II KO 98/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zniesławienia prokurator i przetwarzania danych osobowych innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego Lublin – Zachód o przekazanie sprawy karnej dotyczącej zniesławienia prokurator X. Y. i przetwarzania danych osobowych. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że pokrzywdzona prokurator jest znana sędziom sądu właściwego, co może wpływać na obiektywizm orzekania. Sąd Najwyższy, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości, przychylił się do wniosku i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radomiu.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie o przekazanie sprawy karnej o sygnaturze IV K 274/25 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczy zarzutów zniesławienia prokurator Prokuratury Okręgowej w Lublinie X. Y. oraz przetwarzania danych osobowych innych osób, które miały posłużyć do stworzenia pozorów, że to one są nadawcami pism zniesławiających prokurator. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że pokrzywdzona prokurator jest znana większości sędziów orzekających w sądzie właściwym, co może budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy i wpływać na swobodę orzekania. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 37 § 1 k.p.k., uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy. Podkreślono, że sytuacje, w których relacje między sędziami a uczestnikami procesu mogą budzić przekonanie o braku bezstronności, uzasadniają takie działanie. Dodatkowo wskazano, że zachowanie oskarżonego wiąże się z postępowaniem prowadzonym przez prokurator w innej sprawie sądowej, co dodatkowo wzmacnia potrzebę przekazania sprawy poza okręg Sądu Okręgowego w Lublinie. W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radomiu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli istnieją relacje między sędziami a uczestnikami procesu, które mogą budzić przekonanie o braku bezstronności lub niezależności rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że znajomość pokrzywdzonej prokurator przez sędziów sądu właściwego oraz powiązanie sprawy z postępowaniem prowadzonym przez tę prokurator w innej sprawie sądowej, mogą w odbiorze społecznym i zainteresowanych stron budzić przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| X. Y. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| D. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| I. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| W. H. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | organ |
| Prokurator Krajowy | organ_państwowy | organ |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | organ |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości musi mieć charakter rzeczywisty i wiązać się z konkretną sprawą.
k.k. art. 212 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa zniesławienia.
u.o.d.o. art. 107 § ust. 1
Ustawa o ochronie danych osobowych
Dotyczy przetwarzania danych osobowych bez uprawnienia w celu naruszenia prywatności lub zniesławienia.
Pomocnicze
k.k. art. 190a § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa uporczywego nękania.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów ustawy.
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy popełnienia przestępstwa w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Znajomość pokrzywdzonej prokurator przez sędziów sądu właściwego może wpływać na obiektywizm orzekania. Powiązanie sprawy z postępowaniem prowadzonym przez pokrzywdzoną prokurator w innej sprawie sądowej. Potrzeba zapewnienia przekonania o bezstronności i niezależności rozpoznania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości musi mieć charakter rzeczywisty i wiązać się z konkretną sprawą może wystąpić u zewnętrznego obserwatora przekonanie o braku podstaw do bezstronnego i niezależnego rozpoznania sprawy w odbiorze społecznym, a także w odbiorze osób bezpośrednio zainteresowanych wynikiem postępowania, może powstać przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w sytuacjach, gdy pokrzywdzonym jest funkcjonariusz publiczny znany sędziom."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kluczowa jest ocena potencjalnego wpływu znajomości na bezstronność orzekania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja bezstronności sądu i jak Sąd Najwyższy reaguje na wnioski o przekazanie sprawy w celu ochrony tego dobra, szczególnie gdy pokrzywdzonym jest prokurator.
“Czy znajomość sędziego z prokuratorem może wpłynąć na sprawiedliwy wyrok? Sąd Najwyższy reaguje.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KO 98/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie J. M. oskarżonego z art. 212 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 kwietnia 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie o przekazanie sprawy IV K 274/25 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radomiu. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie wpłynął akt oskarżenia, w którym zarzucono J. M. , że: „I. w okresie od dnia 9 marca 2018 roku do dnia 5 października 2021 roku w L., woj. […] i W., mój. […], działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, za pośrednictwem pism kierowanych do Prokuratora Generalnego i Prokuratora Krajowego, opatrzonych danymi osobowymi innych osób, zniesławił X. Y. prokuratora Prokuratury Okręgowej w Lublinie, zarzucając jej postępowanie niezgodne z prawem, wykorzystujące sprawowany urząd dla własnych i osób bliskich interesów, podawanie nieprawdziwych danych w składanych w latach 2016-2019 oświadczeniach majątkowych dot. źródeł pochodzenia i ukrywania składników majątku, to jest o postępowanie mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do zajmowania stanowiska prokuratora, a przez to uporczywie nękał X. Y., wzbudzając u niej poczucie udręczenia w związku z inicjowanymi, na skutek kierowanych pism, postępowaniami karnymi i służbowymi, kontrolami skarbowymi, które to zachowania podejmował z powodu wykonywanego przez nią zawodu prokuratora i zadań oskarżyciela publicznego w sprawie Sądu Okręgowego w Lublinie sygn. akt IV K 104/18 przeciwko oskarżonemu J. M. i innym, tj. o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k. w zb. z art. 190a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.; II. w okresie od dnia 30 maja 2019 roku do dnia 11 czerwca 2019 roku w W., woj. […], przetwarzał dane osobowe D. K. w postaci jej imienia i nazwiska oraz adresu prowadzonej działalności gospodarczej, nie będąc do tego uprawnionym, w ten sposób, że wykorzystał je w piśmie datowanym na dzień 30 maja 2019 roku, nadanym w placówce pocztowej w dniu 7 czerwca 2019 roku i adresowanym do Prokuratora Generalnego, zawierającym treści zniesławiające X. Y., stwarzając pozory, że to D. K. jest nadawcą pisma, tj. o przestępstwo z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 roku o ochronie danych osobowych (…) w zw. z art. 12 § 1 k.k.; III. w okresie od dnia 19 lipca 2019 roku do dnia 25 lipca 2019 roku w L., woj. […] i W., woj. […], przetwarzał dane osobowe I. D. w postaci imienia i nazwiska oraz adresu prowadzonej działalności gospodarczej, nie będąc do tego uprawnionym, w ten sposób, że wykorzystał je w piśmie datowanym na dzień 19 lipca 2019 roku, nadanym w placówce pocztowej w dniu 23 lipca 2019 roku i adresowanym do Prokuratora Krajowego, zawierającym treści zniesławiające X. Y., stwarzając pozory, że to I. D. jest nadawcą, tj. o przestępstwo z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 roku o ochronie danych osobowych (…) w zw. z art. 12 § 1 k.k.; IV. w okresie od dnia 29 września 2021 roku do dnia 5 października 2021 roku w L., woj. […] i W., woj. [...], przetwarzał dane osobowe W. H. w postaci imienia i nazwiska, nie będąc do tego uprawnionym, w ten sposób, że wykorzystał je w piśmie datowanym na dzień 28 września 2021 roku, nadanym w placówce pocztowej i adresowanym do Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego, zawierającym treści zniesławiające X. Y., stwarzając pozory, że to W. H. jest nadawcą, tj. o przestępstwo z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 roku o ochronie danych osobowych (…) w zw. z art. 12 § 1 k.k. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV K 274/25, Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie opisanej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu podano, że pokrzywdzoną w sprawie jest prokurator Prokuratury Okręgowej w Lublinie X. Y., która jest znana większości sędziów orzekających w Sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, co może wpłynąć na swobodę orzekania i stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Stosownie do art. 37 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Przepis ten stanowi wyjątek od gwarancyjnej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, co powoduje, wskazane w nim dobro wymiaru sprawiedliwości musi mieć charakter rzeczywisty i wiązać się z konkretną sprawą. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, jedną z podstaw uzasadniających podjęcie decyzji w trybie art. 37 § 1 k.p.k. jest sytuacja, w której, z uwagi na relacje występującymi między sędziami sądu właściwego a uczestnikami procesu karnego, może wystąpić u zewnętrznego obserwatora przekonanie o braku podstaw do bezstronnego i niezależnego rozpoznania sprawy. W realiach omawianej sprawy, wszystkie czyny zarzucane oskarżonemu wiążą się z osobą prokurator Prokuratury Okręgowej w Lublinie X. Y., która znana jest sędziom Sądu właściwego w związku z wykonywaniem czynności oskarżyciela publicznego. Równie istotne jest także to, o czym w uzasadnieniu postanowienia nie wspomniano, że zachowanie oskarżonego powiązano z postępowaniem prokuratora w toku sprawy sądowej prowadzonej przed Sądem Okręgowym w Lublinie, na co wskazuje treść pierwszego z postawionych oskarżonemu zarzutów. Okoliczności te powodują, że w odbiorze społecznym, a także w odbiorze osób bezpośrednio zainteresowanych wynikiem postępowania, może powstać przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez Sąd właściwy. W konsekwencji konieczne było przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu i to poza okręg Sądu Okręgowego w Lublinie. Kierując się powyższym, orzeczono jak na wstępie. [SOP] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI