Orzeczenie · 2025-08-04

II KOP 21/25

Sąd
Sąd Okręgowy w Płocku
Miejsce
Płock
Data
2025-08-04
SAOSKarneekstradycjaWysokaokręgowy
ekstradycjaBiałoruśprawa człowiekarzetelny procesprześladowanie politycznekodeks karnyochrona międzynarodowapostanowienie

Sąd Okręgowy w Płocku, rozpoznając wniosek Prokuratury Okręgowej, postanowił o prawnej niedopuszczalności wydania W. Ż., obywatela Białorusi, władzom Republiki Białorusi. W. Ż. był poszukiwany przez organy białoruskie w celu przeprowadzenia postępowania karnego za przestępstwo z art. 243 ust. 2 kodeksu karnego Republiki Białorusi, które dotyczy unikania zapłaty podatków. W. Ż. nie przyznał się do zarzutów i wyraził sprzeciw wobec ekstradycji, podnosząc, że jest prześladowany politycznie za pomoc opozycji białoruskiej w 2020 roku. Wskazał, że opuścił Białoruś w 2021 roku z obawy przed represjami, a jego rodzina w Polsce również jest zagrożona. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że czyn zarzucany W. Ż. w świetle polskiego prawa należy traktować jako oszustwo podatkowe, a wartość uszczuplenia należności publicznoprawnych nie spełnia kryteriów przestępstwa ciężkiego według umowy ekstradycyjnej między Polską a Białorusią. Co istotniejsze, sąd uznał, że wydanie W. Ż. do Republiki Białorusi naruszałoby podstawowe prawa i wolności gwarantowane w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, w tym zakaz tortur i prawo do rzetelnego procesu. Podkreślono, że system sądowniczy na Białorusi nie spełnia standardów demokratycznego państwa prawa, a procesy osób związanych z opozycją mają charakter pokazowy. Sąd powołał się na orzecznictwo ETPCz i SN, wskazując na realne ryzyko naruszenia praw człowieka i brak gwarancji niezależnego sądu. W związku z tym, sąd stwierdził niedopuszczalność wydania, uznając, że byłoby to sprzeczne z polskim porządkiem prawnym i międzynarodowymi konwencjami.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Odmowa ekstradycji ze względu na ryzyko naruszenia praw człowieka i brak rzetelnego procesu w państwie wnioskującym, zwłaszcza w kontekście prześladowań politycznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i politycznej Republiki Białorusi oraz indywidualnych okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy istnieją podstawy prawne do stwierdzenia niedopuszczalności wydania osoby ściganej przez państwo obce, jeśli istnieje realne ryzyko naruszenia jej podstawowych praw i wolności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy prawne do stwierdzenia niedopuszczalności wydania, jeśli istnieje realne ryzyko naruszenia podstawowych praw i wolności osoby ściganej, co jest sprzeczne z polskim porządkiem prawnym i międzynarodowymi konwencjami.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że system sądowniczy na Białorusi nie gwarantuje rzetelnego procesu i istnieje ryzyko naruszenia praw człowieka, co czyni ekstradycję niedopuszczalną na mocy art. 604 § 1 pkt 7 k.p.k. oraz przepisów międzynarodowych.

Czy czyn zarzucany osobie ściganej przez państwo obce, kwalifikowany według prawa tego państwa jako przestępstwo ciężkie, może być uznany za przestępstwo o mniejszej wadze według prawa polskiego, co wpływa na dopuszczalność ekstradycji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może dokonać własnej oceny kwalifikacji prawnej czynu i jego wagi według prawa polskiego, co może prowadzić do wniosku o niedopuszczalności ekstradycji, jeśli nie są spełnione warunki umowy międzynarodowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czyn zarzucany W. Ż. według polskiego prawa skarbowego nie spełniał kryteriów przestępstwa ciężkiego, co miało znaczenie dla oceny warunków ekstradycji wynikających z umowy z Białorusią.

Czy pomoc opozycji politycznej w Republice Białorusi może stanowić podstawę do obawy przed prześladowaniem politycznym i uzasadniać odmowę ekstradycji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że osoba ścigana jest prześladowana z powodów politycznych, a nie z powodu faktycznie popełnionego czynu zabronionego, wydanie jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że działalność W. Ż. polegająca na wspieraniu opozycji białoruskiej może stanowić podstawę do obawy przed represjami politycznymi, co w połączeniu z brakiem gwarancji procesowych na Białorusi, czyni wydanie niedopuszczalnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono prawną niedopuszczalność wydania
Strona wygrywająca
W. Ż.

Strony

NazwaTypRola
W. Ż. (V. Z.)osoba_fizycznapodejrzany
Prokuratura Okręgowa w Płockuorgan_państwowywnioskodawca
Prokuratura Generalna Republiki Białorusiorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 603

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 604 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 604 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

Kodeks karny Republiki Białorusi art. 243 ust. 2

Kodeks karny skarbowy art. 56 § § 2

Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Białorusi o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych art. 66 § ust. 2

Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Białorusi o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych art. 71

Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Białorusi o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych art. 19

Konstytucja RP art. 55

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 3

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

EKPC art. 6

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Konwencja genewska dotycząca statusu uchodźców art. 33 § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ryzyko naruszenia praw człowieka w Republice Białorusi (art. 3 EKPCz). • Brak gwarancji rzetelnego procesu sądowego w Republice Białorusi (art. 6 EKPCz). • System sądowniczy na Białorusi nie spełnia standardów demokratycznego państwa prawa. • Prześladowanie polityczne ze względu na wspieranie opozycji. • Niespełnienie warunków umowy ekstradycyjnej dotyczących wagi przestępstwa.

Godne uwagi sformułowania

Wydanie W. Ż. do Republiki Białorusi nie może mieć miejsca, albowiem zachodzi obawa, że w ww. państwie może dojść do naruszenia podstawowych praw i wolności tej osoby. • Wymiar sprawiedliwości w Republice Białorusi nie spełnia standardów demokratycznego państwa prawa. • Sąd podziela pogląd, iż nie jest dopuszczalna ekstradycja do państwa, w którym sądy nie spełniają kryterium niezawisłości i bezstronności. • W przypadku wydania W. Ż. istnieje realna obawa, że może być poddany przemocy, bez rzeczywistej możliwości dochodzenia swoich praw przed niezależnym sądem. • Władza nadużywa wymiaru sprawiedliwości.

Skład orzekający

Justyna Wawrzyńczak

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Odmowa ekstradycji ze względu na ryzyko naruszenia praw człowieka i brak rzetelnego procesu w państwie wnioskującym, zwłaszcza w kontekście prześladowań politycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i politycznej Republiki Białorusi oraz indywidualnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Sprawa dotyczy obywatela Białorusi poszukiwanego przez reżim Łukaszenki, który znalazł schronienie w Polsce. Sąd odmówił ekstradycji, powołując się na brak praworządności i ryzyko tortur na Białorusi, co jest ważnym głosem w kontekście międzynarodowej sytuacji praw człowieka.

Polska odmawia wydania Białorusinom: Sąd chroni przed reżimem Łukaszenki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst