II KO 97/24

Sąd Najwyższy2025-11-28
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegoSąd Najwyższypostępowanie karnewznowienie postępowaniastan spoczynkuart. 41 k.p.k.art. 439 k.p.k.

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego, który przeszedł w stan spoczynku.

Obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Marka Motuka od udziału w sprawie o wznowienie postępowania kasacyjnego, wskazując na wadliwy tryb powołania sędziego. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wniosek jest bezprzedmiotowy, ponieważ sędzia Marek Motuk przeszedł w stan spoczynku przed rozpoznaniem sprawy. Kodeks postępowania karnego nie przewiduje wyłączenia sędziego 'in abstracto'.

W sprawie o sygn. akt II KO 97/24, zainicjowanej wnioskiem sygnalizacyjnym obrońcy skazanego A. N. o wznowienie postępowania kasacyjnego, obrońca złożył wniosek o wyłączenie sędziego Marka Motuka. Argumentował, że wadliwy tryb powołania sędziego na stanowisko Sędziego Sądu Najwyższego, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., prowadzi do sytuacji, w której sędzia orzekałby we własnej sprawie. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu w dniu 28 listopada 2025 r., postanowił pozostawić go bez rozpoznania. Uzasadnienie wskazuje, że sędzia Marek Motuk przeszedł w stan spoczynku z dniem 8 listopada 2025 r., co czyni go niedostępnym do orzekania w sprawie. Sąd podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., dotyczy konkretnego sędziego wyznaczonego do udziału w danej sprawie i nie może być stosowana 'in abstracto'. W związku z tym, dalsze merytoryczne rozpoznawanie wniosku o wyłączenie sędziego stało się bezprzedmiotowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego, który przeszedł w stan spoczynku, jest bezprzedmiotowy i pozostawia się go bez rozpoznania.

Uzasadnienie

Instytucja wyłączenia sędziego (art. 41 § 1 k.p.k.) dotyczy konkretnego sędziego wyznaczonego do udziału w sprawie. Po przejściu sędziego w stan spoczynku, nie jest on już członkiem składu orzekającego, co czyni wniosek o jego wyłączenie bezprzedmiotowym. Kodeks postępowania karnego nie przewiduje wyłączenia sędziego 'in abstracto'.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić wniosek bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. N.osoba_fizycznaskazany
Marek Motukosoba_fizycznasędzia

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Instytucja wyłączenia sędziego znajduje zastosowanie jedynie do konkretnego sędziego, który został wyznaczony do udziału w danej sprawie. Nie przewiduje się wyłączenia sędziego 'in abstracto'.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniosku sygnalizacyjnego o wznowienie postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniosku o wyłączenie sędziego.

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wspomniany w kontekście argumentacji obrońcy dotyczącej wyłączenia sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia, który przeszedł w stan spoczynku, nie może być wyłączony od udziału w sprawie, ponieważ nie jest już członkiem składu orzekającego.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego z uwagi na wadliwy tryb jego powołania.

Godne uwagi sformułowania

Kodeks postępowania karnego nie przewiduje wyłączenia sędziego in abstracto nemo iudex in causa sua

Skład orzekający

Stanisław Stankiewicz

członek

Marek Motuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wyłączenia sędziego w polskim postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście przejścia sędziego w stan spoczynku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie wniosek o wyłączenie stał się bezprzedmiotowy z powodu przejścia sędziego w stan spoczynku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego i jego wpływem na postępowanie karne, a także odnosi się do szerszego kontekstu praworządności i sposobu powoływania sędziów.

Czy sędzia, który przeszedł na emeryturę, może być wyłączony od orzekania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KO 97/24
POSTANOWIENIE
Dnia 28 listopada 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Stanisław Stankiewicz
w sprawie
A. N.
skazanego z art. 258 § 1 k.k. i in.
w przedmiocie wniosku sygnalizacyjnego obrońcy o wznowienie postępowania kasacyjnego z uwagi na zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 listopada 2025 r.,
wniosku obrońcy o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie o sygn. akt II KO 97/24
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
a contrario
p o s t a n o w i ł:
pozostawić wniosek bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
W toku prowadzonego przed Sądem Najwyższym postępowania, w sprawie o sygn. akt II KO97/24, zainicjowanego wnioskiem sygnalizacyjnym obrońcy skazanego A. N. „w przedmiocie wznowienia postępowania kasacyjnego toczącego się przed Sądem Najwyższym i zakończonego postanowieniem z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt  II KK 455/23 z urzędu - na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.”, obrońca złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie o sygn. akt II KO 97/24.
W przedstawionym stanowisku jego Autor, podkreślając treść art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, wskazał generalnie na instytucjonalnie wadliwy tryb powołania SSN Marka Motuka na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego - na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co - zdaniem obrońcy - w realiach rozpoznawanej sprawy oznaczałoby, że „Sędzia Marek Motuk wypowiadałby się odnośnie do okoliczności, która go bezpośrednio dotyczy –
nemo iudex in causa sua
”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Marka Motuka nie mógł być, w aktualnym stanie niniejszej sprawy wznowieniowej, przedmiotem merytorycznego rozpoznania.
Z dniem 8 listopada 2025 r. sędzia Sądu Najwyższego Marek Motuk, orzekający w Izbie Karnej oraz Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, przeszedł bowiem w stan spoczynku. W takiej sytuacji procesowej oczywiste jest, że SSN Marek Motuk, pomimo wcześniejszego wyznaczenia go do rozpoznania sprawy (jako przewodniczącego), nie jest już członkiem składu orzekającego w sprawie o sygn. akt II KO 97/24, w przedmiocie wniosku sygnalizacyjnego obrońcy skazanego o wznowienie postępowania kasacyjnego z uwagi na zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Kodeks postępowania karnego nie przewiduje wyłączenia sędziego
in abstracto
. Instytucja wyłączenia sędziego, w oparciu o przepis art. 41 § 1 k.p.k., znajduje zastosowanie jedynie do konkretnego sędziego, który został wyznaczony do udziału w danej sprawie.
W świetle przywołanych okoliczności, merytoryczne rozpoznawanie wniosku  obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Marka Motuka jest aktualnie bezprzedmiotowe i dlatego należało orzec jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI