Orzeczenie · 2013-03-12

II KOP 3/13

Sąd
Sąd Okręgowy w Elblągu
Miejsce
Elbląg
Data
2013-03-12
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i opieceWysokaokręgowy
europejski nakaz aresztowaniaporwanie rodzicielskiene bis in idemjurysdykcjaprawo karne międzynarodowewładza rodzicielskadzieckoobywatelstwo polskie

Sąd Okręgowy w Elblągu rozpoznał sprawę dotyczącą wykonania Europejskiego Nakazu Aresztowania (ENA) wydanego przez Sąd Pierwszej Instancji w Tongeren (Belgia) przeciwko obywatelce polskiej A. Z. (1). ENA dotyczył zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 432 § 2 i § 3 belgijskiego kodeksu karnego, kwalifikowanego jako porwanie rodzicielskie małoletniego dziecka. Sąd, po analizie materiału dowodowego i uzupełniających informacji od strony belgijskiej, a także po uwzględnieniu stanowiska Prokuratora Okręgowego i obrońcy, postanowił odmówić wykonania ENA. Podstawą odmowy były dwie obligatoryjne przesłanki wynikające z art. 607p kpk. Po pierwsze, sąd ustalił, że czyn, którego dopuściła się A. Z. (1), w istotnym fragmencie został popełniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 607p § 2 kpk, wykonanie ENA wobec obywatela polskiego może nastąpić tylko, gdy czyn nie został popełniony na terytorium Polski i stanowił przestępstwo według prawa polskiego. Sąd stwierdził, że choć część czynu mogła być popełniona w Belgii, to zatrzymanie i ukrywanie dziecka na terytorium Polski sprawia, że czyn ten należy uznać za popełniony również w Polsce, co wyklucza wykonanie ENA. Po drugie, sąd stwierdził, że w Polsce zapadło już prawomocne orzeczenie dotyczące tych samych czynów. Postępowanie karne wszczęte w Polsce przeciwko A. Z. (1) zostało umorzone przez Prokuratora Rejonowego w Braniewie (utrzymane w mocy przez Sąd Rejonowy w Braniewie) z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu (art. 211 kk). Sąd Okręgowy uznał, że umorzone postępowanie dotyczyło tych samych zdarzeń, co ENA, powołując się na zasadę ne bis in idem (nie można być sądzonym dwa razy za ten sam czyn) oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W związku z tym, istnienie prawomocnego orzeczenia w Polsce stanowiło samoistną podstawę do odmowy wykonania ENA na mocy art. 607p § 1 pkt 2 kpk.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Weryfikacja przesłanek wykonania Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec obywateli polskich, zwłaszcza w kontekście zasady ne bis in idem oraz jurysdykcji terytorialnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji obywatela polskiego ściganego w innym państwie UE, z uwzględnieniem polskiego prawa karnego i procedury karnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy można wykonać Europejski Nakaz Aresztowania wydany wobec obywatela polskiego przez państwo członkowskie UE, jeśli czyn został popełniony w istotnej części na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wykonanie ENA wobec obywatela polskiego może nastąpić tylko, gdy czyn nie został popełniony na terytorium Polski i stanowił przestępstwo według prawa polskiego. W tym przypadku, zatrzymanie i ukrywanie dziecka na terytorium Polski sprawia, że czyn należy uznać za popełniony również w Polsce.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 607p § 2 kpk, który jest transpozycją art. 55 ust. 2 Konstytucji RP, wykonanie ENA wobec obywatela polskiego jest wykluczone, jeśli czyn został popełniony na terytorium Polski. Sąd ustalił, że zachowanie A. Z. (1) polegające na ukrywaniu dziecka miało miejsce również na terytorium Polski, co wyklucza wykonanie nakazu.

Czy prawomocne umorzenie postępowania karnego w Polsce wobec obywatela polskiego z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu stanowi przeszkodę do wykonania Europejskiego Nakazu Aresztowania dotyczącego tych samych czynów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocne orzeczenie co do tych samych czynów stanowi obligatoryjną podstawę do odmowy wykonania ENA na mocy art. 607p § 1 pkt 2 kpk, zgodnie z zasadą ne bis in idem.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że postępowanie karne umorzone w Polsce wobec A. Z. (1) dotyczyło tych samych zdarzeń, co ENA. Powołując się na orzecznictwo ETS, sąd uznał, że kryterium tożsamości zdarzenia jest kluczowe dla zasady ne bis in idem. Umorzenie postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu, mimo innego zakwalifikowania prawnego w Belgii, obejmuje to samo zdarzenie, co czyni je tożsamym z czynem objętym ENA.

Czy zachowanie rodzica, któremu przysługuje pełna władza rodzicielska, polegające na nieoddaniu dziecka drugiemu rodzicowi, może być penalizowane na gruncie polskiego prawa karnego (art. 211 kk)?

Odpowiedź sądu

Nie, polski art. 211 kk penalizuje takie działania tylko wobec rodzica pozbawionego, ograniczonego lub zawieszonego w prawach rodzicielskich. Rodzic z pełną władzą rodzicielską nie może być podmiotem tego przestępstwa.

Uzasadnienie

Sąd porównał art. 432 § 2 i § 3 belgijskiego kodeksu karnego z polskim art. 211 kk. Stwierdził, że polski przepis ogranicza krąg podmiotów przestępstwa do rodziców, którym władza rodzicielska została ograniczona lub odebrana. Dlatego zachowanie A. Z. (1) przed datą 05.12.2011 r., kiedy to została pozbawiona władzy rodzicielskiej, nie stanowiło przestępstwa według prawa polskiego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa wykonania Europejskiego Nakazu Aresztowania
Strona wygrywająca
A. Z. (1)

Strony

NazwaTypRola
A. Z. (1)osoba_fizycznaściganą
Prokurator Okręgowy w Elbląguorgan_państwowywnioskodawca
Prokuratura Okręgowa w Elbląguorgan_państwowywnioskodawca
Sąd Pierwszej Instancji Królestwa Belgiiinstytucjawydający nakaz
Sąd Apelacyjny w Antwerpiiinstytucjawydający orzeczenie
Sąd Okręgowy w Elbląguinstytucjarozpoznający sprawę
Sąd Rejonowy w Braniewieinstytucjarozpoznający sprawę
Prokuratura Rejonowa w Braniewieorgan_państwowyprowadzący postępowanie
G. R.osoba_fizycznaojciec dziecka
A. R.osoba_fizycznadziecko

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 607p § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Przeszkodą w wykonaniu ENA jest stwierdzenie, że w stosunku do osoby ściganej zapadło prawomocne orzeczenie co do tych samych czynów, których nakaz dotyczy (zasada ne bis in idem).

k.p.k. art. 607p § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wykonanie ENA wobec obywatela polskiego może nastąpić wyłącznie pod warunkiem, że czyn, którego nakaz europejski dotyczy, nie został popełniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz stanowił przestępstwo wg prawa Rzeczypospolitej Polskiej.

Pomocnicze

k.k. art. 211

Kodeks karny

Przepis dotyczący zatrzymania lub ukrywania dziecka. Sąd wskazał na różnice w stosunku do prawa belgijskiego, szczególnie w zakresie podmiotów przestępstwa.

k.k. art. 1 § § 2

Kodeks karny

Podstawa umorzenia postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka umorzenia postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu.

Konstytucja RP art. 55 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje możliwość ekstradycji obywateli polskich, stanowi podstawę dla art. 607p § 2 kpk.

k.k. art. 5

Kodeks karny

Zasada terytorialności stosowania ustawy karnej.

k.k. art. 6 § § 2

Kodeks karny

Określenie miejsca popełnienia czynu zabronionego (zasada wielomiejscowości).

k.p.k. art. 611 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa odmowy wykonania ENA w przypadku popełnienia czynu na terytorium RP.

k.k. art. 114 § § 3 pkt 3

Kodeks karny

Odwołanie do zasady ne bis in idem w kontekście prawa krajowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czyn w istotnej części popełniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. • Istnienie prawomocnego orzeczenia w Polsce dotyczącego tych samych czynów (zasada ne bis in idem). • Różnice między polskim a belgijskim prawem w zakresie penalizacji zachowań rodzicielskich.

Odrzucone argumenty

Argumenty strony belgijskiej dotyczące popełnienia przestępstwa w całości na terytorium Belgii. • Argumenty strony belgijskiej dotyczące braku tożsamości czynu z postępowaniem umorzonym w Polsce.

Godne uwagi sformułowania

„w niniejszej sprawie zaistniały bezwzględne przesłanki, o których mowa w art. 607 p § 2 k.p.k.” • „w istotnym jego fragmencie został popełniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej” • „zaistniał stan powagi rzeczy osądzonej (rei iudicata), wykluczający możliwość wykonania tego nakazu” • „decydującym kryterium dla stosowania zasady ne bis in idem stanowi kryterium tożsamości zdarzenia rozumianego jako istnienie całości, na którą składają się nierozerwalnie związane ze sobą zachowania niezależnie od przyjętej kwalifikacji prawnej tych zachowań lub rodzaju interesu chronionego prawem.”

Skład orzekający

Marek Omelan

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Weryfikacja przesłanek wykonania Europejskiego Nakazu Aresztowania wobec obywateli polskich, zwłaszcza w kontekście zasady ne bis in idem oraz jurysdykcji terytorialnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywatela polskiego ściganego w innym państwie UE, z uwzględnieniem polskiego prawa karnego i procedury karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy porwania rodzicielskiego i wykonania europejskiego nakazu aresztowania, co jest tematem budzącym emocje i zainteresowanie. Kluczowe jest zastosowanie zasady ne bis in idem oraz analiza jurysdykcji w kontekście obywatelstwa polskiego.

Polka uniknęła aresztowania w Belgii dzięki polskiemu sądowi. Kluczowa zasada ne bis in idem i jurysdykcja.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst