II KO 102/22

Sąd Najwyższy2022-11-29
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sądusędziowieprokuraturazażalenieart. 37 k.p.k.

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie zarzutów wobec sędziów i prezesa Sądu Rejonowego w W. do rozpoznania innemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów i prezesa Sądu Rejonowego w W. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ uznał, że ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości sprawa powinna być rozpoznana przez inny sąd. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując na potencjalne wątpliwości co do bezstronności rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, ze względu na zależność służbową sędziów od prezesa sądu.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez P. W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 31 maja 2022 r. o odmowie wszczęcia śledztwa. Przedmiotem śledztwa miało być przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków służbowych przez prokuratora, który wydał postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie zarzutów stawianych sędziom oraz prezesowi Sądu Rejonowego w W. z art. 231 § 1 k.k. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ uznał, że ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, sprawa powinna być przekazana innemu sądowi. Sąd Najwyższy przychylił się do tego wniosku, podkreślając, że zmiana właściwości ma na celu wyeliminowanie potencjalnego zagrożenia dla bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy. Wskazano, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w W. mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności, zwłaszcza w kontekście zależności służbowej sędziów od prezesa sądu, który był jednym z podmiotów objętych zarzutami. Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radomiu jest uzasadnione zarówno ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, jak i zasady ekonomiki procesowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo, w której przedmiotem są zarzuty wobec sędziów i prezesa tego sądu, może budzić wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu, co uzasadnia zmianę właściwości dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
P. W.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków służbowych.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna do odmowy wszczęcia śledztwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalne wątpliwości co do bezstronności rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo ze względu na zarzuty wobec sędziów i prezesa sądu. Zależność służbowa sędziów od prezesa sądu, który jest przedmiotem zarzutów. Dobro wymiaru sprawiedliwości. Zasady ekonomiki procesowej.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy zarówno w odbiorze samych uczestników, jak również każdego innego zewnętrznego obserwatora tego postępowania zależność służbowa może mieć kluczowe znaczenie odbioru wydanego w przedstawionej sprawie postanowienia

Skład orzekający

Marek Siwek

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście zarzutów wobec sędziów i prezesa sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów wobec organów sądownictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy potencjalnych konfliktów interesów w sądownictwie i procedury zmiany właściwości sądu, co jest interesujące dla prawników zajmujących się etyką zawodową i organizacją wymiaru sprawiedliwości.

Czy sędziowie mogą sądzić samych siebie? Sąd Najwyższy zmienia bieg sprawy.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KO 102/22
POSTANOWIENIE
Dnia 29 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
w sprawie zażalenia
P. W.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 31 maja 2022 r., sygn. […]
o odmowie wszczęcia śledztwa,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 listopada 2022 r.,
wniosku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie
zawartego w postanowieniu z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt III Kp 916/22,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radomiu.
UZASADNIENIE
Przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie zawisła sprawa z zażalenia P. W. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków służbowych 12 kwietnia 2022 r. w siedzibie Prokuratury Rejonowej w W. poprzez wydanie przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie […]1. P. W. zarzucił sędziom oraz prezes Sądu Rejonowego w W., popełnienie przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. Okoliczność, że wskazane postępowanie dotyczy zarzutów stawianych sędziom oraz prezes miejscowo właściwego Sądu, zdaniem Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie, uzasadnia wniosek w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie do rozpoznania sprawy III Kp 916/22, innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Wniosek jest zasadny.
Zmiana właściwości sądu, o której mowa w art. 37 k.p.k., ma służyć wyeliminowaniu potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości związanego z faktem rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Zagrożenie to może wynikać m.in. z wystąpieniem okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy, mogą wywoływać wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez ten sąd, i to zarówno w odbiorze samych uczestników, jak również każdego innego zewnętrznego obserwatora tego postępowania.
Jak natomiast trafnie podniesiono we wniosku, przed Sądem Rejonowym
dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie miałoby dojść do rozpoznania zażalenia P.W. na postanowienie prokuratora, wydane na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., o odmowie wszczęcia śledztwa, w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków służbowych, do którego miało dojść na terenie siedziby Prokuratury Rejonowej w W., wskutek wydania przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie […]1, w której z kolei P. W. postawił zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., sędziom oraz prezesowi Sądu Rejonowego w W., co niewątpliwie w opinii publicznej może prowadzić do powstania spekulacji co do bezstronnego rozpoznanie tej sprawy przez Sąd niezależny.
Rozpoznanie podniesionych w zażaleniu zarzutów musiałoby być związane z oceną zachowania A. B., prezesa Sądu Rejonowej w W., która jest przełożonym służbowym wszystkich sędziów tego Sądu. Oczywiste jest, że zależność służbowa może mieć kluczowe znaczenie odbioru wydanego w przedstawionej sprawie postanowienia, a zarazem do ukształtowania przekonania co do sprawiedliwego i wolnego od nacisków rozpoznanie
. Niezależnie bowiem od tego, że przedmiotem oceny i rozważań w tym postępowaniu ma być zasadność postanowienia prokuratora, który odmówił wszczęcia śledztwa, to odmowa ta miała miejsce w sprawie dotyczącej sędziów oraz prezes wspomnianego Sądu.
Sięgnięcie po rozwiązanie z art. 37 k.p.k. i w konsekwencji przekazanie tej sprawy innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, jest zatem uzasadnione. Sąd Najwyższy uznał jednocześnie, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w Radomiu uwzględni nie tylko wskazany wcześniej aspekt, ale także wzgląd na zasady ekonomiki procesowej.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI