniu zarzutów), bez polecenia Prokuratora, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo, a zachodzi obawa ucieczki lub ukrycia się tej osoby albo zatarcia śladów przestępstwa bądź też nie można ustalić jej tożsamości albo istnieją przesłanki do przeprowadzenia przeciwko tej osobie postępowania w trybie przyśpieszonym. Jednocześnie stosownie do treści art. 45 § 1 kpw Policja ma prawo zatrzymać osobę ujętą na gorącym uczynku popełnienia wykroczenia lub bezpośrednio potem, jeżeli zachodzą podstawy do zastosowania wobec niej postępowania przyspieszonego lub nie można ustalić jej tożsamości. Ponadto z art. 15 ust. 2 ustawy o Policji wynika, że osobie zatrzymanej na podstawie ust. 1 pkt 3 tego artykułu (a więc zatrzymanej prewencyjnie) przysługują uprawnienia przewidziane dla osoby zatrzymanej w Kodeksie postępowania karnego . Badając czy zatrzymanie było legalne, sąd ustala czy znajdowało ono oparcie w obowiązujących przepisach prawa i czy zostało przeprowadzone przez uprawnione do tego organy. Badanie zasadności odnosi się do potrzeby wykonania tej czynności zaś prawidłowość zatrzymania odnosi się do sposobu wykonania samej czynności. Dokonując oceny legalności, zasadności i prawidłowości zatrzymania P. T. , Sąd zważył co następuje. W ocenie Sądu czynność zatrzymania P. T. została przeprowadzona legalnie. Przepis art. 15 ust. 1 ustawy o Policji . zawiera katalog uprawnień przysługujących policjantom w ramach wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych, dochodzeniowo-śledczych oraz administracyjno-porządkowych. Pomimo że czynności te stanowią formę ingerencji w strefę praw i wolności człowieka, ustawodawca przypisał im cechę legalności, z uwagi na to, iż ich podjęcie jest zasadne z punktu widzenia ochrony interesu społecznego. Jednocześnie zastrzegł, w art. 15 ust. 6 , że powinny być one wykonywane w sposób możliwie najmniej naruszający dobra osobiste osoby, wobec której zostały podjęte. Policjant zobowiązany jest w związku z tym do dostosowania sposobu i formy podjęcia stosownych czynności do danego stanu faktycznego. Skarżący został zatrzymany przez funkcjonariuszy Policji, a zatem przez osoby uprawnione do dokonywania tej czynności. Co więcej P. T. nie korzystał z immunitetu dyplomatycznego ani ustawowego, który zabraniał by jego zatrzymania. Nie ustalono również by przekroczony był ustawowo określony, 48-o godzinny, czas zatrzymania albowiem skarżący pozostawał w izolacji od godziny 18.00 do 22.00. Badając czy zatrzymanie było zasadne sąd ocenia czy wystąpiły ustawowe przesłanki uzasadniające zatrzymanie Zdaniem sądu w sprawie niniejszej nie wystąpiły owe ustawowe przesłanki - określone w art. 244 § 1 kpk , art. 45 § 1 kpw bądź art. 15 ust. 1 pkt. 2a i 3 ustawy o Policji . Zgodnie z utrwalonym w doktrynie poglądem zatrzymanie tzw. prewencyjne – określone w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji ma charakter zapobiegający naruszeniu wskazanych w przepisie dóbr, a więc życia, zdrowia ludzkiego, a także mienia. Nie ma przy tym znaczenia ocena zachowania z punktu widzenia prawa karnego czy prawa wykroczeniowego. Bezpośredniość zagrożenia oznacza taki stan, w którym między zagrożeniem, dobra a jego naruszeniem nie ma ogniw pośrednich, jest to ostatni etap przed naruszeniem lub unicestwieniem dobra prawnego. Nie może być to zagrożenie jedynie potencjalne, które nie występuje, ale które może nastąpić [por. J. Lachowski , w: V. Konarska-Wrzosek (red.), Kodeks karny . Komentarz, Warszawa2018]. Powinno być to zagrożenie, które z wysokim prawdopodobieństwem, w braku przeciwakcji naruszy określone, zidentyfikowane i zindywidualizowane dobra prawne ( M. Królikowski, R. Zawłocki (red.) Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz. Art. 1–116, Warszawa 2017). Należy przy tym pamiętać, że zatrzymanie jako środek ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego może być zastosowane tylko wówczas, gdy inne środki okazały się bezcelowe lub nieskuteczne” ( K. Chałubińska-Jentkiewicz, J. Kurek (red.), Ustawa o Policji. Komentarz, Warszawa 2020). W niniejszej sprawie nie sposób stwierdzić, aby zaszła okoliczność tego rodzaju, że skarżący swoim zachowaniem bezpośrednio zagrażał czyjemukolwiek życiu, zdrowiu lub mieniu. Zaznaczyć należy, że ocena istnienia tego zagrożenia jest niezależna od kwestii popełnienia przez zatrzymanego jakichkolwiek przestępstw czy wykroczeń. Zachowanie J. T. polegało na udziale w niezarejestrowanym zgromadzeniu, w sytuacji, gdy wolność organizowania zgromadzeń była zniesiona przepisem § 13 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Zniesienie wolności organizowania zgromadzeń wiązało się z wprowadzeniem na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii choroby Covid-19, wywoływanej wirusem SARS-CoV-2 w oparciu o art. 46 ust. 4 pkt 4 ustawy z 5 grudnia 208 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Opisane w protokole zatrzymania okoliczności nie przemawiają jednak za tym, aby J. T. stwarzał realne, bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia lub mienia. Sama obecność w miejscu publicznym i uczestnictwo w zgromadzeniu w realiach stanu epidemii może być w ocenie sądu co najwyżej przesłanką do stwierdzenia istnienia pośredniego, potencjalnego zagrożenia dla życia lub zdrowia innych osób. Zauważyć należy, że brak jest informacji, aby zatrzymany zdradzał objawy choroby czy choćby zachowywał się w sposób, który może narazić inne osoby na zakażenie wirusem. Nie ustalono również by złamał warunki kwarantanny, by był nietrzeźwy lub używał jakichkolwiek niebezpiecznych przedmiotów. W ocenie sądu samo uczestnictwo w zgromadzeniu czy zbiegowisku nie stanowi przy tym, że uczestnik stwarza bezpośrednie niebezpieczeństwo dla czyjegokolwiek życia lub zdrowia, nawet w realiach epidemii. Obecność zatrzymanego w dużym skupisku ludzkim należy traktować raczej jako zagrożenie co najwyżej pośrednie, polegające na możliwości przenoszenia patogenów, które choć mogą to nie muszą doprowadzić do zachorowania innej osoby. W takiej sytuacji skarżący nie stworzył zatem bezpośredniego niebezpieczeństwa. Przypomnieć trzeba, że okoliczności wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o policji , uzasadniające zatrzymanie prewencyjne, pozostają niezależne wobec możliwej kwalifikacji prawnej czynu. W ocenie Sądu nie istniały wobec powyższego przesłanki do zatrzymania J. T. w oparciu o ten przepis. Oceniając zebrany materiał dowodowy nie sposób jest dostrzec, że istniało uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez J. T. choć okoliczność ta nie wykluczała samego zatrzymania w oparciu o art. 244 § 1 kpk . Skarżący brał udział w niezarejestrowanym, lecz pokojowym zgromadzeniu, co nie uzasadnia podejrzenia popełnienia jakiegokolwiek przestępstwa, nawet w sytuacji istnienia stanu epidemii. W ocenie sądu na etapie dokonania zatrzymania P. T. nie mogło także zachodzić podejrzenie, że jego zachowanie wypełnia znamiona wykroczenia z art. 54 kw w zw. z § 13 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w brzmieniu obowiązującym w dniu interwencji. Polega ono na niezastosowaniu się do przepisów porządkowych, w tym przepisów rozporządzenia, wydanym z upoważnienia ustawy, dotyczących zachowania się w miejscach publicznych. Przepis § 13 ust. 1 Rozporządzenia stanowi jednak, iż zakazuje się organizowania zgromadzeń w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. - Prawo o zgromadzeniach (Dz.U. z 2019 r. poz. 631), a także innych zgromadzeń organizowanych w ramach działalności kościołów i innych związków wyznaniowych oraz imprez, spotkań i zebrań niezależnie od ich rodzaju. Artykuł 3 ustawy o zgromadzeniach definiuje pojęcie zgromadzenia oraz zgromadzenia spontanicznego. Przepis § 13 ust. 1 rozporządzenia stanowi zatem o zakazie organizowania zgromadzeń w tym zgromadzeń spontanicznych. Kwestie organizowania zgromadzeń regulują przepisy rozdziału 2 ustawy o zgromadzeniach. Uregulowania te nie odnoszą się jednak do zgromadzeń spontanicznych gdzie ustawa nie wymaga wskazania organizatora czy przewodniczącego zgromadzenia. Znamię „organizowania zgromadzenia” należy jednak rozumieć jako wykonywanie czynności planistycznych czy koordynujących jakieś wydarzenie. W omawianym stanie faktycznym takie czynności wykonywał, jak należy przypuszczać biorąc pod uwagę jego zaangażowanie, M. J. . Skoro zatem organizowanie zgromadzeń było zakazane, a nie samo uczestnictwo w nich, nie można mówić o naruszeniu w tej sytuacji przez skarżącego § 13 ust. 1 Rozporządzenia. Brak jest również danych wskazujących na to, że zatrzymany lekceważył obowiązek zachowania odpowiedniego odstępu od innych osób, czy zakrywania ust i nosa, co przewidywały obowiązujące wówczas § 16 i § 17 Rozporządzenia. Stąd nie sposób twierdzić, że w momencie zatrzymania istniało uzasadnione podejrzenie popełnienia wykroczenia z art. 54 kw, polegającego na naruszeniu przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. O ile nawet w stanie faktycznym sprawy można byłoby mówić o podejrzeniu wypełnienia znamion innego wykroczenia, o tyle nie przesądza to jeszcze zasadności zastosowania zatrzymania. Tej należałoby dokonać przez pryzmat uregulowań zawartych w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia – dokładnie w przepisie art. 45 § 1 kpw . Stanowi on, iż Policja ma prawo zatrzymać osobę ujętą na gorącym uczynku popełnienia wykroczenia lub bezpośrednio potem, jeżeli 1) zachodzą podstawy do zastosowania przeciwko niej postępowania przyspieszonego, 2) nie można ustalić jej tożsamości. Postępowanie przyspieszone w sprawie o wykroczenie stosuje się zaś ( art. 90 § 1 kpw ): 1) do osób niemających stałego miejsca zamieszkania lub miejsca stałego pobytu, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwyczajnym będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione, 2) do osób przebywających jedynie czasowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwyczajnym będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione, 3) wobec sprawców niektórych wykroczeń popełnionych w związku z imprezą masową, określoną w przepisach o bezpieczeństwie imprez masowych oraz 4) gdy ustawa tak stanowi. W niniejszej sprawie można było ustalić zarówno tożsamość P. T. oraz miejsce jego zamieszkania. Przebywa on stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie zachodziła tym samym obawa, że nie można będzie przeprowadzić postępowania w trybie zwyczajnym. Nie popełnił on wykroczenia w związku z imprezą masową, a także nie znajdował zastosowania żaden przepis szczególny pozwalający na prowadzenie sprawy w trybie przyśpieszonym. Mając powyższe na uwadze, w sprawie nie zachodziły przesłanki pozwalające na zastosowanie przez Policję wobec P. T. instytucji zatrzymania w oparciu o przepis art. 45 Kodeksu postepowania w sprawach o wykroczenia. W świetle powyższego, w ocenie sądu zatrzymanie P. T. było niezasadne, bowiem nie występowała żadna z przesłanek uprawniających Policję do zastosowania tej instytucji wobec jego osoby. Co zaś tyczy się prawidłowości przeprowadzenia zatrzymania, stwierdzić należy, iż nie przebiegło ono prawidłowo. Z relacji samego skarżącego jak również znanych powszechnie doniesień medialnych działania Policji sprowadzały się do otoczenia demonstrantów kordonem policyjnym i użyciu gazu pieprzowego. Jako niezrozumiałe, ale i nieprawidłowe należało uznać stłoczenie grupy osób na małej przestrzeni co w sposób oczywisty skróciło dystans między nimi, a nadto użycie gazu. Doprawdy trudno wytłumaczyć działania funkcjonariuszy Policji, którzy zatrzymując obywateli z powodu stwarzania przez niech, jak twierdzili, bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia z powodu stanu epidemii eskalują to zagrożenie stłaczając ludzi w zamkniętym kręgu uniemożliwiając tym samym zachowanie tzw. dystansu społecznego. Jako nieprawidłowe należy też uznać użycie gazu wobec tak stłoczonych osób. Nie trzeba posiadać wiadomości specjalnych by stwierdzić, że użycie gazu w takim wypadku wywoła skutek w postaci przecierania oczu, zdejmowania masek, potrzeby głębszego oddechu, a co za tym idzie większej emisji aerozoli które jak powszechnie wiadomo są czynnikiem przenoszącym koronawirusa. Mając powyższe na uwadze oraz treść art. 246 § 4 kpk , mającego zastosowanie zarówno do zatrzymań dokonanych w oparciu o art. 244 § 1 kpk , art. 45 § 1 kpw jak i art. 15 ust. 1 pkt. 3 ustawy o Policji , orzeczono, iż zatrzymanie P. T. było niezasadne i nieprawidłowe o czym zawiadomiono Prokuraturę Rejonową (...) w W. oraz Komendanta (...) . Wobec powyższego, orzeczono jak we wstępie.Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę